Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, 12 Eylül 1980 Askeri Darbesi’nin yıl dönümü dolayısıyla paylaştığı mesajda, darbenin mağdurlarını andı, 12 Eylül’ün yarattığı kapsamlı siyasal ve toplumsal dönüşümü “kalkınma” başlığı üzerinden değerlendirdi.
Erdoğan’ın açıklaması şöyle:
“12 Eylül Askerî Darbesi’nin 46’ncı yılında, o meşum günlerde mağdur edilen, eziyet gören, haksız yere idamla yargılanan vatandaşlarımızın çektiği sıkıntıları hâlen yüreğimizde hissediyoruz. Ülkemizin geleceğine kurulan bir tuzak olan 12 Eylül’ün insanımıza yaşattıklarını asla unutmayacağız.
Kalkınma yolculuklarımızın darbelerle sekteye uğratılmasına bir daha izin vermeyeceğiz.”
12 Eylül Askerî Darbesi’nin 46’ncı yılında, o meşum günlerde mağdur edilen, eziyet gören, haksız yere idamla yargılanan vatandaşlarımızın çektiği sıkıntıları hâlen yüreğimizde hissediyoruz.
Ülkemizin geleceğine kurulan bir tuzak olan 12 Eylül’ün insanımıza yaşattıklarını asla… pic.twitter.com/4Xuj8lR0XU
— Recep Tayyip Erdoğan (@RTErdogan) September 12, 2026
12 Eylül Askeri Darbesi
12 Eylül 1980’de Türk Silahlı Kuvvetleri yönetime el koyarak Meclis’i ve siyasi partilerin faaliyetlerini askıya aldı. Kenan Evren’in başkanlığındaki Milli Güvenlik Konseyi yönetiminde anayasa ve siyasal sistem yeniden şekillendirildi. Darbenin ardından sıkıyönetim uygulamaları genişletilirken binlerce kişi gözaltına alındı ve tutuklandı; siyasi faaliyetler uzun süre yasaklandı. 1982 Anayasası’nın halkoyuna sunulmasıyla askeri yönetimin oluşturduğu yeni siyasal düzen kalıcılaştırıldı.
Darbe sonrasındaki döneme ilişkin resmî ve araştırma kaynaklarında farklı kapsam ve tarihlere göre değişen istatistikler bulunuyor. TBMM’nin 2012 tarihli Darbeleri Araştırma Komisyonu raporunda, 12 Eylül sonrasında yaklaşık 650 bin kişinin gözaltına alındığı, 230 bin kişinin yargılandığı ve 50 kişinin idam edildiği belirtiliyor. Yine rapora göre 14 kişi gözaltında veya cezaevinde hayatını kaybetti, yüz binlerce kişi hakkında soruşturma yürütüldü ve çok sayıda kamu çalışanı görevinden uzaklaştırıldı. Bu dönem, Türkiye’nin yakın tarihinde ağır insan hakları ihlalleri ve demokratik hakların kısıtlanmasıyla anılıyor.
