İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin (İBB) 2020-2026 yılları arasındaki başvurular doğrultusunda incelediği 40 bin binanın yarısının yüksek veya çok yüksek riskli olduğu belirlendi. İlçe bazında yapılan değerlendirmede en yüksek oranın Avcılar ve Zeytinburnu’nda görüldüğü kaydedildi.
En yüksek risk Avcılar ve Zeytinburnu’nda
İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin yürüttüğü hızlı tarama çalışması, kentteki deprem riskinin boyutunu ortaya koydu. Temmuz 2020 ile Temmuz 2026 tarihleri arasında vatandaşların yaptığı başvurular doğrultusunda toplam 40 bin bina incelendi. Yapılan değerlendirmeler sonucunda bu binaların 20 bininin “yüksek” veya “çok yüksek” risk kategorisinde yer aldığı tespit edildi.
İBB verilerine göre riskli yapıların büyük bir kısmını 1999 yılından önce inşa edilen binalar oluşturuyor. İlçelere göre yapılan değerlendirmede en yüksek oranın görüldüğü ilçeler Avcılar ve Zeytinburnu oldu. İncelenen binaların yüzde 19,07’si Avcılar’da, yüzde 14,59’u ise Zeytinburnu’nda yüksek riskli olarak sınıflandırıldı. Bu iki ilçeyi yüzde 8,34 ile Bağcılar ve yüzde 7,82 ile Küçükçekmece takip etti.
Hızlı tarama çalışması kapsamında en fazla başvuru Kadıköy’den yapılırken, en az başvurunun geldiği ilçe Sultanbeyli oldu. 6 Şubat depremlerinin ardından inceleme taleplerinde belirgin bir artış yaşandığı, ancak sonraki dönemde başvuru sayısının azaldığı görüldü.
İBB altı yılda 40 bin binayı inceledi
İBB’nin bina bazlı hızlı tarama uygulaması, risk durumunun doğrudan yapı üzerinden belirlenmesine imkan sağlıyor. 2020 yılında başlatılan proje, 23 Temmuz 2020 tarihinde düzenlenen tanıtım toplantısıyla birlikte Avcılar ve Silivri’de yürütülen pilot çalışmalarla uygulamaya geçirildi. Vatandaşların dijital ve yazılı başvuruları doğrultusunda bugüne kadar 142 bin binanın ziyaret edildiği bildirildi. Hızlı tarama yöntemi kapsamında toplam 173 bin 189 başvurunun yapıldığı kaydedildi.
Temmuz 2026 verilerinin de sürece eklenmesiyle, altı yıllık dönemde incelenen 40 bin binanın yarısının “yüksek” ve “çok yüksek riskli” olarak tanımlanan D ve E kategorilerinde yer aldığı görüldü. İBB verilerinde, riskli yapıların büyük çoğunluğunun 1999 yılından önce inşa edildiğine dikkat çekildi. İncelemeler kapsamında öncelikli olarak belirlenen binalardan 2 bin 330’unun yıkımının tamamlandığı, bu binalarda toplam 22 bin 527 bağımsız birim bulunduğu bildirildi. Ayrıca 612 bina hakkında resmi işlem başlatıldığı, bu binaların da yıkılması durumunda riskli yapılardaki toplam bağımsız birim sayısının 28 bin 263’e yükseleceği aktarıldı. Dönüşüm süreci kapsamında riskli yapılarda yaşayan yaklaşık 100 bin kişinin tahliye edilmesinin planlandığı belirtildi.
Bakan Kurum: 2,5 milyon kişi risk altında
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, 2024 yılında yaptığı açıklamada İstanbul’da 1,5 milyon konutun riskli durumda olduğunu belirtmiş, 600 bin konutun olası bir depremde ilk dakikalarda yıkılma riski taşıdığına dikkat çekmişti. Kurum, açıklamasında yaklaşık 2,5 milyon kişinin de ciddi risk altında bulunduğunu ifade etmişti.
39 ilçede riskli bina oranı
Avcılar: yüzde 19,07
Zeytinburnu: yüzde 14,59
Bağcılar: yüzde 8,34
Küçükçekmece: yüzde 7,82
Fatih: yüzde 5,65
Esenyurt: yüzde 5,30
Bahçelievler: yüzde 5,03
Silivri: yüzde 3,79
Bakırköy: yüzde 3,40
Esenler: yüzde 3,27
Şile: yüzde sıfır
Çekmeköy: yüzde 0,6
Beykoz: yüzde 0,08
Başakşehir ve Sarıyer: yüzde 0,27
Sancaktepe: yüzde 0,30
Adalar: yüzde 0,32
Çatalca ve Sultanbeyli: yüzde 0,36
Beşiktaş: yüzde 0,37
Ümraniye: yüzde 0,48
Ataşehir: yüzde 0,52
Arnavutköy: yüzde 0,57
Şişli: yüzde 0,58
Eyüpsultan: yüzde 0,64
Beylikdüzü: yüzde 0,73
Tuzla: yüzde 0,88
Kartal: yüzde 0,89
Üsküdar: yüzde 0,91
Kağıthane: yüzde 0,94
Pendik: yüzde 0,95
Kadıköy: yüzde 0,10 (yüzde 1,10)
Beyoğlu: yüzde 1,17
Sultangazi: yüzde 1,21
Maltepe: yüzde 1,23
Gaziosmanpaşa: yüzde 1,56
Bayrampaşa: yüzde 2,09
Güngören: yüzde 2,33
Büyükçekmece: yüzde 2,58
