DEM Parti İstanbul Milletvekili Cengiz Çiçek, iktidarın “Bölgesel Asgari Ücret” modeli üzerinde çalışma yürüttüğüne ilişkin kamuoyuna yansıyan iddiaları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ın yanıtlaması istemiyle verdiği yazılı soru önergesiyle Meclis gündemine taşıdı.
Çiçek, önergesinde Birleşik Metal-İş Sınıf Araştırmaları Merkezi’nin (BİSAM) Ağustos 2026 verilerine dikkat çekerek, dört kişilik bir ailenin sağlıklı ve dengeli beslenebilmesi için gerekli aylık gıda harcamasının 37 bin 203 TL’ye, yoksulluk sınırının ise 122 bin 217 TL’ye yükseldiğini belirtti. Böylece açlık sınırı ile asgari ücret arasındaki farkın 9 bin TL’yi aştığına dikkat çekti.
‘Bölgesel asgari ücret ucuz emek rekabetinin önünü açar’
Çiçek, bölgesel asgari ücret uygulamasının özellikle ekonomik olarak dezavantajlı bölgelerde yaşayan işçilerin daha düşük ücretlere mahkûm edilmesine ve bölgesel yoksulluk sarmalının derinleşmesine yol açabileceği uyarısında bulundu.
Çiçek, önergesinde şu değerlendirmelere yer verdi:
“Bölgesel asgari ücret uygulaması, ücretin belirlenmesinde ‘bölgesel hayat pahalılığı’ gerekçesini öne çıkarsa da Türkiye’nin ekonomik ve sosyal koşulları açısından ciddi eşitsizlikler yaratma potansiyeline sahiptir. Özellikle ekonomik olarak daha dezavantajlı bölgelerde yaşayan işçilerin daha düşük ücretlere mahkûm edilmesi, bölgesel yoksulluk ve düşük ücret sarmalının derinleşmesine yol açabilecektir.”
Çiçek, düşük ücretlerin yatırım çekme aracı haline getirilmesinin bölgeler arasında “ucuz emek rekabeti” yaratabileceğine dikkat çekerek, “Bugün tartışılması gereken mesele, asgari ücretin bölgelere göre aşağıya çekilmesi değil, milyonlarca işçinin yaşamını sürdürebilmesini sağlayacak insan onuruna yaraşır bir ücret düzeyinin nasıl güvence altına alınacağıdır” dedi.
Aynı işi yapan işçilere farklı ücret
Önergesinde Asgari Ücret Yönetmeliği’nde yer alan “milli seviyede tek asgari ücret” ilkesine de dikkat çeken Çiçek, bölgesel asgari ücret uygulamasına geçilebilmesi için herhangi bir mevzuat değişikliği yapılıp yapılmayacağını Bakan Işıkhan’a sordu.
Çiçek ayrıca Bakanlığa, bölgesel asgari ücret konusunda herhangi bir çalışma grubu veya komisyon kurulup kurulmadığını, hangi iller ya da bölgeler arasında farklı ücret düzeyleri belirlenmesinin planlandığını ve böyle bir uygulamanın aynı işi yapan işçiler arasında farklı ücretlere neden olacağı yönündeki değerlendirmelerin yapılıp yapılmadığını sordu.
Çiçek, önergesinde yalnızca bölgesel asgari ücret iddialarını değil, mevcut asgari ücret sisteminin işçilerin temel ihtiyaçlarını karşılamaktan uzaklaşmasını da Bakanlığın gündemine taşıdı.
Çiçek, Bakan Işıkhan’a; asgari ücret belirlenirken dört kişilik bir ailenin gıda, barınma, ulaşım, sağlık ve eğitim gibi zorunlu ihtiyaçlarının dikkate alınıp alınmadığını, TÜİK verilerinin yanı sıra sendikalar, üniversiteler ve bağımsız araştırma kuruluşlarının açıkladığı açlık ve yoksulluk sınırı araştırmalarının ne ölçüde dikkate alındığını sordu.
Ayrıca yüksek enflasyon karşısında asgari ücretin yıl boyunca reel olarak erimesini engellemek amacıyla yılda en az iki kez yeniden belirlenmesine yönelik bir çalışma olup olmadığını ve işçilerin gerçekleşen yaşam maliyetlerini esas alan yeni bir hesaplama yönteminin oluşturulup oluşturulmayacağını gündeme getirdi.
‘Sendikalar daha çoğulcu biçimde temsil edilmeli’
Çiçek, Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun yapısının da demokratik temsil açısından yeniden ele alınması gerektiğini belirterek, farklı işçi konfederasyonlarının ve sendikal örgütlerin daha çoğulcu biçimde temsil edilmesini istedi.
Çiçek, Bakan Işıkhan’a ayrıca bölgesel asgari ücret konusunda sendikaların, işçi konfederasyonlarının ve emek örgütlerinin görüşlerinin alınıp alınmadığını sordu.
