İran ile ABD arasında Pakistan arabuluculuğunda 8 Nisan’dan bu yana yürütülen ateşkes süreci, son 48 saatte yaşanan gelişmelerin ardından kritik bir dönemece girdi.
Tahran yönetimi, Hürmüzgan eyaletindeki füze depoları ve mayın gemilerine yönelik saldırıları ateşkesin “ağır ihlali” olarak nitelendirdi.
Karşılıklı açıklamalar ve bölgedeki askeri hareketlilik, enerji piyasalarını da etkiledi. Brent petrol fiyatları yaşanan gerilimin ardından yüzde 3 yükseldi.
İran: Güneydeki askeri tesisler hedef alındı
İran yönetimi, ülkenin güneyindeki askeri noktaların hedef alınmasına tepki gösterdi.
İran Devrim Muhafızları Ordusu, hava sahasını ihlal ettiği belirtilen bir ABD insansız hava aracını (İHA) düşürdüklerini ve bir F-35 savaş uçağına ateş açıldığını duyurdu.
Öte yandan Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO), Umman açıklarında bir tankerde patlama meydana geldiğini ancak gemi ile mürettebatın güvende olduğunu açıkladı.
CENTCOM: “Meşru müdafaa saldırıları düzenlendi”
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Sözcüsü Tim Hawkins, Güney İran’daki saldırıları doğruladı.
Hawkins, “ABD kuvvetleri, İran tehditlerine karşı güçlerimizi korumak amacıyla Güney İran’da meşru müdafaa saldırıları düzenlemiştir” dedi.
İran Dışişleri Bakanlığı ise Hürmüzgan bölgesindeki saldırılara karşılık verileceğini belirterek, “ABD terör ordusunun” saldırılarının yanıtsız bırakılmayacağını açıkladı.
Mücteba Hamaney’den bölge ülkelerine mesaj
İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney, Kurban Bayramı dolayısıyla yayımladığı mesajda bölge ülkelerine seslendi.
Komşu ülkelerin Washington’un askeri üslerine ev sahipliği yapmaktan vazgeçmesi gerektiğini söyleyen Hamaney, “ABD’nin artık bu bölgede güvenli bir sığınağı kalmamıştır ve her geçen gün eski nüfuzundan uzaklaşmaktadır” ifadelerini kullandı.
Doha’da diplomasi trafiği sürüyor
Gerilim yükselirken diplomatik temaslar Katar’ın başkenti Doha’da devam ediyor.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasının uluslararası hukuka aykırı olacağını belirterek, “Katar’da görüşmeler devam ediyor. Sonuca ulaşacağımıza inanıyorum ancak bu birkaç gün sürebilir” dedi.
İran tarafı ise ateşkesin kalıcı hale gelmesi için dondurulmuş 24 milyar dolarlık varlığının serbest bırakılmasını talep ediyor.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Dışişleri Bakanı Abbas Irakçı ve ekonomi yönetiminden Abdülnasır Hemmati’nin 25 Mayıs’ta bu başlıkları görüşmek üzere Doha’da bulunduğu aktarıldı.
İran’ın ilk aşamada 12 milyar dolarlık bölümün derhal serbest bırakılmasını istediği belirtildi.
Lübnan’daki saldırılar müzakerelerin gündeminde
Müzakerelerde öne çıkan başlıklardan birinin de Lübnan’daki gelişmeler olduğu belirtiliyor.
İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’nun Hizbullah’a yönelik operasyonlara ilişkin açıklamaları Tahran’ın tepkisine neden olurken, İran tarafı olası bir anlaşmanın Lübnan’daki saldırıların durdurulmasını da kapsaması gerektiğini ifade etti.
