ABD basını, İran savaşı sonrası Ortadoğu’da değişen dengelerin Türkiye’yi yeni bir güvenlik ve dış politika arayışına yönelttiğini yazdı. Washington Post’a göre Ankara, İsrail’le artan rekabet ihtimaline karşı bölgesel ortaklıklarını güçlendirmeye çalışıyor.
The Washington Post’ta yayımlanan bir analizde, Türkiye’nin İran savaşı sonrası şekillenen yeni Ortadoğu denklemine hazırlandığı ve bu süreçte İsrail ile giderek artan bir rekabet ihtimalini hesaba kattığı belirtildi.
Analizde, Ankara’nın güvenlik ortaklıklarını çeşitlendirmeye çalıştığı ve bölgesel güç dengelerinde daha etkin bir rol hedeflediği ifade edildi.
“Suriye’deki değişim Türkiye için fırsat yarattı”
Washington Post analizinde, Türkiye destekli silahlı grupların etkisiyle Beşar Esad yönetiminin devrilmesi ve İran destekli milis yapıların zayıflamasının, Türkiye açısından yeni bir alan açtığı öne sürüldü.
Yazıda, “Türkiye destekli isyancılarla Suriye’de Beşar Esad’ın devrilmesi ve İran destekli milis örgütlerin zayıflaması, Türkiye’nin sahneye çıkması için bir fırsat yarattı” değerlendirmesine yer verildi.
İran savaşı sonrası yeni belirsizlik vurgusu
Analizde, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta başlattığı İran savaşının Ortadoğu’daki güç dengelerini öngörülemez biçimde değiştirebileceği savunuldu.
Bu gelişmenin Türkiye açısından, Washington’la ilişkilerin kırılganlığını ve öngörülemezliğini görünür hale getirdiği yorumu yapıldı.
ABD ordusunun savaşı sonlandırmasının, “Türkiye’nin sınırlarında yeni bir kaos ortamı yaratabileceği ve İsrail’i daha cesur adımlar atmaya teşvik edebileceği” değerlendirmesi de analizde yer aldı.
Türkiye yeni güvenlik ortaklıkları arayışında
Haberde, Ankara’nın bölgesel güvenlik mimarisini güçlendirmek amacıyla Suudi Arabistan, Mısır ve nükleer silah sahibi Pakistan gibi ülkelerle yeni stratejik ortaklıklar geliştirmeyi hedeflediği aktarıldı.
Hoca Muhammed Asıf’ın 11 Mayıs’ta yaptığı açıklamada, Suudi Arabistan ile yürütülen savunma paktına Türkiye ve Katar’ın da dahil edilmesinin değerlendirildiğini söylediği hatırlatıldı.
EDAM Başkanı İldem: Büyük güçlerin öncelikleri örtüşmeyebilir
İstanbul merkezli Ekonomi ve Dış Politika Araştırmalar Merkezi Başkanı Tacan İldem de gazeteye yaptığı değerlendirmede, Türkiye ile ABD arasındaki ittifak ilişkisinin her zaman ortak öncelikler anlamına gelmediğini söyledi.
İldem, “ABD gibi ülkelerin elbette küresel bir gündemi var. Biz ABD’yle müttefikiz ancak bazen büyük güçlerin öncelikleri birbiriyle örtüşmeyebilir” ifadelerini kullandı.
“Erdoğan arabulucu rolünü güçlendirdi” değerlendirmesi
Analizde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın son dönemde Türkiye’yi “Rusya ve Ukrayna’dan ABD ve İran’a kadar farklı aktörlerle diyalog kurabilen bir arabulucu” pozisyonuna taşıdığı yorumuna da yer verildi.
Öte yandan Ankara’nın hava savunması konusunda büyük ölçüde NATO sistemlerine güvendiği, İran savaşı sırasında Türkiye hava sahasına giren bazı füzelerin bu sistemlerle düşürüldüğü belirtildi.
Hakan Fidan ve Bennett’in açıklamaları gündemde
Analizde, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın geçen hafta yaptığı şu açıklama da hatırlatıldı:
“İran’dan sonra İsrail düşmansız yaşayamaz. Sadece Netanyahu yönetiminin değil, muhalefetteki bazı insanların da politik dil olarak Türkiye’yi yeni düşman ilan etme arayışında olduğunu görüyoruz.”
İsrail’de bu yıl yapılacak seçimlerde Başbakan Binyamin Netanyahu’nun önemli rakiplerinden biri olarak gösterilen eski Başbakan Naftali Bennett’in şubat ayında yaptığı “Türkiye yeni İran’dır” açıklamasının da iki ülke ilişkilerinde tartışma yarattığı kaydedildi.
“Askeri çatışma niyeti yok” mesajı
Kimliği açıklanmayan bir Türk yetkilinin gazeteye yaptığı değerlendirmede ise Ankara’nın Tel Aviv yönetimiyle doğrudan askeri çatışma arayışında olmadığı belirtildi.
Yetkili, buna karşın Türkiye’nin bölgesel gelişmelere karşı tüm senaryolara hazırlıklı olduğunu ifade etti.
