Irak Başbakanı Ali Falih Zeydi, resmi temaslarda bulunmak üzere bugün İran’ın başkenti Tahran’a gitti.
Zeydi, iki hafta önce de ABD Başkanı Donald Trump ile Beyaz Saray’da görüştü. Zeydi’nin İran ziyareti, Bağdat’ın Washington ile Tahran arasında hassas bir diplomatik denge kurmaya çalıştığı dönemde gerçekleşecek.
Zeydi, ziyaret öncesinde sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada şunları kaydetti:
“Bugün, resmi bir ziyaret kapsamında Tahran’a gidiyoruz. İran İslam Cumhuriyeti’nin üst düzey yetkilileriyle ortak ilgi alanlarına giren konuları, ikili iş birliğini, bölgesel gelişmeleri ve bölgede güvenlik ile istikrarın pekiştirilmesine yönelik devam eden çabaları ele alacağız.
Irak ile İran; tarihi ve medeniyet bağları, ortak sınırları ve ortak çıkarlarıyla birbirine bağlı iki ülkedir. Bu kalıcı bağlar, her iki ülke halkının sürdürülebilir kalkınmasına ve refahına katkı sağlayacak; aynı zamanda bölgesel ve uluslararası düzeyde güvenlik ve istikrarı destekleyecek şekilde diyalog, iş birliği ve karşılıklı saygı temelinde ilişkilerin sürdürülmesini gerekli kılmaktadır.”
Irak Hükümet Sözcüsü Haydar Abudi, görüşmelerde doğal gaz ve enerji tedarikinin öncelikli gündem maddeleri arasında yer alacağını, Irak’ın elektrik arzını istikrara kavuşturacak adımların ele alınacağını söyledi.
Pezeşkiyan ile Irak Başbakanı Zeydi, Tahran’da ikili ilişkileri görüştü
İran Cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamaya göre, resmi temaslarda bulunmak üzere başkent Tahran’a gelen Irak Başbakanı Zeydi, Pezeşkiyan ile görüştü.
Görüşmede taraflar, iki ülke arasındaki tarihi, kültürel, dini ve halklar arasındaki bağların stratejik ilişkilerin geliştirilmesi açısından önemli bir temel oluşturduğunu belirterek, bu bağların korunması ve güçlendirilmesinin önemini vurguladı.
Pezeşkiyan ve Zeydi, İran ile Irak arasında daha önce imzalanan anlaşmaların tam olarak uygulanmasının ikili ilişkilerin geliştirilmesi ve ortak çıkarların sağlanması açısından büyük önem taşıdığını ifade etti.
Taraflar ayrıca siyasi, ekonomik, ticari, transit taşımacılık, enerji ve bölgesel işbirliği alanlarında mevcut ortak kapasitenin daha etkin kullanılmasının gerekliliğine dikkati çekti.
Görüşmede, Tahran-Bağdat ilişkilerinin her alanda geliştirilmesinin iki ülkenin istikrarı, güvenliği ve refahına katkı sağlayacağı, aynı zamanda bölgesel dayanışma ve işbirliğini güçlendireceği belirtildi.
Türkiye ziyareti ve su gündemi
Hükümet sözcüsü, Başbakan Zeydi’nin ay sonuna doğru Ankara’yı da ziyaret edeceğini açıkladı.
Ziyarette, Irak’ın su payı ve su kaynaklarının güvence altına alınması konularının Türkiye’de yetkililerle yapılacak görüşmelerin ana başlıklarından biri olması bekleniyor.
Irak-Almanya ortak yatırım fonu
Abudi, Başbakan Zeydi’nin Almanya Başbakanı ile yaptığı telefon görüşmesinde ekonomik iş birliğinin geliştirilmesi ve Alman şirketlerinin Irak pazarına daha fazla yatırım yapmasının ele alındığını belirtti.
Irak hükümetinin sanayi projelerini finanse etmek amacıyla ortak bir Irak-Almanya yatırım fonu kurmayı planladığını ifade eden Abudi, Almanya’nın da Bağdat’ın ekonomik reformlarına destek verdiğini ve Zeydi’yi Berlin’e davet ettiğini aktardı.
Hürmüz’e alternatif petrol ihracat planı
Abudi, Bağdat’ın ABD’li şirketlerle ve Washington ile varılan mutabakatlar çerçevesinde, Irak petrolünün Hürmüz Boğazı’na bağımlı olmadan ihraç edilebileceği alternatif bir güzergâh üzerinde çalıştığını söyledi.
Projeye ilişkin anlaşmaların tamamlanması ve gerekli sözleşmelerin imzalanmasının yaklaşık bir yıl sürebileceğini belirten Abudi, hedefin Irak petrolünün kesintisiz şekilde dünya pazarlarına ulaştırılması olduğunu kaydetti.
