İran’da son dönemde yaşanan çatışmaların ardından ekonomik dengelerde ciddi sarsıntılar yaşanıyor. Bu sarsıntıların en görünür etkisi ise kamu sektöründe artan maaş gecikmeleri oldu.
Sendikal kaynaklara göre Tahran Üniversitesi’nde görev yapan idari ve hizmet personelinden bir grup dün iş bıraktı. Çalışanlar, hem maaşlarının hem de birikmiş alacaklarının ödenmemesini protesto ediyor.
Söz konusu grev, son günlerde ülkedeki yükseköğretim kurumlarında artan huzursuzlukla birlikte değerlendiriliyor. Öğretim üyeleri ve sendika temsilcileri, maaşların hafta sonuna kadar ödenmemesi halinde dersleri durdurma ve eğitim faaliyetlerini askıya alma uyarısında bulunmuştu.
İdari personelin de sürece katılmasıyla birlikte, üniversite sistemindeki mali kriz daha görünür hale geldi.
‘Görünen tablo ile gerçeklik örtüşmüyor’
Tahran Üniversitesi çalışanlarının eylemi, yalnızca kurumsal bir maaş talebi olarak görülmüyor. Savaşın kısmen sona ermesinin ardından yaşanan belirsiz siyasi süreçle birlikte ülkede grev ve protestoların yayıldığı bir döneme işaret ediyor.
Hükümet, haftalar süren çatışmaların ardından istikrarın geri döndüğünü ve diplomatik sürecin sürdüğünü vurgulasa da, kamu çalışanlarının yaşadığı ekonomik tablo bunun tersini gösteriyor. Özellikle nakit sıkışıklığı ve bütçe açığı nedeniyle temel maaş ödemelerinde dahi zorlanıldığı ifade ediliyor.
İşten çıkarmalar ve geciken ödemeler yayılıyor
Son raporlar, savaş sonrası dönemde işten çıkarmaların arttığını, maaş ödemelerinin geciktiğini ve birçok kamu ile yarı kamu kurumunun mali kapasitesinin gerilediğini ortaya koyuyor.
Ateşkes sonrası kısa süre içinde rafineri işçileri, emekliler, öğretmenler, sağlık çalışanları ve üretim sektörü işçileri farklı şehirlerde protestolar düzenlemeye başladı. Maaş gecikmeleri ise geniş bir alana yayılmış durumda.
Eğitim ve hizmet sektörlerinde çalışan birçok kişinin geçen ayın maaşını hala alamadığı, bazı durumlarda ise yalnızca kısmi ödeme yapıldığı belirtiliyor.
Ekonomik belirsizlik derinleşiyor
Savaşın altyapıya verdiği zararların yanı sıra ekonomik durgunluk da derinleşti. Devlet gelirlerindeki azalma, ticaretin yavaşlaması ve artan kamu harcamaları krizi daha da büyüttü.
Bu süreç; maaşların gecikmesi, sosyal hakların daraltılması ve sosyal destek bütçelerinin dondurulmasıyla kendini gösteriyor. Devam eden ancak somut sonuç üretmeyen müzakereler ise ekonomik belirsizliği artırıyor.
Tahran Üniversitesi çalışanlarının grevi, bu tablo içinde, hoşnutsuzluğun yalnızca sokakta değil, artık devletin eğitim ve yönetim kurumlarının merkezinde de görünür hale geldiğine işaret ediyor.
Arka plan: Protestolar, kriz ve savaş süreci
İran’da ekonomik temelli protestolar 28 Aralık 2025’te Tahran’daki Kapalı Çarşı esnafının yüksek enflasyon ve tümen değer kaybına karşı greve gitmesiyle başladı. Bu eylemler kısa sürede farklı eyaletlere yayıldı ve geniş çaplı toplumsal gösterilere dönüştü.
Protestolarda binlerce kişi öldürüldü, gözaltına alındı, tutuklandı. İnsan hakları örgütleri sayılar açıkladı ancak hiçbir zaman resmi sayılar öğrenilemedi çünkü internet kesintisiyle İran’ın dış dünyayla bağlantısı koparılmıştı.
Bu yaşananların ardından İran halkı bu sefer savaş ortamının içinde kaldı.
İsrail ve ABD’nin 28 Şubat 2026’da İran’ın Tahran, İsfahan, Kum, Kerec ve Kirmanşah şehirlerine hava saldırılarıyla İran savaşı başladı.
Bölgede yer yer ateşkesin gölgesinde olsa da gerilim ve sivil ölümler sürüyor.
