İran ve ABD arasında Umman’ın aracılığında mesaj alışverişiyle dolaylı görüşmeler Umman’ın Cenevre’deki Büyükelçiliğinde başladı.
Cenevre’deki görüşmelerde İran heyetine Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi başkanlık ederken ABD tarafını ise ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff temsil ediyor.
ABD heyetinde ayrıca Trump’ın danışmanı Jared Kushner da yer alıyor. Görüşmeler, Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi’nin koordinasyonunda yürütülüyor.
İran Dışişleri Bakanlığı, müzakerelerin bu aşamasında İran müzakere heyetinde teknik, hukuki ve ekonomik uzmanların da yer aldığı ve İran’ın ekonomik yaptırımların kaldırılmasına odaklandığını bildirdi.
İran’dan ilk açıklama
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, görüşmelerin ana odağının nükleer başlıklar olduğunu belirtti.
İran ile Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) arasında dün temasların gerçekleştiğini ifade eden Bekayi, bugün de ABD heyeti ile UAEA Genel Müdürü Rafael Grossi arasında benzer görüşmeler yapıldığının bildirildiğini aktardı.
Trump’ın açıklaması: Makul olun
ABD Başkanı Donald Trump, görüşmelere dolaylı yoldan dahil olacağını söylemişti.
Anlaşma olasılığı sorulan Trump, İran’ın sert müzakereler istediğini ancak geçen yaz ABD’nin İran nükleer tesislerini bombalamasıyla bu sert tavrın sonuçlarını öğrendiklerini söylemişti.
İranlıların bu kez müzakere etmeye motive olduklarını ima eden ABD Başkanı, “Anlaşma yapmamanın sonuçlarını görmek istemediklerini düşünüyorum” demişti.
Başlıklar
Masadaki başlıca konulardan bir İran’ın nükleer programını kısıtlaması.
Müzakereler öncesi Tahran’ın masaya oturmak için öne sürdüğü şartlardan biri de sadece nükleer konuların konuşulmasıydı. Ancak Amerikan tarafının ele almak istediği konular arasında Tahran balistik füze üretimini kısıtlaması da bulunuyor.
İran Dışişleri Bakanlığı’ndan bir yetkilinin ifadesine göre ise olası anlaşmanın sürdürülebilir olması için Amerikan tarafının da ekonomik çıkar sağlaması gerekiyor.
Tahran’ın Washington’a petrol ve doğalgaz sahalarında ortaklık, madencilik yatırımları ve sivil uçak alımları gibi önerilerinin olduğu belirtiliyor.
Görüşmeler, dolaylı olarak Umman aracılığıyla ilerliyor.
İlk tur 6 Şubat’ta yapılmıştı
İran ile ABD arasında, Haziran 2025’te İsrail ve ABD’nin İran’a saldırıları sonrasında kesintiye uğrayan nükleer görüşmeler, Umman’da 6 Şubat’ta yeniden yapılmıştı.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD ile yapılan görüşmeler için “İran ile ABD arasında Maskat’taki müzakereler, tarafların görüşmeleri sürdürme yönünde mutabakata varmasıyla sona erdi.” demişti.
Müzakereler, Tahran-Washington arasında tansiyonun yeniden yükseldiği, Washington’un Tahran’a karşı bölgede askeri yığınağını artırdığı bir dönemde gerçekleşmişti.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner ile müzakerelerde bulunacak.