‘Silah yalnızca devletin elinde olmalı’
İç politikaya ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Abudi, hükümetin yolsuzlukla mücadeleyi kararlılıkla sürdürdüğünü ve hiçbir kesimin ayrıcalıklı olmadığını söyledi.
Silah meselesine değinen Abudi ise, “Silahın devletin kontrolünde olması egemenlikle ilgili ulusal bir meseledir ve bu konu Bağdat dışında hiçbir başkentte müzakere edilmez” ifadelerini kullandı.
Abudi ayrıca hükümetin çiftçilerin mali haklarının ödenmesi ve Merkez Bankası’nın katkısıyla oluşturulan Kalkınma Fonu’nun faaliyetlerinin başlatılması için çalışmalarını sürdürdüğünü, bunun da ülkenin ekonomik altyapısını canlandırmayı amaçladığını belirtti.
Irak ve İran arasında demiryolu projesi için imzalar atıldı
Irak Başbakanı Ali Falih Zeydi’nin Tahran ziyareti kapsamında iki ülke arasında ulaşım, ekonomi ve kamu yönetimi alanlarında bir ana anlaşma ve üç mutabakat zaptı imzalandı. Anlaşmalar arasında Kirmanşah ile Bağdat’ı birbirine bağlayacak demiryolu hattı öne çıkıyor.
Irak ve İran, bölgesel işbirliğini güçlendirmek amacıyla geniş kapsamlı bir dizi anlaşmaya imza attı. bugün, Irak Başbakanı Ali Falih Zeydi başkanlığındaki üst düzey hükümet heyeti, resmi temaslarda bulunmak üzere İran’ın başkenti Tahran’a ulaştı.
Bağdat-Kirmanşah hattı kuruluyor
Ziyaretin en dikkat çekici maddelerinden biri ulaşım alanındaki projeler oldu. Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin ile İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi arasında iki ülke arasındaki kara yolu taşımacılığını geliştirecek resmi bir anlaşma imzalandı.
Ayrıca; Kirmanşan – Hüsrevi – Xaneqin – Bağdat güzergahını takip edecek olan stratejik demiryolu hattının inşası için de mutabakat zaptı imzalanarak projenin temelleri atıldı.
Tahran ve Bağdat “kardeş şehir” oldu
Ekonomik ve idari işbirliği kapsamında Irak Maliye Bakanı Falih Sari ile İran Ekonomi ve Maliye Bakanı Ali Medenizade iki önemli mutabakat zaptına imza attı.
Kardeş şehir protokolü: Tahran ve Bağdat şehirleri arasında sosyal ve kültürel bağları güçlendirmek amacıyla “kardeş şehir” statüsü tescillendi.
Kamu yönetimi ve eğitim: İki ülke arasında kamu yönetimi, personel eğitimi ve insan kaynakları yönetimi konularında deneyim paylaşımını içeren bir işbirliği süreci başlatıldı.
“Irak toprakları İran için tehdit olmayacak”
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile bir araya gelen Başbakan Ali Falih Zeydi, görüşme sonrası yaptığı açıklamada bölgesel güvenlik mesajı verdi.
Zeydi, ziyaretin iki ülkeyi ve bölgeyi ilgilendiren ortak meseleleri çözüme kavuşturmayı amaçladığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Güvenliğimiz ortaktır ve bölünemez. Irak topraklarının İran’a yönelik herhangi bir tehdit unsuru olarak kullanılmasına asla izin vermeyeceğiz.”
Zeydi, Trump ile görüşmüştü
Irak Başbakanı Zeydi, bazı bakanlardan oluşan heyetle ilk yurt dışı ziyareti için ABD’ye gitmişti.
Zeydi, Beyaz Saray’da ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmüştü.
Zeydi, “Washington ziyaretimiz sıradan bir ziyaret olmayacak. ABD ile stratejik bir ortaklığı ilan etmek amacıyla buradayız.” demişti.
Milislerin silahlarının devlete teslim edilmesi konusunda sorulan bir soruya Zeydi, şu yanıtı vermişti:
“30 Eylül’den sonra herhangi bir silahlı grubun varlığına ihtiyaç kalmayacak, güvenlik güçlerimiz topraklarımızı koruyabilecek kapasiteye sahip. 30 Eylül sonrası kimsenin devlet dışında silah taşımasına izin vermeyeceğiz. Bazı silahlı gruplardan çok sayıda silah teslim alındı. Siyasi faaliyete yönelmeyi tercih edenlerle ise iş birliği yapacağız.”
Zeydi, Irak’ın IŞİD ile ABD desteğiyle mücadele ettiğini belirterek, bu savaşta 400 milyar dolardan fazla zarara uğradıklarını söylemişti.
“Irak’ta bazı şehirler hala yıkık durumda.” diyen Zeydi, “Bazı insanlarımız hala mülteci kamplarında yaşıyor ve onları evlerine geri döndürmek istiyorum. OPEC’ten hakkımızın verilmesini istiyorum.” demişti. (ANKA/Rudaw)
