Sürecin kritik aşamasında çerçeve yasa Temmuz ayında ve Meclis kapanmadan Genel Kurul’a gelecek. Kulis bilgisinin kaynağı DEM Partili yetkililer. Yasa taslağının bir iki gün içinde Cumhurbaşkanı Erdoğan’a sunulacağını ifade eden DEM kaynakları yasa taslağını görmediklerini de belirtti.
DEM Parti’li yetkililer, sözü edilen taslağın Öcalan’a da ulaşmadığını, eğer ulaşırsa kendisinin silah bırakma süreci ve dönüşler için bir yol haritası önereceğini ifade etti. Çerçeve yasanın çıkmasının iyi olacağına fakat demokratik entegrasyon sürecinin de bir o kadar zorlu olacağına dikkat çeken parti kaynakları; yeni aşamada koordinatörlük mekanizması ve iletişim modelinin önemine vurgu yaptı.
‘Çatışma ve ölümlerin olmaması çok kıymetli’
DEM Parti kaynakları süreçte gelinen aşamayı şu şekilde ifade etti: “Temmuz ayında, Meclis kapanmadan çerçeve yasasının çıkmasını bekliyoruz. AKP ve devlet yetkilileri ile temastayız. AKP’nin Sakarya Sapanca’da 26-28 Haziran tarihinde toplanacak 33. İstişare ve Değerlendirme toplantısında çerçeve yasanın Cumhurbaşkanı Erdoğan’a sunulması bekleniyor. Bu süreçte Adalet Bakanlığı, Milli Savunma Bakanlığı ve MiT de devrede olacak. Silah bırakanların dönüşü ele alınacak. Belirli bir süre siyaset yasağı uygulansa da siyasete geçiş süreci de ele alınacak. Tahminler yasa taslağının önce Adalet Komisyonu’’na sonra da Meclis Genel Kurulu’na geleceği şeklinde. Henüz DEM Parti’ye ulaşmış bir yasa taslağı yok, yasanın içeriğini bilmiyoruz”.
‘Çerçeve yasa taslağı Öcalan’a ulaşmadı’
4 Mayıs’ta İmralı’da Öcalan’la yapılan görüşmeden bilgiler aktaran kaynaklar, “Öcalan’a taslak henüz ulaşmamıştı. Öcalan yol haritası için üç madde üzerinde çalışıyor: Birincisi, silah bırakma ve dönüşlerle ilgili yasanın niteliği. İkincisi, sürecin ve atılacak adımların kurumsallaşması ve buna uygun bir mekanizmanın oluşturulması. Üçüncüsü, sürecin sağlıklı yürümesi için Öcalan’ın statüsünün netleştirilmesi. Bu görüşmede Öcalan kök hücre yasası önerdi. Akabinde reform paketlerinin gelebileceği üzerinde duruluyor. Çok katmanlı bir sorun olarak sadece çerçeve yasa ile Kürt sorununu çözmek elbette kolay değil. Çözümün belki de yüzde 20’si yasayla, geri kalan yüzde 80’i pratik adımlarla gerçekleşebilir. AYM, AİHM kararlarının uygulanması, hasta ve yaşlı mahpuslar, Demirtaş ve arkadaşlarının serbest kalması ve kayyumların son bulması buna örnektir” ifadelerini kullandı.
Öcalan’ın, kendisine yasa taslağı geldiğinde bir yol haritası önereceğini de hatırlatan kaynaklar, “Silahlı mücadele döneminin sona erdiği, demokratik siyasetin bir stratejik karar olduğu çok net. Bundan geri dönüş olmayacağını düşünüyoruz” dedi.
