İran yönetimi, ülke genelinde yayılan hükümet karşıtı protestoların büyümesi üzerine baskıyı artırma sinyali verdi. Devrim Muhafızları, gösterilerin “teröristler” tarafından yönlendirildiğini ileri sürerek sistemi korumak için müdahaleye devam edeceklerini açıkladı.
Gösteriler, 28 Aralık’ta artan enflasyon ve yaşam maliyetlerine tepki olarak başlamış, hızla siyasi bir içeriğe bürünmüştü. Protestocular, ekonomik sorunların yanı sıra dinî otoritenin sona ermesi ve rejim değişikliği talep ediyor.
ABD’den destek mesajı
ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda İran’daki protestolara destek verdi.
Trump, “İran özgürlük için ayağa kalkıyor. ABD yardım etmeye hazır” ifadelerini kullanırken, Washington’un olası müdahaleye hazır olduğuna işaret etti.
Amerikan yetkililer gösterilerin uzun soluklu olabileceğini, hükümetin sokakları zor yoluyla boşaltmaya çalışacağını değerlendiriyor.
Ülke genelinde şiddet haberleri
İnternet kesintisi nedeniyle bilgilere sınırlı erişim sağlanırken;
Tahran, Reşt, Tebriz, Şiraz ve Kerman da dahil çok sayıda kentte yeni protestoların yaşandığı,
Göstericilerle güvenlik güçleri arasında şiddetli çatışmaların sürdüğü bildirildi.
Devlet medyası, Karac’ta belediye binasının ateşe verildiğini, Şiraz, Kum ve Hemedan’da bazı güvenlik görevlilerinin cenazelerinin kaldırıldığını duyurdu.
İranlı insan hakları grubu HRANA’ya göre şimdiye kadar en az 50 protestocu ve 15 güvenlik görevlisi hayatını kaybetti, 2 bin 300 kişi gözaltına alındı.
Devrim Muhafızları: “Kırmızı çizgimiz güvenlik”
Devrim Muhafızları tarafından yapılan açıklamada, protestocuların askeri ve polis noktalarını hedef aldığı iddia edildi.
Açıklamada, “İslam devriminin kazanımlarını korumak ve milli güvenliği sağlamak kırmızı çizgidir” denildi.
Ordudan yapılan ayrı bir açıklamada da kamu binalarının, altyapının ve “ulusal çıkarların korunacağı” bildirildi.
Muhalefetten sokak çağrısı
Sürgünde yaşayan muhalif isim Rıza Pehlevi, protestoların “şehir merkezlerinin ele geçirilmesi” hedefiyle genişmesi gerektiğini söyledi.
Pehlevi’nin sosyal medya mesajında şu ifadeler yer aldı:
“Artık sadece sokakta görünmek yetmez; şehir merkezlerini almak ve elde tutmaya hazırlanmak gerekiyor.”
Ülkenin kuzeybatısındaki hastanelerden gelen bilgiler, yüzlerce yaralının tedavi altına alındığını, bazılarının ateşli silahlarla vurulduğunu gösteriyor.
Şiddet riski yükseliyor
İran daha önce de 1999 öğrenci eylemleri, 2009 seçim protestoları, 2019 ekonomik gösteriler ve 2022 Jina Mahsa Amini gösterileri gibi büyük dalgalar yaşamıştı.
Analistler, mevcut protesto dalgasının önceki örneklere göre daha geniş bir toplumsal tabana yayıldığını belirtiyor.
İran lideri Ali Hamaney ise göstericileri “dış güçlere hizmet etmekle” suçladı ve “kamu malına saldıranlara tolerans gösterilmeyeceğini” söyledi.
