İran yargısı, dini lider Ayetullah Ali Hamaney’in salı günü 2 binden fazla mahkûm için af ya da ceza indirimi kararını onayladığını, ancak ülke genelinde son dönemde düzenlenen protestolara katılanların bu kapsam dışında bırakıldığını duyurdu.
Kararın, cuma günü kutlanacak İran İslam Devrimi’nin yıldönümü öncesinde alındığı belirtildi. Hamaney’in, geçmiş yıllarda da benzer önemli ulusal tarihler öncesinde af ve ceza indirimi kararları verdiği biliniyor.
Yargının resmi internet sitesi Mizan Online’da yayımlanan açıklamada, “İslam Devrimi lideri, yargı erkinin talebi üzerine 2 bin 108 mahkûmun affedilmesini, cezalarının hafifletilmesini veya dönüştürülmesini kabul etti” ifadelerine yer verildi. Ancak açıklamada, kararın “son isyanlarda yer alan sanık ve hükümlüleri kapsamadığı” özellikle vurgulandı. Yargı Başkan Yardımcısı Ali Mozaffari’nin değerlendirmeleri de paylaşıldı.
İran’da hayat pahalılığına karşı aralık ayı sonunda başlayan protestolar, kısa sürede ülke genelinde hükümet karşıtı gösterilere dönüştü. Gösteriler 8 ve 9 Ocak tarihlerinde zirveye ulaştı. Yetkililer protestolara sert müdahalede bulundu.
Bu süreçte binlerce kişinin hayatını kaybettiği, on binlerce kişinin ise gözaltına alındığı bildirildi. Olaylar, 1979 İslam Devrimi’nden bu yana yaşanan en kanlı iç karışıklık olarak değerlendiriliyor.
Tahran yönetimi, protestolarda güvenlik güçleri ve siviller dahil olmak üzere en az 3 bin kişinin öldüğünü açıklarken, olayları “terör eylemleri” olarak nitelendirdi. Ancak aktivistler, İran içindeki kaynaklar ve uluslararası kuruluşlar ölü sayısının çok daha yüksek olduğunu savunuyor.
ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), çoğu protestocu olmak üzere 6 bin 964 ölüm vakasını doğruladığını açıkladı.
Öte yandan İran güvenlik güçlerinin, reform hareketi içinde yer alan isimlere yönelik geniş çaplı bir tutuklama kampanyası başlattığı bildirildi.
Tutuklu Nobel Barış Ödülü sahibi Nergis Muhammedi’ye cumartesi günü en az 7 yıl daha hapis cezası verildiği açıklandı. Muhammedi, “ulusal güvenliğe karşı toplanma ve iş birliği yapmak” suçlamasıyla 6 yıl, “hükümet karşıtı propaganda” suçlamasıyla ise yaklaşık 1,5 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
Yerel medya, reform hareketinden üst düzey en az dört kişinin daha tutuklandığını aktardı. Bu gelişmeler, İran yönetiminin ABD ile yürütülmesi planlanan yeni nükleer müzakereler öncesinde muhalif sesleri susturma çabasını artırdığı şeklinde yorumlanıyor.
ABD Başkanı Donald Trump ise anlaşmaya varılamaması halinde İran’a yönelik askeri bir saldırı düzenlenebileceği uyarısında bulunmuştu.
