Kürt meselesinin demokratik çözümü amacıyla oluşturulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu, 18 Şubat’ta yaptığı 21’inci ve son toplantıda ortak nihai raporu oybirliğiyle kabul etti. Raporda “umut hakkı”na yer verilmezken, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının uygulanmasına ilişkin bir madde bulundu.
Adalet Bakanı Akın Gürlek gündeme ilişkin açıklamalarda bulundu.
Bakan Gürlek, “Mevzuatımızda kural olarak ağırlaştırılmış müebbet dahil hapis cezaları için belli bir süre ceza infaz kurumunda kaldıktan sonra koşullu salıverilme imkanı var. Ancak terör suçları söz konusu olduğunda durum farklı. Özellikle idam cezasından ağırlaştırılmış müebbette çevrilen ya da terör suçundan ağırlaştırılmış müebbet alan kişiler bakımından koşullu salıverilme hükümleri uygulanmıyor; ceza ömür boyu infaz ediliyor” ifadelerini kullandı.
Umut hakkı için yeni düzenleme sinyali yok
Ardından “Umut hakkı” tartışmalarına da değinen Gürlek, şunları ekledi:
“Mevcut hukuk düzeninde bu kişiler için ‘umut hakkı’ şeklinde bir uygulama zaten bulunmuyor. Yeni bir düzenleme yapılıp yapılmayacağı konusu ise yasama organının, yani TBMM’nin takdirinde. Süreç orada şekillenecek. Burada şahıslara değil, yani şahsi bir düzenleme değil, genel olarak toplumun ihtiyaçları ve söz konusu sürecin zarar görmemesine ilişkin bir çalışma yapmamız lazım. Halihazırda idam cezasından ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına dönüştürülen terör suçluları ile terör suçlarından ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alan suçluların cezaları bakımından koşullu salıverilme hükümlerinin uygulanması söz konusu olamayacak.”
Savunma hakkı tartışmaları: ‘Hiçbir hak sınırsız değildir’
Savunma hakkına yönelik tartışmalar hakkında da konuşan Gürlek, savunma hakkının ortadan kaldırılması ya da özünün zedelenmesi gibi bir yaklaşımlarının olmadığını öne sürerek, “Mesele savunma hakkının kötüye kullanılmasının önüne geçmek. Ancak hiçbir hak sınırsız değildir. Ceza infaz kurumlarında, somut ve ciddi güvenlik riski ortaya çıktığında, kanuna dayalı, hâkim kararıyla ve belirli sürelerle sınırlı bazı usuli tedbirler alınabilir. Bu, savunma hakkını kaldırmak değil, kötüye kullanımın önüne geçmektir. Bir görüşme delillerin yok edilmesine ya da örgütsel talimat aktarımına araç haline geliyorsa, hukuk devleti buna kayıtsız kalamaz” dedi.
Avukat-müvekkil görüşmelerine yönelik düzenleme hazırlığı
Adalet Bakanlığı’nın bu başlıkta yeni düzenlemeler üzerinde çalıştığını belirten Gürlek, “Terör ve örgüt suçlarında avukatların müvekkilleriyle görüşmesinde sıkıntı var. Tutukluların suçluluğu henüz kesinleşmediğinden orada masumiyet karinesi var ancak avukatlarının örgütsel süreçlerin bir parçası olması, aynı şekilde içeriden aldığı talimatları da dışarı iletmesi hukuk devletinde kesinlikle kabul edilemez. Üzerinde çalışılan düzenlemeye göre, bu konuda somut şartlar aranacak yani bir kere mahkeme kararı olacak, ikincisi de somut bir tespit olacak” ifadelerini kullandı.