Çiçek, Türkiye’de milyonlarca işçinin geçim mücadelesinin sürdüğü bir dönemde, asgari ücretin bölgelere göre farklılaştırılması yerine insanca yaşamaya yetecek, bütün işçiler için güvence sağlayan bir ücret politikasının hayata geçirilmesi çağrısı yaptı.
DEM Parti Milletvekili Cengiz Çiçek, Bakan Vedat Işıkhan’ın yanıtlaması istemiyle şu soruları yöneltti:
1. Son günlerde kamuoyuna yansıyan “bölgesel asgari ücret” iddiaları Bakanlığınız tarafından bilinmekte midir? Bakanlığınızın bölgesel asgari ücret uygulamasına yönelik herhangi bir çalışması, taslağı veya hazırlığı bulunmakta mıdır?
2. Bakanlığınız bünyesinde bölgesel asgari ücret konusunda kurulmuş herhangi bir çalışma grubu, komisyon veya bürokratik hazırlık mekanizması bulunmakta mıdır? Varsa bu çalışma ne zaman başlatılmıştır ve kimler tarafından yürütülmektedir?
3. Bölgesel asgari ücret uygulanması halinde Türkiye’nin hangi bölgeleri veya illeri arasında farklı ücret düzeyleri belirlenmesi planlanmaktadır?
4. Bölgesel asgari ücret uygulamasının işçiler arasında aynı işe farklı ücret ödenmesine ve bölgeler arasında “ucuz emek rekabeti” oluşmasına neden olabileceği yönündeki değerlendirmeler Bakanlığınız tarafından yapılmış mıdır?
5. Bölgesel asgari ücret uygulanması halinde ekonomik olarak daha dezavantajlı bölgelerde yaşayan işçilerin daha düşük ücret almasının önüne geçmek için hangi sosyal ve hukuki güvenceler öngörülmektedir?
6. Bölgesel asgari ücret uygulaması gündeme getirilecekse, Bakanlığınız bu konuda Türkiye’deki sendikaların, işçi konfederasyonlarının ve emek örgütlerinin görüşünü almış mıdır? Alınmadıysa neden alınmamıştır?
7. Asgari Ücret Yönetmeliği’nde yer alan “milli seviyede tek asgari ücret” ilkesi ve 2026 yılı Asgari Ücret Tespit Komisyonu kararındaki “milli seviyede tek asgari ücret tespiti” hükmü dikkate alındığında, bölgesel asgari ücret uygulamasına geçilebilmesi için herhangi bir mevzuat değişikliği yapılması planlanmakta mıdır?
8. 2026 yılı için net 28.075,50 TL olarak belirlenen asgari ücretin, Ağustos 2026 itibarıyla 38.318 TL’ye ulaşan açlık sınırının altında kalması karşısında Bakanlığınızın değerlendirmesi nedir?
9. Asgari ücretin belirlenmesinde dört kişilik bir ailenin gıda, barınma, ulaşım, sağlık, eğitim ve diğer zorunlu ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için gerekli gelir düzeyi dikkate alınmakta mıdır? Alınmıyorsa bunun gerekçesi nedir?
10. Asgari ücretin belirlenmesinde TÜİK’in enflasyon verilerinin yanı sıra sendikaların, üniversitelerin ve bağımsız araştırma kuruluşlarının açıkladığı açlık ve yoksulluk sınırı araştırmaları hangi ölçüde dikkate alınmaktadır?
11. Yüksek enflasyon ve hayat pahalılığı karşısında asgari ücretin yıl boyunca reel olarak erimesini önlemek amacıyla asgari ücretin yılda en az iki kez yeniden belirlenmesine yönelik bir çalışma yürütülmekte midir?
12. Asgari ücretin belirlenmesinde yalnızca yıllık enflasyon oranının değil, işçilerin gerçekleşen yaşam maliyetlerinin ve gıda fiyatlarındaki artışın esas alınmasını sağlayacak yeni bir hesaplama yöntemi oluşturulması planlanmakta mıdır?
13. Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun mevcut yapısının demokratik temsil açısından yeterli olduğu düşünülmekte midir? Komisyonun yapısının işçi konfederasyonları, farklı sendikal örgütlenmeler ve bağımsız emek örgütlerinin daha etkin katılımını sağlayacak biçimde değiştirilmesi gündemde midir?
14. Komisyon’da işçi tarafının yalnızca en fazla üyeye sahip işçi kuruluşu tarafından belirlenen beş temsilciyle temsil edilmesi yerine, farklı işçi konfederasyonlarının ve sendikal örgütlerin üye sayılarını dikkate alan daha çoğulcu bir temsil modeline geçilmesi planlanmakta mıdır?
15. Bölgesel asgari ücret uygulaması gündeme getirilecekse, Bakanlığınız bu konuda Türkiye’deki sendikaların, işçi konfederasyonlarının ve emek örgütlerinin görüşünü almış mıdır? Alınmadıysa neden alınmamıştır?
