Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde Suriye’deki siyasi ve insani gelişmeler ele alındı. Toplantıda Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) Suriye ordusuna entegre edilerek feshedilmesi, “barışçıl, istikrarlı ve çoğulcu bir Suriye’ye doğru atılmış tarihî bir adım” olarak değerlendirildi. Başta Kürtler olmak üzere Dürziler, Aleviler, Hristiyanlar ve diğer tüm Suriyeli toplulukların haklarının korunması gerektiği vurgulandı.
Toplantıda konuşan Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’nin Suriye Özel Temsilci Yardımcısı Claudio Cordone, Suriye hükümetinin barış ve kalkınmayı ilerletmek için olumlu adımlar attığını belirtti.
Cordone, siyasi geçişin başarısının tüm Suriyelilerin devlet kurumlarında kendilerini temsil edilmiş hissetmesi ve ülkenin geleceğinin şekillendirilmesine anlamlı biçimde katılabilmesiyle ölçülebileceğini söyledi.
Cordone: Kalıcı anayasa sürecinin başlatılması acil
Claudio Cordone, Suriye’de siyasi geçişin kapsayıcı biçimde ilerlemesinin önemine dikkat çekerek, kalıcı bir anayasanın hazırlanması için sürecin başlatılması gerektiğini belirtti.
Cordone, “Siyasi geçişin başarısı, nihayetinde tüm Suriyelilerin devlet kurumlarında kendilerini temsil edilmiş hissetmeleri ve ülkelerinin geleceğinin şekillendirilmesine anlamlı bir şekilde katılabilmeleriyle ölçülecektir. Kalıcı bir anayasa hazırlama sürecinin başlatılması acildir” dedi.
Suriye’nin insani ihtiyaçlarına da değinen Cordone, acil yardım, toparlanma ve kalkınma çalışmalarının yanı sıra güvenli, onurlu ve gönüllü geri dönüşler için uluslararası desteğin artırılması gerektiğini ifade etti.
Cordone, “Acil insani yardım, toparlanma ve kalkınma ihtiyaçlarının karşılanması ve güvenli, onurlu ve gönüllü geri dönüşler için gerekli koşulların oluşturulması açısından daha güçlü uluslararası destek büyük önem taşıyor” diye konuştu.
ABD’nin Suriye’yi “teröre destek veren devletler” listesinden çıkarmasını da memnuniyetle karşıladığını belirten Cordone, buna rağmen özellikle IŞİD’in oluşturduğu terör tehdidinin ciddi bir endişe kaynağı olmayı sürdürdüğünü söyledi.
Birleşmiş Milletler: Suriye’de insani ihtiyaçlar büyüyor
Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi Genel Sekreter Yardımcısı Indrika Ratwatte ise Suriye’deki insani tablonun ağır olduğunu belirtti.
Ratwatte, milyonlarca kişinin sağlık hizmetleri, gıda, temiz su, eğitim ve geçim kaynaklarına erişimde zorluk yaşadığını ifade ederek, insani ihtiyaçlarla mevcut kaynaklar arasındaki açığın giderek büyüdüğünü söyledi.
Ratwatte, Aralık 2024’ten bu yana yaklaşık 2 milyon ülke içinde yerinden edilmiş kişinin ve 1,7 milyondan fazla mültecinin Suriye’ye ve kendi bölgelerine geri döndüğünü açıkladı.
ABD: Suriye için tarihî bir dönüm noktası
ABD’nin Birleşmiş Milletler Temsilcisi Tammy Bruce da Suriye’nin “teröre destek veren ülkeler” listesinden çıkarılmasına değindi.
Bruce, bu kararın Suriye’nin siyasi, insani ve güvenlik alanlarında kaydettiği ilerlemenin tanınması açısından “tarihî bir dönüm noktası” olduğunu söyledi.
Irak ve Suriye’nin 17 Temmuz’da Irak-Suriye petrol boru hattının yeniden faaliyete geçirilmesine yönelik çalışmaları ilerletme yönündeki açıklamasını da memnuniyetle karşıladığını belirtti.
