İran’da ekonomik krizle başlayıp kısa sürede ülke geneline yayılan protestolar 42’nci gününe girerken, insan hakları örgütleri tarafından yayımlanan son raporlar, ülkedeki ağır bilançoyu ortaya koymaya devam ediyor. Human Rights Activists News Agency (HRANA), protestolarda binlerce kişinin hayatını kaybettiğini ve on binlerce kişinin gözaltına alındığını bildirirken, Kürdistan İnsan Hakları Ağı da rejim güçleri tarafından öldürülen 222 Kürdün kimliğinin doğrulandığını duyurdu.
Human Rights Activists News Agency (HRANA), İran’daki protestoların 42’nci gününde insan hakları ihlallerine ilişkin raporunu açıkladı.
Rejimin saldırılarında en az 6 bin 961 kişinin öldürüldüğü belirtilen raporda, şimdiye kadar 51 bin 465 kişinin gözaltına alındığı, 11 bin 21 kişinin ise yaralandığı bildirildi.
Rapora göre, yaşamını yitirenlerin 6 bin 507’si protestocuydu. Bunların arasında 18 yaşın altındaki 176 çocuk bulunuyor. Aynı sayılar içinde İran rejimine bağlı güçlerden 214 kişi de yer alıyor.
Ayrıca protestolara katılmadıkları halde öldürülen 62 sivilin yanı sıra 112 üniversite öğrencisi de gözaltına alındı.
Şimdiye kadar 11 bin 480 kişinin sorgulanmak üzere İran’ın birimlerine çağrıldığı, 311 kişinin ise zorla itirafa mecbur bırakıldığı ifade edildi.
Rejim tarafından öldürülen 222 Kürdün kimliği açıklandı
Kürdistan İnsan Hakları Ağı, İran’daki protestolar sırasında rejim güçleri tarafından öldürülen 222 Kürdün kimliğinin doğrulandığını açıkladı.
Ağın yayımladığı rapora göre, protestoların başlangıcından bu yana farklı kentlerde yaşamını yitiren 222 Kürdün kimlik bilgileri netleştirildi.
Öldürülenlerin Kirmanşah, Îlam, Tahran, Elborz, Loristan, Razavi Horasan, İsfahan, Hürmüzgan ve Huzistan kentlerine kayıtlı olduğu belirtildi.
Raporda, rejim güçlerinin protestolar sırasında ağır makineli silahlar kullandığı ve göstericilere doğrudan ateş açtığı ifade edildi. Ayrıca cenazelerin ailelere teslim edilmesi karşılığında yüksek miktarda para talep edildiği aktarıldı.
Ailelerin, çocuklarının ölüm belgelerinde “yüksekten düşme sonucu” yaşamını yitirdiğinin yazılması ve öldürülme sorumluluğunun protestocuların üzerine atılması için baskıya maruz bırakıldığı da raporda yer aldı.
İran’daki protestolar
İran’da protestolar, 28 Aralık 2025’te Tahran’daki Kapalı Çarşı esnafının yüksek enflasyon ve para birimi tümenin tarihi değer kaybına karşı greve gitmesiyle başladı. Kısa sürede diğer eyaletlere yayılan eylemler, rejim karşıtı protestolara dönüştü.
Son bir yılda tarihi dip seviyelere gerileyen riyal, yüzde 40’a ulaşan enflasyon ve artan yaşam maliyetleri halkın alım gücünü ciddi biçimde düşürdü. Yaptırımlar, kötü yönetim ve yolsuzluk iddiaları ekonomik krizi derinleştirdi.
