Arnavutluk’ta ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner ve kızı Ivanka Trump ile bağlantılı milyarlarca euroluk lüks turizm projesine yönelik tepkiler büyürken, hükümet proje sahasındaki bazı faaliyetler hakkında inceleme başlattı. Çevre örgütleri ve bölge sakinleri ise koruma altındaki alanları kapsayan yatırımın tamamen iptal edilmesini talep ediyor.
Başkent Tiran’da günlerdir devam eden protestolarda binlerce kişi, koruma altındaki Vjosa-Narta sulak alanı ile Sazan Adası’nı kapsayan projeye karşı sokaklara çıktı. Gösterilerde “Arnavutluk satılık değil” ve “Projeyi iptal edin” sloganları öne çıkarken, flamingo figürleri protestoların sembolü haline geldi.
Tartışmaların merkezinde yer alan proje, Jared Kushner’in yatırım şirketi Affinity Partners ile bağlantılı yatırımcılar tarafından yürütülüyor. Yaklaşık 1,4 milyar euro büyüklüğündeki yatırım kapsamında oteller, villalar, marina ve turizm tesislerinin inşa edilmesi planlanıyor.
Ancak proje alanı, yalnızca turizm yatırımı açısından değil, ekolojik yapısı nedeniyle de dikkat çekiyor. Bölge, flamingolar, Akdeniz fokları ve deniz kaplumbağaları için önemli yaşam alanları arasında yer alıyor. Bu nedenle çevreciler ve uzmanlar, inşaat faaliyetlerinin biyolojik çeşitlilik üzerinde ciddi etkiler yaratabileceği uyarısında bulunuyor.
Tepkiler, Zvernec kıyısındaki proje sahasının dikenli tellerle çevrilmesi ve ağır iş makinelerinin bölgeye giriş yapmasıyla daha da büyüdü. Çevre örgütleri, koruma altındaki bölgelerde yürütülen çalışmaların derhal durdurulmasını isterken, bazı protestolarda güvenlik görevlileri ile göstericiler arasında arbede yaşandı.
Yaşanan olayların ardından iki özel güvenlik şirketinin lisansı iptal edilirken, bazı güvenlik görevlileri hakkında da işlem başlatıldı.
Arnavutluk hükümeti inceleme başlattı
Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, cuma günü yaptığı açıklamada protestolara rağmen yatırımın devam edeceğini belirtti. Rama, “Bu yatırımın durması söz konusu değil” ifadelerini kullanırken, projenin ülkeye yatırım, istihdam ve altyapı katkısı sağlayacağını dile getirdi.
Buna karşın yükselen toplumsal tepki ve büyüyen protestolar sonrası Arnavutluk hükümeti, proje sahasındaki bazı faaliyetlerle ilgili inceleme başlattı.
Öte yandan Avrupa Komisyonu da yaşanan gelişmelerin Arnavutluk’un Avrupa Birliği üyelik sürecini etkileyebileceği uyarısında bulundu. Komisyon, çevre ve iklim değişikliği faslının kapatılabilmesi için Arnavutluk’un Avrupa Birliği doğa koruma standartlarına tam uyum sağlaması gerektiğini hatırlattı.
Brüksel yönetimi ayrıca stratejik yatırımlar yasasının yeniden gözden geçirilmesini ve koruma alanlarının statüsünde yapılan değişikliklerin tekrar değerlendirilmesini istedi.
Sazan Adası tartışmaların merkezinde
Yerleşim bulunmayan ve 5,7 kilometrekarelik bir alana sahip olan Sazan Adası, Arnavutluk’un Avlonya kıyıları açıklarında yer alıyor. Geçmişte askeri üs olarak kullanılan ada, uzun yıllar boyunca halka kapalı tutuldu.
Ivanka Trump ise kısa süre önce katıldığı bir podcast yayınında adayı bir tekne gezisi sırasında keşfettiklerini belirterek bölgeyi “özenli şekilde geliştirmek” istediklerini ifade etmişti. Bu açıklamanın ardından Arnavutluk’taki tepkiler daha da büyüdü.