‘Güven adımları daha fazla gecikmemeli’
Bahçelinin dile getirdiği “statü ve siyasi koordinatörlük” önerisi üzerine de değerlendirmede bulunan kaynaklar, “Öcalan koordinasyon sürecinde yer almalı. Koordinatörlük statüdür. Örneğin ilk etapta bin kişi silah bıraksa nasıl gelecek? Bunların hep netleşmesi lazım. Demokratik entegrasyon için Öcalan’ın etkin pozisyonda olması lazım. Çerçeve yasadan sonra süreç karşıtlarına dikkat edilmeli. Bu bakımdan “iletişim modeli” oluşturulabilir. Ayrıca aydınlar, medya buna ne kadar hazır? Geniş kesimlerin bu süreçte hazırlanması ve sorumluluk alması gerekir. Komisyonda annelerin Kürtçe konuşmasına mani olunması güven zedeliyor. Bunların aşılması lazım” ifadesinde bulundu.
Güven adımlarının gecikmesinin sürece katkı sunan bütün kesimler kadar Öcalan’ı da zorladığına dikkat çeken kaynaklar, “Bu süreçte bu kadar Öcalan dememizin nedeni de budur, bunun anlaşılması lazım. Tabanda bize sıklıkla Demirtaş ve cezaevindeki arkadaşlarımız soruluyor. Kayyımlar ve CHP’ye yönelik baskılar soruluyor. Bütün bunlar sürece güveni zedeliyor” şeklinde konuştu.
Çerçeve yasanın çıkmasının uzun zaman almayacağına dikkat çeken DEM Parti’li bir yetkili, “Adalet Komisyonu en fazla 30 saat çalışır ve sonuca ulaşır. Meclis Genel kurul görüşmeleri de 2 günde biter. Meclis Komisyon raporunda yer alan 6. ve 7. maddelerin gereği olarak infazda eşitlik konusunda partiler arası mutabakat var. Benzer şekilde kayyum atanan yerlerde belediye meclislerinin kendi içinde başkan seçebilmesi yönünde de mutabık bir durum var. Hızlı ve pratik adımlar atılabilir” vurgusunda bulundu.
‘Bozucu değil yapıcı ve kurucu unsuruz’
Kritik süreçte kullandıkları dile son derece dikkat ettiklerini belirten parti yetkilileri, “Yasa çıkarsa iyi ama işimiz bundan sonra daha da zorlaşacak. Bunun farkındayız. DEM Parti bozucu değil yapıcı ve kurucu unsurdur” ifadelerini kullandı.
Kaynaklar devamında şu değerlendirmede bulundu: “AKP ile yapılan görüşmelerde Anayasa ve seçim konusu asla gündeme gelmedi. Demokratik Anayasa bir ihtiyaç ama bugün gündeme gelmiş bir konu değil. Bizim gerek çerçeve yasa gerekse Anayasa değişikliği için uzunca dönemdir zaten hazırlıklarımız var. 20 Eylül’de parti kongremiz olacak. İl ve bölge konferanslarıyla hazırlanıyoruz. DEM Parti bir muhalefet partisidir. Biz herhangi bir bloka bağlı hareket etmek durumunda değiliz. Biz üçüncü yol çizgisini geliştiriyoruz. Kürt sorununun çözümü demokratikleşmeye, demokrasi de Kürt sorununun çözümüne bağlıdır”.
10 yıldır cezaevinde bulunan HDP Eski Eş Genel Başkanlar Selahattin Demirtaş ve Figen Yüksekdağ konusuna da değinen kaynaklar, “Süreç kapsamında iktidarla görüşürken konuyu defalarca gündeme getirdik. Demirtaş’ın bir gün bile tutulmaması lazım. AİHM kararları ortada. Kaldı ki barışa oldukça fazla katkısı olacaktır. Demirtaş ve arkadaşlarının serbest bırakılması toplumda güveni artıracaktır. Çerçeve yasayla birlikte serbest kalmaları sürpriz olmaz” dedi.
CHP’ye yönelik mutlak butlan kararını bir kez daha eleştiren kaynaklar, “Özgür Özel’i ziyaret ettik. Kılıçdaroğlu’ndan resmi davet gelmedi. Böyle bir şey gündem olursa parti kurullarımız değerlendirir ona göre bir karar verir. Gerek Adalet Komisyonunda gerekse Genel kurulda sürece herkesin destek vermesi lazım” ifadelerini kullandı.
