12 Ağustos’ta gerçekleşecek tam Güneş tutulması, dünyanın belirli bölgelerinde gündüz saatlerinde gökyüzünün kısa süreliğine kararmasına neden olacak.
Tam tutulma Grönland, İzlanda, kuzey İspanya ve kuzeydoğu Portekiz’in bazı bölgelerinden izlenebilecek.
Tam Güneş tutulması nasıl oluşuyor?
Tam Güneş tutulması, Ay’ın Dünya ile Güneş arasına girmesi ve Güneş’i tamamen örtmesiyle meydana geliyor.
Bu sırada Ay’ın gölgesi Dünya’nın belirli bir bölümüne düşüyor ve gündüz saatlerinde kısa süreli karanlık yaşanıyor.
12 Ağustos’taki tutulmanın tam evresi Grönland, İzlanda, kuzey İspanya ve kuzeydoğu Portekiz’in bazı bölgelerinden gözlemlenebilecek.
Avrupa, Afrika ve Kuzey Amerika’nın geniş bir bölümünde ise parçalı Güneş tutulması görülecek.
Tutulmanın izleneceği güzergâh
Tam tutulmanın görüleceği dar kuşak yaklaşık 8 bin 300 kilometre boyunca uzanacak.
Tutulma, Arktik kıyılarında başlayacak, Kuzey Kutbu çevresinden geçerek Grönland, İzlanda, Portekiz ve kuzey İspanya üzerinden ilerleyecek.
Grönland’da bulunan gözlemciler tam tutulmayı iki dakikadan biraz daha uzun süre izleyebilecek. Kuzey İspanya’da ise tam tutulma yaklaşık 20 saniye sürecek.
Uzmanlar, tutulmanın izlenmesini etkileyebilecek en önemli unsurun hava koşulları olduğuna dikkat çekiyor.
Avrupa için tarihi bir gök olayı
2024 yılında Meksika, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Kanada’dan izlenebilen tam Güneş tutulmasının ardından bu yıl gerçekleşecek tutulma, Avrupa açısından ayrı bir önem taşıyor.
İspanya ana karasında tam Güneş tutulması en son 1905 yılında gözlemlenmişti. Bu nedenle 12 Ağustos’taki tutulma, ülkede 120 yılın ardından görülecek ilk tam Güneş tutulması olacak.
Ayrıca bu tutulma, İspanya’nın 2028 yılına kadar gözlemleyeceği üç Güneş tutulmasının ilki olma özelliğini taşıyor.
Bir sonraki tam tutulma 2027’de
Bir sonraki tam Güneş tutulması 2 Ağustos 2027 tarihinde gerçekleşecek.
Bu tutulma, güney İspanya, Kuzey Afrika, Suudi Arabistan ve Yemen’den izlenebilecek.
ABD’de ise bir sonraki tam Güneş tutulması 2033 yılında yalnızca Alaska’dan görülebilecek.
Bilimsel araştırmalar için önemli fırsat
Tam Güneş tutulmaları, Güneş’in dış atmosferi olan koronanın incelenmesi açısından bilim insanlarına önemli araştırma imkânı sunuyor.
Bu yılki tutulmada araştırmacılar, yüksek irtifa balonlarıyla Ay’ın gölgesini ve tutulma sürecini görüntülemeyi planlıyor.
Çalışmaların hedeflerinden biri de, 1919 yılında gerçekleştirilen ve Albert Einstein’ın genel görelilik kuramının doğrulanmasına katkı sağlayan gözlemleri günümüz teknolojisiyle yeniden gerçekleştirmek.
Bilim insanları ayrıca gönüllü yurttaşları da araştırmalara katılmaya davet ediyor. Tutulmayı takip edecek gönüllüler, hazırlayacakları basit ölçüm düzenekleriyle tutulma sırasında atmosferde meydana gelen değişimlere ilişkin veri toplanmasına katkı sağlayabilecek. (NTV Bilim)
