ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerden alınması planlanan yüzde 20’lik geçiş ücretinin yerine Körfez ülkeleriyle ticaret ve yatırım anlaşmaları yapılacağını açıkladı.
Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlere ilişkin yeni planını duyurdu. ABD Başkanı, boğazın İran dışındaki gemilere açık olduğunu belirterek, İran yönetimine yönelik sert ifadeler kullandı.
Trump açıklamasında, “Şu an Hürmüz Boğazı İran hariç tüm gemilere açık, bunun nedeni de yalan söyleyen, şiddet yanlısı, kötü niyetli bir yönetim ve bu da onları tamamen yok olma yoluna sokuyor” ifadelerine yer verdi.
ABD Başkanı, Hürmüz Boğazı’nda tam bir abluka uygulanacağını ancak bunun yalnızca İran limanlarına gelen veya İran limanlarından ayrılan gemiler ile İran bağlantılı mal taşıyan gemileri kapsayacağını belirtti.
Yüzde 20’lik geçiş ücreti yerine yatırım anlaşmaları
Trump, Körfez ülkeleriyle yaptığı görüşmelerin ardından Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerden alınması planlanan yüzde 20’lik ABD vergisi uygulamasından vazgeçildiğini açıkladı.
Trump, sosyal medya paylaşımında şu ifadeleri kullandı:
“Orta Doğu’daki ülkelerle yaptığım son derece verimli görüşmeler sonucu, Hürmüz’den geçen gemilerden alınacak yüzde 20’lik ABD vergisini, çeşitli Körfez ülkelerinin ABD ile yapacağı ticaret ve yatırım anlaşmalarıyla değiştirmeye karar verdim. Bu yatırımlar devasa olacak ancak aynı zamanda onların geleceği ve kendileri için sıra dışı olacak.”
Trump, ABD’nin bu süreçte kazanan taraf olduğunu belirterek, İran’a yönelik açıklamalarında nükleer silah konusuna da değindi.
ABD Başkanı, İran’ın geçmişte protestoculara yönelik müdahalelerini eleştirerek, İran’ın nükleer silah sahibi olmayacağını söyledi.
Trump daha önce Hürmüz’de yüzde 20 ücret açıklamıştı
Trump, bir önceki açıklamasında Hürmüz Boğazı’nda İran’a yönelik ABD deniz ablukasının yeniden yürürlüğe girdiğini ve boğazdan geçen tüm gemilerden yüzde 20 oranında geçiş ücreti alınacağını duyurmuştu.
ABD Başkanı, bölgede güvenlik ve deniz ulaşımının korunması için yapılan harcamalara dikkat çekerek, “Dünyanın son derece istikrarsız bu bölgesinde güvenlik ve emniyetin sağlanması için gerekli tüm masraflar kapsamında, boğazdan geçen tüm gemilerden yüzde 20 oranında geçiş ücreti alınacaktır” açıklamasında bulunmuştu.
Hürmüz gerilimi sürüyor
ABD ile İran arasındaki gerilimin yeniden yükselmesinin ardından bölgede karşılıklı askeri hareketlilik devam ediyor.
İran devlet medyası, ülkenin güneyindeki liman kentleri Bender Abbas ve Buşehr yakınlarında patlama sesleri duyulduğunu bildirdi.
İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı’nda iki Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) tankerine saldırı düzenlendiğini ve Ürdün ile Bahreyn’deki ABD tesislerinin hedef alındığını açıkladı.
ABD ordusu ise İran’ın ticari gemilere saldırı kapasitesini azaltmayı amaçlayan hedeflere yönelik operasyonların tamamlandığını duyurdu. İran devlet medyası, bu saldırılarda üç kişinin yaşamını yitirdiğini aktardı.
Petrol fiyatları yükseldi
Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilim enerji piyasalarını da etkiledi.
Brent ham petrolünün fiyatı yüzde 3’ün üzerinde yükselerek varil başına 86 dolar seviyesini aştı.
BAE: İki tanker saldırıya uğradı
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki iki petrol tankerine yönelik saldırıları sonucu bir Hint mürettebatın hayatını kaybettiğini, sekiz kişinin yaralandığını açıkladı.
BAE yetkilileri, yaralanan kişilerden altısının Hindistan, ikisinin ise Ukrayna vatandaşı olduğunu duyurdu.
Hindistan Dışişleri Bakanlığı da İran Büyükelçisi Vekili’nin görüşme için bakanlığa çağrıldığını açıkladı.
BAE yönetimine göre saldırı, tankerlerin Umman karasularında bulunduğu sırada gerçekleşti.
Abu Dabi Ulusal Petrol Şirketi, iki büyük petrol tankerinin vurulduğunu ve gemilerde ciddi hasar oluştuğunu bildirdi.
İran: Tankerler uyarılara yanıt vermedi
İran Devrim Muhafızları ise yaptığı açıklamada, “kuralları ihlal eden iki tankerin vurularak etkisiz hale getirildiğini” belirtti.
İran tarafı, saldırının gerekçesi olarak gemilerin navigasyon sistemlerini kapatmasını, mayınların bulunduğu bir bölgeden geçmesini ve yapılan uyarılara yanıt vermemesini gösterdi.
İran ayrıca ABD’yi gemileri “illegal bir rota kullanmaya teşvik etmekle” suçladı.
Hürmüz Boğazı’nda yeni gerilim dönemi
Trump, 13 Temmuz’da Hürmüz Boğazı’na yönelik ablukanın yeniden uygulanacağını açıklamıştı.
ABD Başkanı ayrıca Körfez’den geçen gemilerin taşıdığı kargoların yüzde 20’si değerinde “Körfez’i açık tutma ücreti” alınabileceğini söylemişti.
İran ise ABD’nin Körfez bölgesinde herhangi bir rolü olamayacağını belirterek bu açıklamalara tepki göstermişti.
