Türkiye’nin 9 Ekim 2019’daki operasyonları sonucunda Rojava’nın Serêkaniyê kentinden yüz binlerce kişi göç etmek zorunda kalmıştı. Bölgeden ayrılan halk çoğunlukla Haseke ve çevresindeki kamplara yerleşti. Ağustos 2026’da başlatılan ilk dönüş girişimleri ise güvenlik gerekçeleri ve yaşanan saldırılar nedeniyle kesintiye uğramıştı.
ANHA’ya konuşan Serekaniyeli İbrahim Elo, “7 yıldır yerinden edilenler bu dönüş anını bekliyor. Göç ve yerinden edilmek zor bir süreçtir, bize dayatıldı. Dönüş, Serêkaniyeliler için evlerine, topraklarına ve mahrum bırakıldıkları yaşamlarına kavuşmak anlamına geliyor. Serêkaniye’den yerinden edilen herkesin kendi topraklarına dönme hakkı vardır” diye konuştu.
Dönüşün önündeki tüm engellerin her türlü saldırı ve tehditten uzak bir şekilde, yasal yollarla ve ilgili taraflarca çözülmesi gerektiğini belirten Elo, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Serêkaniye Kürtler, Araplar ve diğer tüm bileşenleriyle zengin bir şehirdi; acıları ve sevinçleri hep birlikte paylaşırdık. Dönüş dosyasının halkımız arasında fitne çıkmasına neden olmasına izin verilmemelidir. İlgili taraflardan, geri dönen yurttaşları koruma sorumluluğunu üstlenmelerini ve mülklerini kendilerine iade etmelerini talep ediyoruz. Serêkaniye bizim için sadece bir şehirden ibaret değil; o bizim evimiz, hatıramız, kimliğimiz ve yaşamımızdır. Topraklarımıza onurlu bir şekilde dönmeliyiz.”
Necma Silo ise, “Taleplerimiz nettir, güvenli bir şekilde topraklarımıza dönmek istiyoruz. Geri dönenler kimsenin evine el uzatmadı, yıllar sonra kendi evlerine döndüler. Yaşanan saldırı adil değildir ve bunu kabul etmiyoruz. Kimseyle savaşmak istemiyoruz, tek istediğimiz güven içinde evlerimize dönüp yeniden yaşamaktır” ifadelerini kullandı.
Arka plan
2019’da zorunlu göç
Serekaniye, 9 Ekim 2019’da Türkiye’nin askeri operasyonu ve Türkiye destekli silahlı grupların saldırıları sonrasında kontrol altına alındı. Operasyonun ardından kent ve çevresindeki çok sayıda kişi yaşadığı yerlerden ayrılmak zorunda kaldı. Binlerce Serekaniyeli, Kuzey ve Doğu Suriye’nin farklı bölgelerine göç ederken, önemli bir bölümü yıllardır kamplarda yaşamını sürdürdü.
Waşokanî Kampı’nda yaşayan Serekaniyeliler de uzun süredir ağır yaşam koşullarına dikkat çekerek evlerine dönmek istediklerini belirtiyordu. Kamptaki barınma koşulları, eskiyen çadırlar ve insani yardım eksikliği daha önce gündeme geldi.
Dönüş için ilk liste hazırlandı
Serekaniye’ye dönüş süreci, Suriye geçici hükümeti ile Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasında 29 Ocak’ta imzalanan anlaşma kapsamında gündeme geldi. Anlaşmanın 14’üncü maddesinde Serekaniye, Afrin ve Şeyh Maksud’dan yerinden edilenlerin kentlerine güvenli şekilde dönmelerine ilişkin düzenleme yer aldı.
Serekaniye Göçmen Komitesi, dönüşlerin aşamalı yapılması için ilk aşamada yaklaşık 500 aileden oluşan bir liste hazırladı. Toplamda yaklaşık 14 bin ailenin, başka bir ifadeyle 80 bine yakın kişinin aşamalı olarak Serekaniye’ye dönmesi planlandı.
İlk konvoy 10 Ağustos’ta ulaştı
İlk dönüş konvoyunun 5 Ağustos’ta yola çıkması planlandı ancak lojistik ve örgütsel hazırlıklar nedeniyle tarih ertelendi. İlk konvoy, 10 Ağustos’ta Haseke’nin Tiwênê köyünden hareket etti.
Waşokanî Kampı’nda yaşayan ve Serekaniye kent merkezi ile kırsalından olan yaklaşık 400 aileden oluşan konvoy, 7 yıl sonra kente ulaştı. Böylece anlaşma kapsamında planlanan aşamalı geri dönüşlerin ilk adımı atılmış oldu.
7 yıl sonra topraklarına kavuştular: Serekaniye’ye 400 ailelik ilk konvoy ulaştı
Dönüş konvoyuna saldırı
Ancak ilk konvoyun Serekaniye’ye ulaşmasının ardından, kente dönen göçmenlere silahlı bir grup tarafından saldırı düzenlendi.
Saldırının ardından Haseke ve Kobani’de protestolar düzenlendi. Serekaniye’ye dönüş süreci de güvenlik gerekçesiyle geçici olarak askıya alındı.
SDG Genel Komutanı Mazlum Abdi, saldırıya ilişkin yaptığı açıklamada, Serekaniye’ye dönen yerinden edilmiş Kürt ailelere yönelik saldırıyı kınadı. Abdi, saldırıya karışanların hesap vermesi için ilgili makamlarla koordinasyon içinde çalışıldığını belirtti ve halkı sağduyulu olmaya çağırdı.
Böylece 7 yıl sonra başlayan geri dönüş süreci, ilk konvoyun kente ulaşmasının hemen ardından güvenlik gerekçesiyle durduruldu. Kamplarda yaşayan Serekaniyeliler ise şimdi dönüşlerin yeniden başlaması için güvenlik garantisi verilmesini istiyor. (ANHA)