Rusya’dan Kuzey ve Doğu Suriye mesajı
Rusya’nın Birleşmiş Milletler Temsilcisi Vassily A. Nebenzia, Kuzey ve Doğu Suriye’deki bölgelerin yeniden entegre edilmesini ve Halk Meclisi’nin oluşturulmasını memnuniyetle karşıladıklarını söyledi.
Nebenzia, İsrail ordusunun Suriye’ye yönelik “saldırgan eylemlerinin uluslararası hukukun açık bir ihlali” olduğunu belirterek İsrail’e askerî faaliyetlerine son verme ve 1974 Anlaşması’nı uygulama çağrısında bulundu.
Fransa: SDG’nin feshedilmesi tarihî bir adım
Fransa’nın Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Jérôme Bonnafont, SDG’nin Suriye devletine entegrasyonunu memnuniyetle karşıladı.
Bonnafont, SDG’nin feshedilmesini “egemen ve çoğulcu bir Suriye’ye doğru atılmış tarihî bir adım” olarak nitelendirdi.
Fransız temsilci, yılın başlarında Kürtlerin kültürel haklarının tanınmasının ardından, Dürziler, Aleviler, Hristiyanlar ve diğer tüm Suriyeli toplulukların da Suriye’nin sivil yaşamına uyumlu biçimde entegre edilmeyi meşru olarak beklediğini söyledi.
Bonnafont’un açıklaması, Demokratik Suriye Güçleri’nin Suriye devlet kurumlarına ve ordusuna entegrasyonunun yanı sıra ülkedeki farklı toplulukların haklarının korunması gerektiğine ilişkin mesajları da beraberinde getirdi.
Birleşik Krallık: Entegrasyon barış için önemli adım
Birleşik Krallık Temsilcisi Dame Sarah MacIntosh da SDG’nin merkezi hükümetin yapılarına dahil edilmek üzere feshedilmesini değerlendirdi.
MacIntosh, bu adımı “barışçıl, istikrarlı ve birleşik bir ülkeye doğru atılmış önemli bir adım” olarak nitelendirdi.
Birleşik Krallık temsilcisi ayrıca Suriye’deki gelişmelerin bölgesel gelişmelerle birlikte ilerlemesi gerektiğini belirtti.
MacIntosh, bu kapsamda haftanın başında Ürdün’de gerçekleştirilen İsrail-Suriye doğrudan görüşmelerini memnuniyetle karşıladıklarını ifade etti.
Türkiye: Entegrasyon süreci hızlı ve başarılı tamamlanmalı
Türkiye’nin Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Ahmet Yıldız, Suriye’de geçiş dönemi adaleti ve hesap verebilirlik alanlarında kaydedilen ilerlemenin sürdürülmesi gerektiğini söyledi.
Yıldız, bu alanlardaki ilerlemenin Suriye’deki devlet kurumlarına yönelik kamuoyu güveninin güçlendirilmesi ve kapsayıcı bir siyasi sürecin ilerletilmesi açısından büyük önem taşıdığını belirtti.
Suriye’de barışın pekiştirilmesi için entegrasyon sürecinin hızlı ve başarılı biçimde tamamlanmasının hayati önem taşıdığını vurgulayan Yıldız, Türkiye ile Suriye arasındaki askerî iş birliğinin Suriye hükümetinin rızasıyla yürütüldüğünü söyledi.
Yıldız, Türkiye’nin Suriye’deki faaliyetlerinin hiçbirinin üçüncü bir ülkeye karşı yöneltilmediğini ve herhangi bir üçüncü ülke için tehdit oluşturmadığını ifade etti.
Suriye: Yeni Suriye sivil toplumu kucaklıyor
Suriye’nin Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi İbrahim Olabi ise “yeni Suriye’nin sivil toplumu kucakladığını” söyledi.
Olabi, sivil toplumun hem Birleşmiş Milletler’de hem de Suriye içinde sesini açık biçimde duyurduğunu ifade etti.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’nin yakın zamanda Suriye’ye gerçekleştirdiği ziyaretin Suriye ile Birleşmiş Milletler arasındaki “gerilim dönemini” sona erdirdiğini ve “yeni bir ortaklık dönemini” başlattığını belirten Olabi, tüm ülkelere geçiş dönemi adaleti sürecinin desteklenmesi için Suriye ile iş birliği yapma çağrısında bulundu.
