Himalayalar’da Nepal-Tibet sınırında meydana gelen buzul çökmesi, bölgede büyük bir sel ve heyelana neden oldu. Lhende Khola Nehri hattında yaşanan felaketin ardından yüzlerce kişi hayatını kaybederken, çok sayıda kişi de kayboldu. Nepal ve Tibet’te arama-kurtarma çalışmaları sürüyor.
Buzul kütlelerinin kopması, buzul göllerinin taşması ve buz-kaya çığları geçmişte de çok sayıda can kaybına yol açtı. Özellikle Peru’nun And Dağları’ndaki Cordillera Blanca bölgesi, tarihin en ölümcül buzul felaketlerinden bazılarına sahne oldu.
1941: Huaraz’da binlerce kişi öldü
Peru’nun Huaraz kentinde 1941’de Palcacocha Gölü’ne düşen buz kütlesi, buzul gölünün taşmasına neden oldu. Ortaya çıkan su, çamur ve kaya parçaları kente ulaştı. Felakette kaynaklara göre yaklaşık 5 bin kişi yaşamını yitirdi.
1962: Ranrahirca çamur ve buz altında kaldı
1962’de Peru’daki Huascarán Dağı’ndan yaklaşık 10 milyon metreküplük buz, kaya ve kar kütlesi koptu. Yaklaşık yedi dakika içinde dağın yamacından aşağı inen kütle, Ranrahirca ve çevresindeki yerleşimleri çamur ve enkaz altında bıraktı. Yaklaşık 4 bin kişi hayatını kaybetti.
1970: Huascarán felaketi
Tarihin en ölümcül buzul kaynaklı felaketlerinden biri yine Peru’da yaşandı. 31 Mayıs 1970’te meydana gelen 7,9 büyüklüğündeki deprem, Huascarán Dağı’nın kuzey yamacındaki kaya ve buz kütlesinin kopmasına neden oldu.
Devasa kaya-buz çığı vadiden aşağı ilerleyerek Yungay kentini ve çevredeki yerleşimleri vurdu. Can kaybına ilişkin tahminler kaynaklara göre değişmekle birlikte, felaket binlerce kişinin ölümüne yol açtı ve tarihin en ölümcül buzul kaynaklı olaylarından biri olarak kayıtlara geçti.
1981: Tibet-Nepal sınırında buzul gölü taştı
1981’de Tibet-Nepal sınırındaki bir buzul gölüne büyük bir buz kütlesinin düşmesi sonucu taşkın meydana geldi. Felakette yaklaşık 200 kişi hayatını kaybetti.
2021: Hindistan’da ani sel
Hindistan’ın Uttarakhand eyaletinde 2021’de meydana gelen felaket de buzul ve kaya kütlesinin kopmasıyla başlayan zincirleme olayların yıkıcı sonuçlarını gösterdi.
Nanda Devi çevresindeki dağlık bölgede meydana gelen büyük kaya-buz kopması, vadide ani bir sel ve enkaz akışına neden oldu. Hidroelektrik projelerinin bulunduğu bölgede çok sayıda kişi yaşamını yitirirken, yüzlerce kişi kayboldu. Olayın ilk aşamasında doğrudan bir buzul gölü taşkını olduğu düşünülse de sonraki incelemeler, kaya ve buz kütlesinin kopmasının seli tetiklediğine işaret etti.
Himalayalar yeniden alarm veriyor
Nepal-Tibet sınırındaki son felaket, yüksek dağlık bölgelerde buzulların ve buzul göllerinin oluşturduğu riskleri bir kez daha gündeme getirdi. Uzmanların ilk değerlendirmelerine göre son olayda bir buzulun çökmesiyle başlayan kaya, buz ve su hareketi, aşağı kesimlerde yıkıcı bir sel oluşturdu.
Arama-kurtarma çalışmalarının sürdüğü bölgede can kaybının artmasından endişe ediliyor. (Reuters)
