Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’nin yaz ayları boyunca Sümerpark Amfi Tiyatrosu’nda düzenlediği açık hava sineması programına Rojbash filmi de dahil edildi. Yönetmen Özkan Küçük’ün filmi, 13 Eylül’de ücretsiz olarak izleyiciyle buluşacaktı.
Ancak gösterime dört gün kala Diyarbakır İl Emniyet Müdürlüğü tarafından belediyeye bir yazı gönderildi. Yazıda, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Rojbash filmiyle ilgili 2024 tarihli kararına dikkat çekildi.
Emniyet Müdürlüğü’nün yazısında, Bakanlığın filmin “ticari dolaşıma ve gösterime sunulmasını” uygun bulmayan kararının yürürlükte olduğu belirtilerek, belediyeden gösterimin yeniden değerlendirilmesi istendi. Yazıda doğrudan bir yasak kararı yer almamasına rağmen belediye, filmi açık hava sineması programından çıkardı.
Bianet’ten Nalin Öztekin’in haberine göre yönetmen Özkan Küçük, Emniyet Müdürlüğü’nün yazısının ücretsiz gösterimleri de fiilen engellediğini belirtti.
Rojbash daha önce ücretsiz olarak gösterildi
Özkan Küçük’ün aktardığına göre Rojbash, daha önce İstanbul ve Diyarbakır’daki festivallerin yanı sıra çeşitli özel etkinliklerde ücretsiz olarak izleyiciyle buluştu.
Ancak Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’nin gösterim duyurusunun ardından Emniyet Müdürlüğü’nün yazısının belediyeye gönderilmesi üzerine film ekibi avukatlarla hukuki değerlendirme yaptı.
Bu değerlendirmelerde, gösterimin sürdürülmesinin hukuki sonuçlar doğurabileceği yönünde kaygı oluştu. Bunun üzerine 13 Eylül’de yapılması planlanan ücretsiz gösterim programdan çıkarıldı.
Bakanlığın Rojbash kararı yargıya taşındı
Rojbash’ın gösterim ve vizyon sürecine ilişkin hukuki süreç 2024 yılında başladı.
Film ekibi, filmin gösterim ve vizyon sürecinin önünü açmak amacıyla Mayıs 2024’te Kültür ve Turizm Bakanlığı’na tescil ve sınıflandırma başvurusunda bulundu. Bakanlık ise filmi ticari dolaşıma ve gösterime uygun bulmadı.
Bakanlığın bu işlemi daha sonra yargıya taşındı. Ankara 3’üncü İdare Mahkemesi, Bakanlığın kararını hukuka aykırı bularak iptal etti.
Bakanlığın itirazı üzerine dosyayı inceleyen Bölge İdare Mahkemesi ise ilk derece mahkemesinin kararını kaldırdı ve Bakanlığın işlemini hukuka uygun buldu.
Film ekibinin başvurusu halen Danıştay’da görülüyor.
Filmde Kürt tiyatrocuların hikayesi anlatılıyor
Rojbash, yaklaşık 30 yıl önce sahneledikleri bir oyunu yeniden sergilemek amacıyla bir araya gelen Kürt tiyatrocuların hikayesini anlatıyor.
Geçmişte yaşanan yasaklar ve baskılar üzerinden ilerleyen filmin kendisinin de gösterim engeliyle karşılaşması, yönetmen Özkan Küçük açısından ayrı bir çelişki oluşturuyor.
Küçük, Türkiye’de Kürt meselesi, demokratikleşme ve barışın tartışıldığı bir dönemde filmin gösterimine ilişkin kısıtlamanın yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Küçük, kültür ve sanat alanındaki uygulamaların toplumdaki değişim beklentisini de etkilediğine dikkat çekerek, “Buralardan başlamaz mı acaba bu barış, demokratikleşme ya da Kürtlerin haklarıyla ilgili adımlar?” ifadelerini kullandı.
Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’nin 13 Eylül’de Sümerpark Amfi Tiyatrosu’nda ücretsiz olarak göstermeyi planladığı Rojbash, İl Emniyet Müdürlüğü’nün Bakanlık kararını hatırlatan yazısının ardından programdan çıkarıldı. Filmin gösterim sürecine ilişkin hukuki başvurunun ise Danıştay’da devam ettiği belirtildi.
Ankara 3. İdare Mahkemesi: Rojbash filmine getirilen yasak hukuka aykırı
