İnsan Hakları Derneği (İHD) İstanbul Şubesi, kuruluşunun 40’ıncı yılı dolayısıyla İstanbul’un Fatih ilçesindeki Sultanahmet Tramvay Durağı’nda basın açıklaması düzenledi. Açıklamaya siyasi partiler, kadın ve hukuk örgütleri ile çok sayıda insan hakları savunucusu katıldı.
Etkinlikte, “İnsan haklarıyla insandır”, “Hakikati ve adaleti istiyoruz”, “Düşünce ve ifade özgürlüğü önündeki engeller kalksın”, “İşkencesiz bir dünya mümkün” ve “Irkçılık ve ayrımcılık insan suçudur” yazılı dövizler taşındı.
Basın açıklamasını okuyan İHD İstanbul Şubesi Başkanı Jiyan Tosun, derneğin 1986’daki kuruluşundan bu yana insan haklarını bütünlüklü bir yaklaşımla ele aldığını ve hak ihlaline uğrayan herkesle dayanışma içinde olduğunu söyledi.
Tosun, İHD’nin kuruluş döneminde askeri darbenin yarattığı ağır hak ihlalleriyle mücadele ettiğini belirterek, “İnsan hakları mücadelesi; herkes için adalet, özgürlük ve eşitlik arayışıdır. Kuruluş yıllarında askeri darbenin toplum üzerindeki ağır sonuçlarıyla mücadele eden İHD, özellikle cezaevlerinde yaşanan hak ihlallerini görünür kılmak için büyük bir çaba göstermiş, mahpusların insan onuruna uygun koşullarda yaşaması, işkence ve kötü muamelenin sona ermesi, hukukun üstünlüğünün sağlanması için faaliyet göstermiştir. İHD bu nedenle yalnızca hak ihlallerinin sonuçlarıyla değil, bu ihlalleri ortaya çıkaran siyasal ve toplumsal anlayışlarla da mücadele etmiştir” dedi.
‘İnsan hakları mücadelesinden vazgeçmedik’
İHD’nin yıllar boyunca yoğun baskılarla karşı karşıya kaldığını belirten Tosun, dernek binalarının bombalandığını, kapatıldığını, üyelerinin yargılandığını ve 23 insan hakları savunucusunun faili meçhul cinayetlerde yaşamını yitirdiğini hatırlattı.
Tosun, buna rağmen mücadelenin kesintiye uğramadığını vurgulayarak şöyle konuştu:
“Bu baskılar karşısında değişmeyen bir şey vardı: İnsan hakları mücadelesinden vazgeçmeme kararlılığı. 1998 yılında Genel Başkanımız Akın Birdal, barış ve insan hakları savunuculuğu nedeniyle gerçekleştirilen silahlı saldırıda ağır yaralandı. Bu saldırı yalnızca bir kişiye değil; barış talebine, demokrasi mücadelesine ve insan hakları savunucularının sesine yönelmişti. 2002 yılında ise Genel Başkanımız Hüsnü Öndül, derneğimizin genel merkezinde saldırıya maruz kaldı. Tüm bu saldırılar karşısında İHD, insan hakları mücadelesini sürdürmekten geri durmadı. Çünkü biliyoruz ki insan hakları mücadelesi, insan onurunu koruma mücadelesidir.”
‘Kalıcı barış için devlet de adım atmalı’
Konuşmasında barış ve demokratikleşme sürecine de değinen Tosun, kalıcı barışın ancak hukuk devleti ve insan hakları temelinde atılacak somut adımlarla mümkün olacağını söyledi.
“Barış yalnızca silahların susması değildir. Barış, adaletin, özgürlüğün, eşitliğin ve insan onurunun güvence altına alındığı bir yaşam düzenidir. Biz, 40 yıl önce olduğu gibi bugün de bu yaşam için mücadele etmeye devam ediyoruz. Ancak bugün Türkiye’de hukuk devleti ilkesinin ortadan kalktığı, temel hak ve özgürlüklerin korunmasında ciddi sorunların yaşandığı bir dönemden geçiyoruz. Uygulamada hakları koruması gereken mekanizmalar, çoğu zaman hak ihlallerinin bizzat faili olduğunu görüyoruz ve biliyoruz. İHD, kuruluşundan bu yana savaşların ve çatışmaların karşısında barışı savunmuştur. 1 Ekim 2024 tarihinde başlayan sürecin, çatışmaların sona ermesi ve demokratik siyasetin güçlenmesi açısından önemli bir imkân yarattığı kanaatindeyiz. Bu süreçte atılan her demokratik adım değerlidir. Silahlı mücadelenin sona erdirilmesine yönelik açıklamalar, çatışmasız bir geleceğin kurulması açısından önemli gelişmelerdir. Ancak kalıcı barış yalnızca tek taraflı iradelerle değil; devletin de demokratikleşme, hukuk ve insan hakları temelinde somut adımlar atmasıyla mümkündür. Toplumun ihtiyacı olan şey belirsizlik değil; güven veren, şeffaf ve demokratik bir yol haritasıdır.”
Açıklamada söz alan Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV) İstanbul Temsilcisi Ümit Efe ise İHD’nin 40 yılı aşkın süredir insan hakları mücadelesinde “tavizsiz bir duruş” sergilediğini belirterek, “Bu köklü mücadele mirasını bugün de aynı kararlılıkla sürdüreceğiz” dedi.
Basın açıklaması, katılımcıların “İnsan haklarıyla insandır” ve “İnsanlık onuru işkenceyi yenecek” sloganlarıyla sona erdi.
#CANLI | İHD 40 yaşında | Sultanahmet Meydanı’nda basın açıklaması yapılıyor
https://t.co/h6qH2gcG81— İlke TV (@ilketvcomtr) July 17, 2026
