4 Nisan 1980’de dönemin Baas rejimi tarafından başlatılan Feyli Kürt soykırımının bugün 46’ncı yıldönümü. Irak ve İran sınır bölgelerinde (İlam, Kirmanşah, Loristan, Bağdat,Mendeli, Diyala, Vasit) yaşayan, Şii mezhebine mensup ve Kürtçenin Feyli lehçesini konuşan kadim bir Kürt topluluğu olan Feyli Kürtler, Baas dönemi boyunca sistemli baskı gördü.
Bölgenin otokton (yerli) haklarından biri olan Feyli Kürtler tarihsel olarak ticaret, akademi ve siyasette aktif rol oynamış, Irak’ın sosyal ve ekonomik hayatına önemli katkılar sunmuştu. Ancak Baas rejimi için bu kimlik, “yabancı kökenli” ve “İran yanlısı” damgasıyla bir tehdit unsuru haline getirilmişti.
Baas rejimi 4 Nisan 1980’de, Feyli Kürtleri hedef alan yeni bir sistemli bir soykırım ve zorla göç ettirme kampanyasını resmen başlattı. Irak Devrim Komuta Konseyi’nin 666 sayılı kararıyla yaklaşık 300 bin ila 500 bin Feyli Kürt’ün vatandaşlığı iptal edilmiş, binlercesi İran’a sürgün edilmiş, mallarına el konulmuş ve binlercesi de kaybolmuştur. Bu operasyon, Baas rejiminin “Araplaştırma” politikalarının en acımasız örneklerinden biri olarak tarihe geçmiştir.
Ancak Feyli Kürtlerin yaşadığı baskı daha eskilere dayanıyor. Irak’ta 1935-1960 yılları arasında peş peşe iktidara gelen rejimler, Bağdat, Diyala, Basra, Vasit ve Mendeli’de yaşayan Feyli Kürtleri Şii oldukları gerekçesiyle İran’a göçe zorladı.
Tarihsel kayıtlara göre 1969-1973 arasında ilk kitlesel sınır dışı etme uygulamaları başlamış, 70 binden fazla Feyli Kürt İran’a sürülmüştü.
1970’lerde iktidara gelen Baas rejimi, Kerkük başta olmak üzere, bugün Irak Anayasası’nın 140’ncı Maddesi kapsamındaki Kürdistan Bölgesi’nde başlatılan “Araplaştırma” sürecine paralel olarak, Feyli Kürtlere yönelik yeni bir “yok etme” süreci başlattı.
1970-1988 yılları arasında 132 bin Feyli Kürt, İran ve Doğu Kürdistan’a sürgün edildi. Aynı süreçte binlerce Feyli Kürt rejim tarafından kaçırılarak kaybedildi.
Irak Yüksek Ceza Mahkemesi ve uluslararası raporlar, en az 15-25 bin Feyli Kürt gencin gözaltı merkezlerinde işkenceyle öldürüldüğünü veya toplu mezarlara gömüldüğünü ortaya koyuyor.
Saddam Hüseyin liderliğindeki Baas rejiminin 2003’te yıkılmasının ardından 2005’te yazılan Irak Federal Anayasası’nın önsözünde Baas Rejimi tarafından Feyli Kürtlere soykırım yapıldığı ifadesi yer aldı.
