ABD ile İran arasındaki çatışmaların ardından imzalanan İslamabad Mutabakatı’nın geleceği belirsizliğini korurken, taraflar arasında yeni bir müzakere sürecinin başlayıp başlamayacağı da netleşmedi.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, İran gazetesi Shahre Ara’ya yaptığı açıklamada, Katar ve Pakistan üzerinden ABD’den iletilen mesajların müzakere anlamına gelmediğini söyledi. İran’ın ABD ile doğrudan görüşmeleri yeniden başlatma yönünde herhangi bir karar almadığını belirten Arakçi, Umman ile yürütülen temasların ise Hürmüz Boğazı üzerinden deniz ulaşımının nasıl sağlanabileceği üzerinde yoğunlaştığını aktardı.
Arakçi ayrıca, Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin yeniden başlaması için ABD’nin İran tarafından daha önce açıklanan koşulları yerine getirmesi gerektiğini ifade etti.
Trump’tan Hürmüz Boğazı açıklaması
İran’dan müzakere açıklaması gelirken, ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’na ilişkin sözleri de gündeme geldi.
Trump, New York’ta yaptığı konuşmada İran’ın ağır bir yenilgiye uğratıldığını savunarak, savaşın sona ermesinin ardından Hürmüz Boğazı’nı ABD toprağı ilan edeceğini söyledi.
Trump’ın açıklamasına İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi tepki gösterdi. Garibabadi, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Hürmüz Boğazı’nın “bir tweetle, uçak gemisiyle, kararname çıkarılarak ya da seçim konuşmasıyla” ele geçirilemeyeceğini belirtti.
Garibabadi, İran’ın tehditlerden korkmayacağını ve güç gösterileriyle sindirilemeyeceğini ifade etti.
ABD’li yetkililer: Şaka yaptı
Trump’ın sözleri ABD’de de tartışma yarattı. Wall Street Journal’ın ABD’li yetkililere dayandırdığı haberine göre, Trump’ın Hürmüz Boğazı’nı ABD toprağı ilan etme konusunda danışmanlarıyla herhangi bir görüşme yapmadığı belirtildi.
Yetkililer, Trump’ın söz konusu ifadeleri kullanırken şaka yaptığını söyledi.
Ateşkes 17 Ağustos’ta sona erecek
ABD ve İran arasında Pakistan’ın arabuluculuğunda imzalanan İslamabad Mutabakatı kapsamında 60 günlük ateşkes ilan edilmişti. Ateşkesin 17 Ağustos’ta sona ermesi bekleniyor.
Ateşkesin uzatılması için farklı ülkelerden çağrılar gelirken, Trump daha önce Ankara’da düzenlenen NATO zirvesinde ateşkesin sona erdiğini söylemişti.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise ABD’nin saldırılarının devam etmesi üzerine İslamabad Mutabakatı’nı askıya aldıklarını açıklamıştı.
Hürmüz Boğazı gerilimin merkezinde
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşın ardından Tahran yönetimi Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğine kısıtlamalar getirmişti. Küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği boğazın durumu, ABD ile İran arasındaki ateşkes sürecinin en kritik başlıklarından biri haline geldi.
İran, Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü sürdürürken ABD de bölgede abluka uygulamaya başladı. Bu hafta ABD güçleri, İran limanlarına ulaşmaya çalıştığı iddia edilen bir yük gemisine ateş açtı.
Trump ise deniz ablukasına ilişkin açıklamasında uygulamanın yalnızca ABD’nin değil, dünyanın çıkarına olduğunu savunarak, ablukayı “çelikten bir duvar” olarak nitelendirdi.
