Diyarbakır’da düzenlenen “Kadınlar Barışı Konuşuyor” toplantısı, uluslararası deneyimlerin paylaşıldığı oturumlarla devam etti. Demokratik Gelişim Enstitüsü (DPI), Doğu ve Güneydoğu İş Kadınları Derneği (DOGÜNKAD), Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası İş Kadınları Meclisi ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Girişimci Kadınlar Kurulu iş birliğiyle gerçekleştirilen etkinlikte, Kuzey İrlanda barış süreci masaya yatırıldı.
‘Barış için daha alınacak yol var’
Kuzey İrlanda Kadın Koalisyonu Kurucu Üyesi Jane Morrice, ülkesindeki barış sürecine dair deneyimlerini aktararak, “Barış için önemli adımlar atıldı ancak hâlâ kat edilmesi gereken bir mesafe var” dedi. Morrice, siyasi şiddetin sona erdirilmesi gerektiğini vurguladı.
Gençlik yıllarında güvenlik gerekçesiyle ülkesini terk etmek zorunda kaldığını anlatan Morrice, yıllar sonra BBC muhabiri olarak geri döndüğünü ve barış sürecinin gerçekliğiyle yüzleştiğini söyledi.
‘Bir röportaj dönüm noktası oldu’
Morrice, 1987 yılında bir anma sırasında gerçekleşen bombalı saldırının ardından yaptığı röportajın barış sürecinde etkili olduğunu belirterek, “Kızını kaybeden bir babanın ‘affediyorum’ sözleri, silahlı mücadelenin sonunun başlangıcı oldu” ifadelerini kullandı.
Kadın koalisyonunun kısa sürede kurularak müzakere sürecine dahil olduğunu söyleyen Morrice, kapsayıcı müzakerelerin Hayırlı Cuma Anlaşması’nın imzalanmasında önemli rol oynadığını vurguladı.
‘Toplumun çoğunluğu anlaşmayı destekledi’
1998’de imzalanan Hayırlı Cuma Anlaşması’nın referandumla geniş destek aldığını belirten Morrice, buna rağmen tam bir uzlaşmanın hâlâ sağlanamadığını ifade etti. Morrice ayrıca Türkiye’de uygulanan eşbaşkanlık sistemine dikkat çekerek, bu modeli “etkileyici” bulduğunu söyledi.
‘Barış süreci var ama yeterli değil’
Gazeteci ve sivil toplum uzmanı Emma DeSouza ise Kuzey İrlanda’daki mevcut durumu “negatif barış” olarak tanımladı. Şiddetin büyük ölçüde sona ermesine rağmen paramiliter yapıların varlığını sürdürdüğünü belirten DeSouza, anlaşmanın tüm maddelerinin uygulanmadığını söyledi.
DeSouza, sivil toplumun barış sürecinin inşasında önemli rol oynadığını vurgulayarak, uluslararası hukuk ve anayasal çerçevelerin bu süreçte belirleyici olabileceğini ifade etti.
Dil haklarına da değinen DeSouza, İrlandaca’nın korunması için yürütülen mücadelelerin önemli kazanımlar sağladığını belirtti.
Toplantı panelle devam edecek
Programın ilerleyen bölümünde DEM Parti Şırnak Milletvekili Ayşegül Doğan, AK Parti MKYK Üyesi Zeynep Alkış ve CHP Parti Meclisi Üyesi Emine Uçak Erdoğan’ın katılımıyla “Türkiye’de kadınların siyaset ve barış süreçlerindeki rolü” başlıklı panel düzenlenecek.
