İran Savaşı yalnızca siyasi dengeleri değil, bölgesel ticaretin ana damarlarını da sarsıyor. Ortadoğu’da artan gerilim ticaret yollarını da vurdu.
Ortadoğu’da tırmanan gerilim, Türkiye’nin yaklaşık 50 milyar dolarlık dış ticaret hacmine sahip olduğu Körfez hattında taşımacılığı kilitledi. Irak, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Suudi Arabistan, İran, Katar, Kuveyt, Umman ve Bahreyn’i kapsayan bölge; Türkiye’nin toplam ihracatında yaklaşık yüzde 11 paya sahip. İhracatta 30 milyar dolara yaklaşan, ithalatta 19,6 milyar dolar seviyesinde seyreden ticaret hacmi, savaşın gölgesinde ilk faturayı kesmeye başladı. Sipariş iptalleri peş peşe gelirken, limanlara inen yükler gemiye yüklenmeden bekletiliyor.
İlk iptaller gelmeye başladı
Türkiye ile Körfez ülkeleri arasındaki ihracatta ilk iptaller gelmeye başlanırken, Ekonomi Gazetesi’nin haberine göre bölgede hava sahalarının kapanması nedeniyle kargo uçuşları aksadı ve birçok sefer ertelendi.
Bu durum özellikle hızlı teslimat gerektiren ürünlerde büyük sorun yaratıyor.
Deniz taşımacılığında ise maliyetler hızla yükseldi.
Normalde yaklaşık 2 bin 500 dolar olan navlun ücretlerine (nakliye bedelleri) savaş riski primi eklendi.
Bazı hatlarda ek maliyetin 5 bin dolara kadar çıktığı belirtiliyor.
Bu da taşıma fiyatlarının üç katına kadar yükselmesine neden oldu.
Karayolu taşımacılığı
Karayolu taşımacılığı da benzer bir tabloyla karşı karşıya. İran üzerinden yapılan geçişlerde süreler iki katına çıkarken, navlun ücretleri de ciddi şekilde arttı. Bazı şoförlerin güvenlik gerekçesiyle bölgeye gitmek istemediği ifade ediliyor. Uzmanlara göre belirsizlik devam ederse sipariş iptalleri artabilir. Özellikle Körfez bölgesi, Türkiye’nin ihracatında önemli bir paya sahip.
Gözler şimdi enerji ve ticaret açısından kritik bir nokta olan Hürmüz Boğazı’nda. Boğazda yaşanabilecek olası bir kriz, küresel enerji fiyatlarını ve dünya ticaretini doğrudan etkileyebilir.
