Suriye Geçiş Hükümeti Eğitim Bakanlığı’nın 27 Ağustos’ta aldığı ve Kürtçe derslerini haftada 3 saatle sınırlandıran kararın ardından Rojava’da başlayan protestolar devam ediyor.
Öğrencilerin Kamışlo’da düzenlediği yürüyüşte Kürtçenin yasal olarak tanınmasını ve eğitimde kullanılması talep edilirken; Til Temir’de sivil toplum kuruluşları, siyasi parti ve kadın hareketi temsilcileri Kürtçe eğitim hakkı için eylem düzenledi. Yapılan açıklamalarda Kürtçenin Suriye’nin resmi dillerinden biri olarak tanınması ve eğitimden günlük yaşama kadar kullanılmasının güvence altına alınması istendi.
Kamışlo’da öğrenciler Kürtçe eğitim hakkı için yürüdü
Öğrenci Birliği (Yekitiya Xwendekaran), Kamışlo’da Kürtçe eğitim hakkı için yürüyüş düzenledi. “Dil kimliğimizdir, uluslararası yasalara göre ana dilinde eğitim hakkımızdır” sloganıyla gerçekleştirilen yürüyüş Osman Sabrı Kavşağı’ndan başladı.
‘Kendi dilimle okumak istiyorum’
Yürüyüşte “Allah beni Kürt olarak dünyaya getirdi, kendi dilimle konuşmak hakkımdır”, “Kürtçe yaşıyorum”, “Kendi dilimle okumak istiyorum”, “İnsanın değeri dilindedir” ve “Kürtler kendi dilleriyle konuşup yazmadıkça özgürlükleri korunamaz” yazılı pankartlar taşındı.
ANHA’ya konuşan öğrenciler, Kürtçe eğitim hakkı tanınana kadar eylemlerini sürdüreceklerini belirtti.
Öğrencilerden Hêlîn Kamîran Mihemed, “3 saat bize yetmiyor. Kürtçe bizim ana dilimizdir, dilsiz yaşam olmaz, kendi dilimizle okumak istiyoruz” dedi.
Mehmûd Amir Îsmaîl ise 7 yıldır Kürtçe eğitim aldığını belirterek, “Kürtçenin kaldırılması kabul edilemez. Kürtçe bizim varlığımızdır ve 3 saat bize yetmiyor” ifadelerini kullandı.
Fatma Yûsif, Kürtçenin yasal olarak tanınması ve Suriye Anayasası’nda yer alması talebini dile getirerek “Ana dilimizde okumak en doğal hakkımızdır” dedi.
Rûheyv Mehmûd da birinci sınıftan sekizinci sınıfa kadar Kürtçe eğitim aldıklarını belirterek, “Bunca yıldan sonra dilimizi yasaklamak istiyorlar, bunu kabul etmiyoruz. Dil kimliğimizdir” diye konuştu.
Mizgîn Esed ise “Biz kendi dilimizle okuyorduk ve üniversiteye kadar da kendi dilimizle eğitim görmek istiyoruz” dedi.
Til Temir’de protesto: ‘Dil ve eğitim hakları ertelenemez’
Til Temir’de Kent Meclisi ve Kültür Sanat Merkezi tarafından düzenlenen eyleme ise sivil toplum kuruluşları, siyasi parti temsilcileri ve kadın hareketi temsilcileri katıldı.
ANHA’nın aktardığına göre Til Temir Kent Meclisi, belediye kavşağı önünde basın açıklaması yaptı. Öğretmen Hêvîdar Mihemed Elî tarafından okunan açıklamada, dil ve eğitim haklarının ertelenebilecek meseleler olmadığı belirtildi.
Açıklamada Kürtlerin Suriye’nin bileşenlerinden biri olduğu belirtilerek kültürel, ulusal ve siyasi haklarının güvence altına alınması çağrısı yapıldı.
Kürtçenin de Arapça gibi Suriye’nin resmi dillerinden biri olması talep edilen açıklamada, Kürtçenin günlük yaşamda, okullarda, üniversitelerde ve kamu kurumlarında kullanılmasının güvence altına alınması istendi.
‘Dil kimliğimiz ve hafızamızdır’
Til Temir Kültür ve Sanat Merkezi de eylem kapsamında açıklama yaptı. Kültür Sanat Merkezi Yöneticisi Nesrîn Selah açıklamayı Arapça, öğretmen Rodî Oso ise Kürtçe okudu.
Açıklamada dilin insanın kimliği, kültürü ve hafızasının parçası olduğu vurgulandı. İnsanların kendilerini kendi dilleriyle ifade etmesinin bir hak olduğu belirtilerek, dilin yalnızca bir iletişim aracı olmadığı ifade edildi.
Ana dilinde eğitimin ulusal kimliğin yanı sıra Suriye toplumunun çok kültürlü yapısının korunması açısından da önemli olduğu belirtilen açıklamada, tüm eğitim süreçlerinde Kürtçe eğitim görme ve dilin gelecek kuşaklara aktarılması talep edildi.
Açıklamanın sonunda kurumlara, insan hakları örgütlerine, kültür ve eğitim kuruluşlarına Kürtlerin ana dillerinde eğitim görebilmesi için destek olma çağrısı yapıldı.
Kürtçe eğitim daha önce üniversiteye kadar sürdürülüyordu
Suriye Geçici Hükümeti Eğitim Bakanlığı, 27 Ağustos’ta yayımladığı 493 sayılı kararla, Kürtçenin Kürt nüfusun yoğun olduğu bölgelerde devlet ve özel okullarda “ulusal dil” olarak okutulmasını ve müfredatın parçası haline getirilmesini kararlaştırdı. Kararla birlikte Kürtçe dersi haftada 3 saatle sınırlandırılırken, dersin notunun yıl sonu ortalamasına dahil edilmesi öngörüldü.
Kürtçenin daha önce anaokulundan üniversiteye kadar eğitim dili olarak kullanıldığı Rojava’da, kararın ardından öğrenciler, öğretmenler, aileler ve yurttaşların tepkileri sürüyor.
Kürtçenin eğitimdeki statüsüne ilişkin tartışmanın arka planında ise Suriye Geçici Hükümeti Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’nın Ocak 2026’da yayımladığı 13 sayılı kararname ile 29 Ocak 2026’da Şam ile Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasında imzalanan anlaşma bulunuyor. 13 sayılı kararnamede Suriyeli Kürtlerin Suriye halkının “temel ve asli bir parçası” olduğu belirtilirken, Kürtlerin kültürel ve dilsel kimliklerini koruma ve ana dillerini geliştirme hakkı tanındı.
29 Ocak anlaşmasında ise Kürt toplumunun eğitim sürecinin Eğitim Bakanlığı ile birlikte ele alınması ve eğitim alanındaki özgünlüklerin gözetilmesi öngörüldü. Ancak 27 Ağustos’ta yayımlanan ve Kürtçeyi haftada 3 ders saatiyle sınırlandıran uygulama, bölgede tepkilere neden oldu.
Kürtçe eğitim talebi: Rojava genelinde ders boykotu ve eylemler sürüyor
