Anayasa Mahkemesi (AYM), 10 Eylül 2025’te aldığı ve 29 Aralık 2025’te Resmî Gazete’de yayımlanan kararıyla yoklama kaçağı ve bakaya kalma suçlarına ilişkin düzenlemelerin Anayasa’ya aykırı olmadığına hükmetti.
Çorum 3. Asliye Ceza Mahkemesi, başvuruda suçların başlangıç tarihlerinin belirsizliği, aynı fiil için hem idari para cezası hem hapis cezası verilmesi ve aynı eylem nedeniyle birden fazla dava açılmasını dayanak gösterdi.
Ancak AYM, yoklama kaçağı ve bakaya suçlarının kesintisiz suç niteliğinde olduğunu belirterek, aynı eylem nedeniyle tekrar dava açılmasının hukuka aykırı olmadığına karar verdi.
AYM ayrıca askerlik çağrılarının TRT ve e-Devlet üzerinden yapılan duyurularla tebliğ edilmiş sayılmasının hak kaybına yol açmadığını vurguladı.
Karar oybirliğiyle alındı. Bu karar vicdani retçiler açısından kritik bir sonuç doğuruyor.
Bu kararla AYM, yoklama kaçağı ve bakaya olma “suçunun” sürekli ve yeniden işlendiğini kabul ederek, vicdani retçilerin aynı eylem nedeniyle defalarca yargılanmasının ‘aynı suç nedeniyle tekrar yargılanmama’ ilkesinin ihlali olmadığına hükmetti. Böylece vicdani retçilerin yıllar boyunca tekrar kovuşturulması ve yargılanmasının yolu açıldı.
Ancak uluslararası insan hakları standartları, bu tür mükerrer cezalandırmaları yasaklıyor.
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komitesi, vicdani gerekçelerle askerliği reddeden kişilerin tekrar cezalandırılmasının bu ilkeye aykırı olduğuna hükmetmişti.
