Hollanda Parlamentosu’nun Dış İlişkiler Komitesi tarafından dün organize edilen toplantıda, uzmanlar, yardım kuruluşları ve araştırmacılar Kuzey ve Doğu Suriye’deki durumla ilgili endişelerini dile getirdi.
Toplantıya Hanneke van der Werf başkanlık etti. Oturumda parlamenterler Kati Piri, Nick Maes, Martijn van Lanschot ve Derk Jan Boomsma da yer alarak uzmanlara sorular yöneltti.
Tartışmalar, insani kriz, insan hakları ihlalleri ve kaçan IŞİD çetelerinin yarattığı güvenlik riskleri üzerine yoğunlaştı.
İnsani durum
Hollanda Kızılhaçı’nın insani yardım başkanı Carla Jonkers’e göre, Kuzey ve Doğu Suriye’deki insani durum hâlâ oldukça zor. Son dönemde yaşanan çatışmalar ve siyasi gerilimler nedeniyle birçok kişi evsiz ve yerinden edilmiş durumda, ayrıca birçok altyapı da tahrip oldu. Yardım kuruluşları, sağlık hizmetleri, su ve gıda gibi temel hizmetleri yeniden sağlamak için çalışıyor.
Jonkers, Suriye’de yaklaşık 17 milyon kişinin insani yardıma ihtiyaç duyduğunu belirterek bazı bölgelerde mobil klinikler, insanların tıbbi yardım alabilecekleri tek yerler durumunda olduğunu sözlerine ekledi.
IŞİD bağlantılı güvenlik riskleri
Toplantıda önemli konulardan biri de IŞİD çetelerine bağlı güvenlik durumu oldu. Federe Kürdistan Bölgesi’nden canlı yayın yoluyla toplantıya katılan gazeteci Wladimir van Wilgenburg, IŞİD çetelerine bağlı binlerce kadın ve çocuğun kamplardan kaçtığı konusunda uyarıda bulunarak bunların bir kısmının şu anda Suriye’de serbestçe dolaştığını dile getirdi.
Gazeteci Wilgenburg’a göre bu durum Avrupa için de bir güvenlik riski oluşturabilir; çünkü bazı kişiler kaçak yollarla Avrupa ülkelerine gidebilir.
Azınlıkların durumu gündemde
Toplantıda ayrıca Suriye’deki azınlık topluluklarının durumu, özellikle de Kürtler ele alındı. Suriye uzmanı Pêşmerge Mûrad, Kürt toplumunun ve diğer azınlık gruplarının karşı karşıya olduğu zor durum hakkında konuşarak azınlıkların durumunun hâlâ güvenli olmadığını ve haklarının daha iyi korunması gerektiğini belirtti.
Mûrad Hollanda ve Avrupa Birliği’ne çağrıda bulunarak, Suriye ile yürütülen siyasi ilişkilerde insan haklarının ve azınlık haklarının korunmasına öncelik verilmesi gerektiğini söyledi.
Hollandalı IŞİD bağlantılı kişilerin geri dönüşü
Toplantıda ayrıca bölgede bulunan ve IŞİD çeteleri ile bağlantılı Hollanda vatandaşlarının durumu da tartışıldı. Terörizm uzmanı Edwin Bakker, Hollanda’nın bu kişileri geri getirmek ve Hollanda’da yargılamak için daha aktif bir politika üzerine düşünmesi gerektiğini aktardı.
Bakker’e göre, kontrollü geri dönüş yani kişilerin Hollanda’ya getirilip yargı denetimi altında tutulması bazen, bu kişilerin istikrarsız bölgelerde kaybolması durumuna göre daha güvenli bir yöntem olabilir.
Toplantıda hazır bulunan uzmanlar, Suriye’de istikrarsızlığın giderilmesinde uluslararası desteğin hâlâ çok önemli olduğunu, Hollanda ve Avrupa Birliği’nin, insani yardım, diplomasi ve istikrarın sağlanması konularında önemli bir rol oynayabileceği vurgulandı.
