Irak’ta Suriye’deki cezaevlerinden tahliye edilen veya iade edilen IŞİD’lilerin yaratacağı riskler yeniden gündeme geldi.
Tartışmaların odağında sadece güvenlik kaygıları değil; siyasi istikrar ve kadınların sosyal yaşamı üzerindeki olası tehditler de yer alıyor.
Sınır güvenliğine dair resmi güvenceler ile hükümet kurma sürecindeki siyasi kırılganlık arasındaki gerilim, bu dosyayı ülkenin en hassas gündem maddelerinden biri haline getiriyor
Irak üzerinde tehlike sürüyor
Nujinha’ya konuşan kadın hakları aktivisti Dr. Bushra al-Zuwaini, IŞİD’in Suriye’ye dönüşü konusuna ilişkin, 2026’daki Irak’ın 2014’teki Irak’tan tamamen farklı olduğunu söyledi.
Ülkeyi terör örgütünden temizleme operasyonlarının üç yıl sürdüğünü hatırlatan Bushra al-Zuwaini, Irak’ın 7 bin IŞİD üyesini teslim aldığı yönündeki haberler hakkında da değerlendirmede bulundu.
Sosyal medyada dolaşan rakamların çoğunun ideolojik güdümlü olduğunu söyleyen Bushra al-Zuwaini, kendi bilgilerini resmi kaynaklara dayandırdığını açıkladı. Resmi verilere göre, söz konusu IŞİD üyelerinden 2 bin 500 ile 3 bininin Irak vatandaşı olduğunu kaydeden Bushra al-Zuwaini, bu kişilerin cezalarını almak üzere altı ay ile bir yıl arasında değişen sürelerde yargılanacaklarını ifade etti.
Irak Dışişleri Bakanlığı’nın verdiği bilgilere göre, çeşitli ülkelerden yaklaşık üç bin yabancı IŞİD üyesinin bulunduğunu dile getiren Bushra al-Zuwaini, şunları söyledi:
“Irak, bu sayının güvenlik, mali ve ahlaki sonuçlarını kaldıramaz. Özellikle Iraklı olmayan unsurların varlığına ilişkin kamuoyundaki hoşnutsuzluk dikkate alındığında, bu kişilerin ülkelerine geri gönderilmesi için ilgili ülkelerle koordinasyon sağlanması gerekiyor. Endişelerimiz özellikle Suriye hapishanelerinden serbest bırakılan IŞİD üyelerine odaklanıyor ve bu son derece tehlikeli bir durum. Son zamanlarda, Suriye içinden Irak’a büyük miktarda uyuşturucu sokmaya hazırlanan bir çete yakalandı. Bu tutuklamalar, Irak sınırlarının güvenli ve güçlendirilmiş olduğuna dair resmi güvenceye rağmen, sızma girişimlerinin hala var olduğunu gösteriyor.”
‘Eski yaraları yeniden açtı’
Bushra al-Zuwaini, sözlerine şöyle devam etti:
“İŞID’in kadınlara yönelik tehlikeleri hala devam ederken, özellikle bazı IŞİD üyelerinin Suriye hapishanelerinden kaçmaları bu konudaki endişeleri de artırıyor. Irak’ta, özellikle Musul’un düşüşü ardından Arap, Kürt ve Êzidî kadınlara karşı işlenen suçlar asla unutulamaz. Kürt kadınlara yönelik bu suçların tekrarı, eski yaraları yeniden açtı ve korkuları yeniden alevlendirdi. Bir IŞİD teröristinin bir Kürt kadın savaşçının saç örgüsünü kesmesi ve bununla övünmesi, ardından bunun bir gerçek olmadığını iddia etmesi, çok daha kötü vahşetler işleyen bu çetelerin gerçek doğasını ortaya koyuyor. Suriye ve Irak’ta, Kürt, Türkmen ve Êzidî olsun tüm kadınlarla dayanışma içindeyim. Ulusal kimlik, ister Iraklı ister Suriyeli olsun, diğer tüm aidiyetlerin önünde gelir.”
‘Ülkedeki durumu önemli ölçüde etkiler’
Kerkük Valiliği’nden yazar ve gazeteci Nada Sultan ise, terörden hüküm giymiş IŞİD’lilerin Irak hapishanelerine geri dönüşünün hafife alınamayacağını vurguladı:
“Dolaşan rakamlar en az 7 bin IŞİD’linin terörizm suçlarından mahkum edildiğini gösteriyor. Bu durum, özellikle ülkenin içinde bulunduğu açık siyasi çıkmaz göz önüne alındığında, Irak’ı doğrudan etkiliyor. Koordinasyon çerçevesindeki partiler ve seçimleri kazanan partiler, anayasal süre dolmadan önce hükümet kurmaya çalışıyor. Bu konunun ciddiyeti, güvenlik güçleri ve kurumlarının bu hassas konuyla meşgul olacağı için hükümet kurma sürecini olumsuz etkileyebilir. Bunun yankıları, hükümet kurma sürecini ve ülkedeki genel durumu önemli ölçüde ve olumsuz yönde etkileyebilir.”
Kadınların korunması için çağrı
Nada Sultan, terörden hüküm giymiş IŞİD üyelerinin Irak hapishanelerine geri dönmesinin, özellikle kadınlar üzerinde ciddi etkiler yaratabileceğine işaret ederek, “Iraklı kadınlar, bu konuyla ilgili herhangi bir güvenlik bozulmasından kaçınılmaz olarak etkilenecek. IŞİD’lilerin geri dönüşüyle oluşabilecek güvenlik açıkları ve hareket özgürlüğünü kısıtlayabilecek tehditler, kadınların yaşamlarını ve toplumdaki katılımını doğrudan etkileyecek. Bu durum, Suriye’de zor koşullar altında yaşayan Kürt kadınlarının hayatlarını da doğrudan etkiliyor. Sadece Suriye’de değil, bölgesel çevrede de kadınların onurunu zedeleyen sert ve acı verici sahneler yaşanıyor. İlgili tarafları, gerek Suriye gerekse Irak tarafında kadınları korumak için gerekli önlemleri almaya çağırıyorum. Tehlike yakın ve ciddi, sorumlu bir yanıt gerektiriyor” dedi.
