Suriye’de süregelen çatışma koşullarını ve faaliyetleri soruşturan Birleşmiş Milletler (BM) komisyonu salı günü (8 Eylül) yaptığı açıklamada, İsrail’in Suriye topraklarındaki askeri faaliyetlerinden derin endişe duyduğunu belirterek, sivillerin gözaltına alınması da dahil olmak üzere bazı eylemlerin savaş suçu teşkil edebileceği uyarısında bulundu.
Komiser Fionnuala Ní Aoláin, BM İnsan Hakları Konseyi’ne sunduğu güncel raporda, İsrail’in güney Suriye’deki askeri operasyonlarının “giderek daha sürekli ve yerleşik hale geldiğini” söyledi. Ní Aoláin ayrıca, sivilleri etkileyen tekrarlı kara operasyonları, devriyeler, baskınlar ve aramalar gerçekleştirildiğini belirtti.
BM: Suriye’nin egemenliğinin ve Yom Kippur Anlaşması’nın ihlali
İsrail Ordusu, Esad hükümetinin Aralık 2024’te düşmesinin ardından, “geçiş döneminde sınır güvenliğini sağlama” gerekçesiyle BM tarafından denetlenen tampon bölgeye girmişti. İsrail bu adımı, siyasi geçiş sürecinde sınırını güvence altına almak için geçici ve gerekli bir önlem olarak nitelendirmişti. İsrail, o tarihten bu yana Suriye’nin askeri altyapısına yüzlerce saldırı düzenledi ve Suriye topraklarının daha derinliklerinde yeni mevzileri ele geçirdi. Suriye hükümeti ve Birleşmiş Milletler, bu konuşlanmanın Suriye’nin egemenliğini ve 1973 Yom Kippur Savaşı’nın ardından imzalanan 1974 tarihli Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’nı ihlal ettiğini belirtti.
‘İsrail, bölgede kalıcı altyapı kurdu’
Suriye Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonu, İsrail’in Suriye topraklarında, özellikle güneydeki Kuneytra ve Dera illerinde, geçici kontrol noktaları oluşturduğunu ve kalıcı askeri altyapı kurduğunu belgelediğini açıkladı. “Komisyon, İsrail’in devam eden ihlalleri konusunda derin bir endişe içindedir” diyen Ní Aoláin, Konsey’e yaptığı açıklamada, ülke yeniden yapılanma sürecinden geçerken yerel halkın İsrail’in eylemleri karşısında “şaşkınlık” yaşadıklarını ifade ettiklerini aktardı.
‘Bu tür eylemler savaş suçu teşkil edebilir’
Komisyon, haziran ayı itibarıyla İsrail ordusu tarafından Suriye topraklarında gözaltına alınan ve sınırın karşı tarafına nakledildiklerine inanılan, aralarında iki çocuğun da bulunduğu 49 Suriyeliyi tespit etmişti. Ní Aoláin, “Bu tür eylemler savaş suçu teşkil edebilir” dedi. Komisyon, oturumla birlikte yayımladığı açıklamada, bazı tutukluların gözaltında tutulduğunu ve yakınlarıyla iletişim kurmalarına izin verilmediğini belirterek, olası işkence veya kötü muamele konusunda endişelerini dile getirdi. Açıklamada ayrıca, İsrail ordusunun faaliyetlerinin bölge sakinlerinin yerlerinden edilmesine yol açtığı ve İsrail’in bölgedeki varlığının “düşmanca işgal” niteliğinde olduğu ifade edildi.
Komisyon, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres’in, Suriye’nin egemenliği ve toprak bütünlüğünün ihlal edilmesinin kabul edilemez olduğu ve buna son verilmesi gerektiği yönündeki görüşüne katıldığını belirtti. Suriye’nin temsilcisi, komisyonun bulgularını memnuniyetle karşıladı ve Şam’ın, eski hükümet döneminde işlenen ihlallerle ilgili hesap verebilirliğin sağlanması için çalışmalarını sürdürürken Birleşmiş Milletler’in insan hakları mekanizmalarıyla iş birliği yapma konusundaki kararlılığını yineledi. (Kaynak;Reuters, Haaretz)
