İran resmi haber ajansı IRNA’nın yargı makamlarına dayandırdığı habere göre; Muhammed Emin Bigleri ve Şahin Vahidperes isimli iki genç, “askeri bir tesisi tahrip etmek” iddiasıyla idam edildi.
Yargı makamlarından yapılan yazılı açıklamada, her iki ismin Ocak 2026’da Tahran’da patlak veren sokak olayları sırasında “Şehit Mahmoud Kaveh” adlı askeri yerleşkeye girdiği öne sürüldü.
İddianamede, gençlerin askeri bölgedeki binaları ateşe verdikleri ve içeride bulunan 20 adet Kalaşnikof tüfek ile 1.800 merminin bulunduğu silah deposunu ele geçirmeye çalıştıkları iddia edildi.
İran Devrim Mahkemesi tarafından “yasa dışı örgütlerle iş birliği yapmak”, “askeri tesislere saldırı” ve “kamu güvenliğini tehlikeye atmak” suçlarından ölüme mahkum edilen Bigleri ve Vahidperes’in temyiz başvurusu Yargıtay tarafından reddedildi. İdam cezaları bu sabah infaz edildi.
Mart 2026 sonunda (30-31 Mart) ve Nisan başında (2 Nisan) Ghezel Hesar Hapishanesi’nde aralarında Amirhossein Hatami, Babak Alipour ve Pouya Ghobadi’nin de bulunduğu birkaç protestocunun gizlice idam edildiği bildirildi.
HRW ve İnsan Hakları Ağı’ndan idamların durdurulması çağrısı
İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) ve Rojhilat İnsan Hakları Ağı, siyasi tutuklular üzerindeki idam tehlikesi ve gözaltına alınan yurttaşların durumuna ilişkin bir açıklama yayımladı.
Açıklamada, siyasi tutukluların ikili bir tehlikeyle karşı karşıya olduğu belirtildi: Bir yanda ABD ve İsrail’in askeri saldırı tehlikesi, diğer yanda ise İranlı yetkililerin kitlesel, yasa dışı ve gizli idamları da kapsayan geniş çaplı insan hakları ihlalleri.
Aynı açıklamada, bu süreçte (savaş döneminde) dokuz tutuklunun “silahlı eylem ve isyan” suçlamasıyla idam edildiği ve siyasi tutuklulara yönelik idam sayısının artma ihtimali olduğu vurgulandı.
Açıklamaya göre İran makamları, savaş koşullarında tutsakları serbest bırakmaya yanaşmadığı gibi; aktivistlere ve yurttaşlara yönelik toplu ve keyfi tutuklama dalgasını daha da şiddetlendirdi. Binlerce tutuklu; kendilerini savunma imkanından yoksun, güvenli bir sığınaktan mahrum, iç şiddet ile dış saldırıların tehdidi altında bulunuyor. Hatta bazı cezaevlerinin bombardımanlara maruz kaldığı bildirildi.
Temel ihtiyaçlara erişim sorunu
Ayrıca tutukluların en temel sorunlarının; gıda porsiyonlarının azaltılması, hizmet kalitesinin düşmesi, ilaç ve tıbbi bakım eksikliği ile aileleriyle olan iletişimin kısıtlanması olduğu bildirildi.
HRW ve Rojhilat Kürdistan İnsan Hakları Ağı, Birleşmiş Milletler’e (BM) çağrıda bulunarak; siyasi tutukluların ve keyfi olarak gözaltına alınanların derhal serbest bırakılması ve idam cezalarının durdurulması için İran üzerinde baskı kurulmasını talep etti.
İran’daki protestoların bilançosu ağır
İran’da 28 Aralık 2025 tarihinde yerel para biriminin döviz karşısında rekor değer kaybı yaşaması ve artan hayat pahalılığı üzerine başlayan gösteriler kısa sürede tüm ülkeye yayılmıştı.
ABD merkezli HRANA, protestolarda 5 bin 858 kişinin hayatını kaybettiği ve 41 bin 283 kişinin gözaltına alındığını açıklamıştı.
İran Şehit ve Gaziler Vakfı ise güvenlik güçleri ve siviller dahil 3 bin 117 kişinin öldüğünü belirtmişti.
