Haber: Mehmet Fırat Özgür
Hollanda’da 29 Ekim 2024’te düzenlenen erken genel seçimlerden oy çokluğuyla birinci çıkan Demokratlar 66 partisi, 2 buçuk ay süren koalisyon görüşmelerinin ardından, Dilan Yeşilgöz’ün Özgürlük ve Demokrasi İçin Halk Partisi (VVD) ve Hristiyan Demokrat Çağrı (CDA) ile anlaşmaya vardı.
Hilversum’daki De Zwaluwenberg malikanesinde yapılan görüşmelerin ardından D66 lideri Rob Jetten, VVD lideri Dilan Yeşilgöz ve CDA lideri Henri Bontenbal, basına yaptığı açıklamayla, tercihlerinin azınlık hükümetinden yana olduğunu duyurarak koalisyon sürecini yeni bir aşamaya taşıdı.
Rob Jetten, açıklamasında, azınlık hükümetinin risksiz olmadığını belirterek, “Yeni kabine için zorlu bir iş olacak ama başarabileceğimize inanıyoruz.” dedi.
D66, VVD ve CDA, 150 sandalyeli Temsilciler Meclisi’nde 66 sandalyeye sahip. Çoğunluk için 10 sandalyeye daha ihtiyaçları var.
Koalisyon partileri, yasaların onaylandığı 75 sandalyeli Senato’da ise 22 sandalyeye sahip. Bu da her yasa tasarısı için koalisyon dışındaki partileri ikna etmeleri gerekeceği anlamına gelecek.
Yeşilgöz’ün aşırı sağcı işbirliği çağrısı kabul edilmedi
Koalisyon görüşmelerinin başından beri aşırı sağcı parti JA21’in koalisyonda olması gerektiğini savunan Dilan Yeşilgöz, mecliste çoğunluk sağlayacak sosyal demokrat Yeşil Sol-İşçi Partisi (GL/PvdA) ittifakına kapıyı sert bir şekilde kapatmıştı.
Liberal demokrat bir parti olan D66, iklim krizi, Avrupa Birliği ve iltica gibi pek çok başlıkta JA21 ile anlaşmazlıklar yaşıyor.
Rob Jetten, JA21’i içine alan bir koalisyonun liberal ve sosyal demokrat partilerin desteğini almayı zorlaştıracağına inandığını belirterek Yeşilgöz’ün teklifini her seferinde reddetti.
“Riskli bir siyasi deney”
Yeşil Sol-İşçi Partisi, üç partinin aldığı karara dair yaptığı açıklamada, “Azınlık hükümetini gereksiz belirsizlik yaratan riskli bir siyasi deney olarak görüyoruz” dedi.
Parti lideri Jesse Klaver, koalisyona dahil olan üç partinin de kendi partisinden kolayca destek alamayacağını söylemişti.
“Hayal kırıklığı”
Koalisyona alınmayan JA21’in lideri Joost Eerdmans ise, kendisiyle somut bir görüşme yapılmamasının hayal kırıklığı yarattığını belirterek, bunu “kaçırılmış bir fırsat” olarak nitelendirdi.
“Seneye yine seçim olacak”
Aşırı sağcı Özgürlük Partisi (PVV) lideri Gert Wilders, partilerin aldığı kararla ilgili haberi X hesabında paylaşarak, “Öyleyse gelecek yıl yine seçim olacak” dedi.
Alışılmadık bir durum
Azınlık hükümeti geleneği olmayan Hollanda’da, koalisyon görüşmelerinin hemen başında böyle bir tercihin yapılması alışılmadık bir durum.
Seçim sonrası, koalisyon ihtimallerini ve partilerin hükümet planlarını takip etmek üzere atanan siyasi uzman Rianne Letschert, azınlık hükümetiyle çalışmaya alışmanın biraz zaman alacağını söyledi.
Sürecin belirli bir düzeyde parlamenter işbirliği gerektirdiğini belirten Letschert, “Bunu nasıl yapacağınız konusunda da belirli bir düzeyde liderlik gerektiriyor” dedi.
Letschert, D66, VVD ve CDA’nın “iyi ilerleme kaydedeceğinden” emin olduğunu söylüyor.
