Amerikan Fox News kanalına konuşan ABD Başkanı Donald Trump, “İran’la çok iyi görüşmeler yürütüyoruz” dedi.
Hürmüz konusunda yine İran’ı tehdit eden Trump, “Hürmüz Boğazı çok yakında açılacak yoksa İran’ı çok sert vururuz” diye konuştu.
‘Hürmüz’ün açılmasını bugün duyurmayı hedefliyor’
Amerikan haber sitesi Axios’a göre Washington, Hürmüz’ün yeniden açılması konusunda geçici bir anlaşmayı bugün duyurmayı hedefliyor.
60 günlük ön anlaşma uyarınca boğaza giriş yapan gemiler İran karasularındaki kuzey koridorunu, Hürmüz’den çıkan gemilerse Umman karasularındaki güney koridorunu kullanacak.
Bu süreçte gemilerden herhangi bir geçiş ücreti alınmayacak. Taraflar ayrıca deniz mayınlarını 30 gün içinde temizlemeyi hedefliyor.
ABD’den Hürmüz açıklaması
ABD ordusundan, Hürmüz Boğazı’ndaki son duruma ilişkin yeni açıklama geldi. CENTCOM, Hürmüz Boğazı’ndaki güney rotasının tüm ticari gemilere açık kalmaya devam ettiğini duyurarak, “ABD güçleri, son 3 ay içinde İran’ın haksız saldırganlığına rağmen binden fazla geminin boğazdan başarılı bir şekilde geçiş yapmasına yardımcı olmuştur ve geçişler bugün de devam etmektedir” açıklamasında bulundu.
Müzakerede ilerleme kaydedildi
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Hazine Bakanı Scott Bessent da sevkiyatların bu hafta kadar erken bir tarihte yeniden başlamasına imkan tanıyacak müzakerelerde ilerleme kaydedildiğini bildirdi.
Küresel petrol fiyatları açısından gösterge kabul edilen Brent petrolün varil fiyatı, arz kesintilerinin hafifleyebileceği haberleriyle yaklaşık yüzde 5 düşerek 80 doların altına indi.
Ancak ABD ile İran arasındaki gerilimi düşürmeyi amaçlayan önceki müzakerelerin son aylarda başarısızlıkla sonuçlanması, petrol piyasasında dalgalanmaya yol açtı ve bu durum pompadaki akaryakıt fiyatlarının yükselmesiyle sürücülere yansıdı.
Salı günü Brent petroldeki düşüşün yanı sıra ABD hafif petrolünün (WTI) varil fiyatı da yüzde 5’ten fazla değer kaybederek 76 dolara geriledi. Her iki gösterge de 13 Temmuz’dan bu yana en düşük seviyeleri gördü.
ABD’li komutanlardan mühimmat uyarısı
CNN’e konuşan ve konuyla ilgili bilgi sahibi birçok kaynağa göre, ABD ordusu İran’la karşılıklı süren saldırılarda, önemli bir savunma sistemi için kullandığı füzelerin yüzde 80’ine yakınını eritti.
Son envanter raporuna aşina iki kaynak, ABD ordusunun savaş öncesi rakamlara kıyasla Terminal Yüksek İrtifa Alan Savunması (THAAD) füze envanterinin neredeyse beşte dördünü ve savaşın başlangıcından bu yana Patriot önleme füzelerinin yaklaşık yarısını tükettiğini iddia etti.
Haberde, “Pentagon içi son raporlara aşina bir kaynağa göre, ABD Ordusu çatışma sırasında son derece isabetli, uzun menzilli, karadan havaya füzelerinin ‘neredeyse tamamını’ kullandı.” ifadelerine yer verildi.
Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nin tahminlerine göre, İran savaşı başlamadan önce ABD’nin envanterinde yaklaşık 2 bin 200 adet Patriot ve 452 adet THAAD füzesi bulunuyordu.
Diğer taraftan, kısa süre önce ABD’ye üslerini kullandırdıkları için İran’ın hedefi olan bazı Körfez ülkelerinin, Başkan Donald Trump’ın çatışmayı tırmandırması durumunda, hava savunma sistemlerindeki eksikliğin İran’ın misillemesini savuşturma yeteneklerini nasıl etkileyebileceği konusundaki endişeleri ABD basınında yer aldı.
Trump’ın, geçen hafta sonu İran’a yönelik yeni saldırıları iptal etme kararından önce mühimmat stokları konusu yeniden gündeme gelmişti.
Hafta sonu saldırılar iptal edildi
Haberde birden fazla kaynağa göre, son dönemde mühimmat kıtlığına ilişkin uyarılar, İran’ın, enerjiyle ilgili hedefler de dahil, kritik altyapısına yönelik saldırıların olası olumsuz etkilerine dair Trump’a sunulan diğer istihbarat bilgileri ve Körfez ülkelerinin söz konusu endişeleri, hafta sonu, nihai “onay” emri alınmasına rağmen Pentagon’un İran’a yönelik saldırı planlarının iptaline neden oldu.
Cumhuriyetçi yönetimden ismini paylaşmayan üst düzey bir yetkiliye göre Trump, cumartesi günü Orta Doğu müttefikleriyle görüştükten sonra İran’a yeni bir saldırı konusunda geri adım atmaya karar verdi.
Pentagon Sözcüsü Sean Parnell ise yaptığı açıklamada, “ABD ordusu dünyanın en güçlü ordusudur ve Başkan’ın seçeceği zaman ve yerde harekat icra etmek için ihtiyaç duyduğu her şeye sahiptir.” ifadelerini kullandı.
Haber kanalı, stok tahminleriyle ilgili süregelen endişelerin “füze kıtlığının ciddiyetinin altını çizdiği ve ABD’nin İran’a karşı uzun süreli saldırılar düzenleme kabiliyetini sorgulattığı” yorumlarına yer verdi.
Öte yandan haberde Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nin, THAAD envanterini İran savaşı öncesi seviyelere yeniden yükseltmenin “üç veya daha fazla yıl süreceği” tahminine yer verildi.
