ABD-İran arasındaki gelişmeler gündemde yakından takip edilirken, G7 Zirvesi öncesi yaşananlar da dünya basınında dikkat çekti. Doğu Akdeniz’de kritik işbirlikleri ve Tayvan-Çin geriliminin tırmanması da öne çıkan başlıklardan oldu.
Pakistan’ın ABD ve İran’ın anlaşmaya vardığını duyurmasının ardından yaşanan gelişmeler gündemde öne çıktı.
İngiltere merkezli Reuters, İngiltere, Fransa, Almanya ve İtalya’dan oluşan E4 ülkelerinin açıklamalarına yer verdi. Buna göre ülkeler, İran üzerindeki yaptırımları kaldırmaya hazırlandıklarını ancak bunun İran’ın nükleer programına bağlı olduğunu ifade etti. Dört ülkenin liderlerinin yaptığı ortak açıklamada ise İran’ın hiçbir zaman nükleer silah edinmemesi gerektiği vurgulanırken bu doğrultuda ABD, İran ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) ile birlikte çalışmaya hazır oldukları belirtildi.
G7’ye protestolar sürüyor
Fransa’nın Evian kentinde gerçekleştirilecek G7 Zirvesi öncesinde yaşanan protestolar da dikkat çekti. ABD merkezli Associated Press (AP), İsviçre’nin Cenevre kentinde hak savunucularının, G7 Zirvesi öncesi bir araya geldiğini bildirdi. Habere göre toplanan kalabalığa ise polis biber gazı ve tazyikli su ile saldırı gerçekleştirdi.
Zelenski – Trump görüşmesi
Reuters bir diğer haberinde ise Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin, ABD Başkanı Donald Trump ile telefonda görüştüğünü bildirdiğini aktardı. Habere göre sanal medya hesabından açıklama yapan Zelenski, G7 Zirvesi öncesinde Trump ile Rusya ile süren savaşa ilişkin konuştuklarını bildirdi. Haberin devamında Zelenski’nin ayrıca Trump’la Evian kentinde yapılacak G7 toplantıları esnasında da bir araya geleceklerini ifade ettiği belirtildi.
Manş Denizi’nde gerilim
ABD merkezli CNN ise, İngiltere-Rusya gerilimine dikkat çekti. Habere göre İngiltere, Rusya’nın “gölge filosuna ait” Smyrtos petrol tankerinin Manş Denizi’nden geçişini engelledi. İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın ise “Bu operasyon Rusya’ya bir darbe daha indirmekte ve Putin’in Ukrayna’daki savaşına destekleyenlere saklanmalarına izin vermeyeceğimizi hatırlatmaktadır” ifadelerine yer verildi. Haberde, ayrıca Smyrtos gemisine, Rus petrolünün nakliyesindeki rolü gerekçesiyle geçen yıl İngiltere tarafından yaptırım uygulandığı bilgisi de paylaşıldı. Öte yandan bu gelişmelerin, John Healey’nin görevinden istifası ve yerine Dan Jarvis’in Savunma Bakanı olarak atanmasından birkaç gün sonra yaşanmasına dikkat çekildi.
Bölgesel işbirlikleri gündemde
Gündemde dikkat çeken bir diğer konu ise enerji konusundaki işbirlikleri oldu. İsrail merkezli i24News haber kuruluşu, ABD’nin Houston kentinde düzenlenen “3+1 Enerji Bakanları” toplantısının ardından ABD, Kıbrıs, Yunanistan ve İsrail’in, Doğu Akdeniz Enerji Merkezi (EMEC) kurulmasını öngören bir iyi niyet beyannamesi imzaladığını aktardı. 2019’da ABD Kongre’si tarafından çıkarılan Doğu Akdeniz Güvenlik ve Enerji Ortaklığı Yasası’na (Eastern Mediterranean Security and Energy Partnership Act) dayanan anlaşmayla birlikte, doğalgaz geliştirme projeleri, sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) altyapısı, enerji taşıma ağları, şebeke güvenilirliği, araştırma faaliyetleri ve teknoloji geliştirme alanlarında işbirliği yapılacak.
Tayvan-Çin hattında gerilim sürüyor
Tayvan-Çin arasındaki gerilimi de İngiltere merkezli Reuters gündeminde yer aldı. Buna göre Tayvan, Çin’deki “sisteme muhalif ve değişmesini isteyen kişilerin”, Çin’le ilgili bilgi vermeleri için bir web sitesi oluşturdu. Tayvan Ulusal Güvenlik Bürosu’nun ise sitenin, Çinli yurttaşların da bilgileriyle birlikte Tayvan’ın istihbarat kaynaklarını çeşitlendirmesini sağladığını belirttiği yazıldı. Haberin devamında ise Çin’in de benzer yöntemleri kullandığına dikkat çekildi. Çin’in, 2024 yılında Tayvan’daki “ayrılıkçılar” tarafından işlenen suçlara ilişkin ihbarların yapılabileceği bir mail adresi duyurduğu hatırlatıldı.
12 bin 200 program kapatıldı
Gündemde dikkat çeken bir diğer konu ise yapay zeka ile birlikte değişen eğitim politikaları oldu. Çin merkezli South China Morning Post’un haberinde göre Çin, gelişen teknoloji ile birlikte 2021 ve 2025 yılları arasında “eskimiş” olarak gördüğü 12 bin 200 bölümü kapatma kararı aldı. Bu değişimin ise ülkedeki lisans programlarının yüzde 30’undan fazlasını etkilediği belirtildi. En çok etkilenen alanların ise sanat ve dil bölümleri olduğu ifade edildi. (MA)
