DEM Parti İstanbul Milletvekili Cengiz Çiçek, Türkiye’de artan hayat pahalılığı, yüksek enflasyon ve reel ücretlerdeki gerilemeyle birlikte yükselen hanehalkı borçluluğunu Meclis gündemine taşıdı.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi veren Çiçek, yurttaşların temel ihtiyaçlarını karşılayabilmek için kredi ve kredi kartlarına yöneldiğini belirtti.
Çiçek, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) 21 Ağustos 2026 tarihli verilerine göre tüketici kredilerinin 3 trilyon 423 milyar lirayı, bireysel kredi kartı borçlarının ise 3 trilyon 353 milyar lirayı aştığını aktardı.
Yasal takipteki borç 839 milyar liraya yaklaştı
Yasal takibe alınan borçların da hızla arttığına vurgu yapan Çiçek, takipteki borç tutarının yalnızca bir haftada 5 milyar 663 milyon lira artarak 838 milyar 968 milyon liraya ulaştığını belirtti.
Çiçek, bankacılık sektörünün kredi ve mevduat hacmi büyürken dar gelirli yurttaşların icra ve haciz tehdidiyle karşı karşıya kaldığını ifade etti.
‘Borçluluk yalnızca banka bilançolarıyla açıklanamaz’
Hanehalkı borçluluğundaki artışın yalnızca finansal göstergeler üzerinden değerlendirilemeyeceğini belirten Çiçek, ücret ve emekli aylıklarının barınma, beslenme, eğitim ve sağlık gibi temel giderleri karşılamakta yetersiz kaldığını söyledi.
Çiçek, yurttaşların gıda, kira, fatura, eğitim ve sağlık gibi zorunlu harcamalarını kredi kartı ve tüketici kredileriyle karşılayıp karşılamadığının araştırılmasını istedi.
Şimşek’e 19 soru
DEM Parti Milletvekili Cengiz Çiçek, Bakan Mehmet Şimşek’in yanıtlaması istemiyle şu soruları yöneltti:
1- 21 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla yasal takibe alınan borç tutarının 838 milyar 968 milyon TL’ye ulaşmasının nedenleri nelerdir? Bakanlığınızın bu artışa ilişkin yaptığı herhangi bir çalışma veya etki analizi bulunmakta mıdır?
2- 2026 yılı başından 21 Ağustos 2026 tarihine kadar yasal takibe alınan tüketici kredisi ve bireysel kredi kartı borçlarının toplam tutarı ne kadardır? Bu tutarın aylara göre dağılımı nedir?
3- Aynı dönemde yasal takibe alınan kişi sayısı kaçtır? Bu kişilerin kaçının ücretli çalışan, emekli, işsiz veya başka bir gelir grubunda olduğu tespit edilmiş midir?
4- Yasal takipte bulunan borçluların kaçının tek bir bankaya, kaçının ise birden fazla bankaya borcu bulunmaktadır?
5- Bireysel kredi kartı borçlarının 3 trilyon 353 milyar TL’yi aşması karşısında Bakanlığınızın hane halkı borçluluğunun sürdürülebilirliğine ilişkin yaptığı bir değerlendirme ve çalışma var mıdır?
6- Tüketici kredilerinin 2 trilyon 559 milyar TL’sini ihtiyaç kredilerinin oluşturduğu dikkate alındığında, ihtiyaç kredilerinin hangi amaçlarla kullanıldığına ilişkin Bakanlığınızın elinde bir veri bulunmakta mıdır? Bu kredilerin ne kadarı temel tüketim ve geçim giderlerini karşılamak amacıyla kullanılmaktadır?
7- Yurttaşların önemli bir bölümünün gıda, kira, fatura, eğitim ve sağlık gibi zorunlu harcamalarını kredi kartı veya tüketici kredileriyle karşılayıp karşılamadığı konusunda Bakanlığınız tarafından yapılmış bir araştırma bulunmakta mıdır?
8- Ücret ve emekli aylıklarının temel yaşam maliyetleri karşısında yetersiz kalmasının hane halkı borçluluğundaki etkisini ölçen bir çalışma yapılmış mıdır?
9- Yasal takipte bulunan borçların 838 milyar 968 milyon TL’ye ulaşması karşısında, dar gelirli yurttaşların borçlarının yeniden yapılandırılması, faiz yükünün azaltılması veya belirli koşullarda kamu desteği sağlanmasına yönelik herhangi bir çalışma yürütülmekte midir?
10- Kredi kartı ve tüketici kredisi borçlarında uygulanan faizlerin yurttaşların toplam borç yükünü ne ölçüde artırdığına ilişkin Bakanlığınız tarafından hazırlanmış bir etki analizi var mıdır?
11- Bankacılık sektöründe oluşan yüksek kârlılık ve mevduat hacminin karşısında, yurttaşların artan faiz ve borç yükünü azaltmaya yönelik bir kamu politikası neden uygulanmamaktadır?
12- Borçlarını ödeyemediği için yasal takip sürecine giren asgari ücretli çalışan, emekli ve düşük gelirli yurttaşların sayısı ayrı ayrı kaçtır?
13- Yasal takip nedeniyle ücretlerine, emekli aylıklarına veya diğer düzenli gelirlerine haciz uygulanan yurttaşların sayısı kaçtır? Bu kişilerin gelir gruplarına göre dağılımı nedir?
14- Asgari ücretin ve en düşük emekli aylığının temel yaşam maliyetlerini karşılamadığı koşullarda yurttaşların kredi ve kredi kartı borçlarına mahkûm hale gelmesini önlemek amacıyla Bakanlığınızın yürüttüğü somut bir politika bulunmakta mıdır?
15- Hanehalkı borçluluğundaki artışın önüne geçebilmek amacıyla ücretlerin ve emekli aylıklarının enflasyon ve gerçek yaşam maliyetleri karşısında korunmasına yönelik yeni bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?
16- Borçları nedeniyle yasal takip sürecine giren yurttaşların barınma, beslenme ve diğer temel ihtiyaçlarını güvence altına alacak bir sosyal koruma mekanizması oluşturulması gündeminizde midir?
17- 2026 yılı içerisinde tüketici kredileri ve kredi kartı borçları nedeniyle icra ve haciz işlemlerine maruz kalan yurttaşların sayısı kaçtır?
18- Hanehalkının borçlanmasını azaltmak amacıyla ücretlerin artırılması, temel tüketim kalemlerinde vergi yükünün azaltılması, kira ve barınma maliyetlerinin düşürülmesi ve sosyal desteklerin artırılmasını içeren bütünlüklü bir program hazırlanması planlanmakta mıdır?
19- Yurttaşların temel ihtiyaçlarını karşılamak için kredi kartına ve tüketici kredilerine yönelmesini önlemek amacıyla, kamusal ve ücretsiz temel hizmetlerin kapsamının genişletilmesine yönelik herhangi bir çalışma yürütülmekte midir?
