Ölüye Saygı ve Adalet İnisiyatifi, Kürt meselesinin çözümüne yönelik yürütülen süreç öncesi çatışmalarda hayatını kaybeden PKK’liler için yapılan anmalara dair yazılı açıklama yaptı.
Ekim 2024’te başlatılan sürece vurgu yapılan açıklamada, “Bu sürecin ilerlemesiyle birlikte Kürt Hareketi, çatışmada yaşamını yitiren PKK’lilerin kimlik bilgilerini açıkladı. Yaşamını yitirenlerin isimlerinin açıklanması, Kürt meselesindeki çatışmanın politik, toplumsal ve insani yüzüyle yüzleşmek bakımından çok önemlidir” denildi.
“Ölüye saygı” ve “adalet”in önemine değinilen açıklamada şunlar yer aldı:
“Yıllardır sevdiklerinden haber bekleyen aileler, akrabalar, arkadaşlar ve yoldaşlar, yayımlanan listelerde yakınlarının isimlerini ve onların yaşamlarını yitirdiğini öğrendiler. Bu çok ağır ve çok acı bir bilgidir. Bu ölümlerin ardından kurulan taziyeleri, yalnızca kaybın acısının paylaşıldığı mekânlar olarak değil; ölünün varlığının, yaşamının ve geride bıraktığı yasın tanındığı toplumsal hafıza mekânları olarak görüyoruz. Tam da bu nedenle, inisiyatifimizin kuruluşundan bu yana ısrarla altını çizdiği ‘ölüye saygı’ ve ‘adalet’ kavramlarına bugün her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyuyoruz. Çünkü bu topraklarda herkesin ölümü aynı biçimde tanınmadı, herkesin ardından tutulan yas aynı ölçüde meşru görülmedi. Kamusal alanda yasın ayrımcı biçimde dağıtıldığı, kimi ölümlerin görünür kimi ölümlerin görünmez kılındığı, kimi acıların paylaşılmaya değer bulunurken kimilerinin susturulduğu uzun yıllar yaşandı.”
‘Bu yasların tanınmasını ve saygı duyulmasını talep ediyoruz’
Kürtlerin çatışma süreçlerinde kendi ölülerinin yasını özgürce ve onuruyla tutabilme hakkının defalarca sınırlandırıldığı ve engellendiği belirtilen açıklamada, şu ifadeler kullanıldı:
“Bütün bunlara rağmen Kürt toplumu, çatışmanın en karanlık dönemlerinde dahi ölülerinden vazgeçmedi. Cenazelerinin peşine düştü, kayıplarını aradı, mezarlarına sahip çıktı, isimlerini ve hatıralarını yaşattı; yas tutmanın engellendiği yerde dahi yasını sürdürdü. Çünkü ölüsüne sahip çıkmak yalnızca geçmişe karşı bir sorumluluk değil, insan onuruna, hafızaya ve geleceğe sahip çıkmanın da bir biçimidir. Nitekim bugün tutulan yas, temelini Kürt toplumunun taleplerinin görmezden gelinmesi ve şiddetle bastırılmasından alan çatışmanın en ağır sonuçlarından biridir. Tüm taziyelerdeki acıyı ve yası paylaşıyor, bu yası saygıyla tanıyoruz. Sadece Kürt toplumunun değil Türkiye toplumunun tamamının bu acının bilincinde olmasını, bu yasları tanımasını ve saygı duymasını talep ediyoruz.”
Açıklamanın devamında şu ifadelere yer verildi:
“Ölüye Saygı ve Adalet İnisiyatifi olarak yaslarda ortaklaşmanın barış ve bir arada yaşama iradesine sahip çıkmak olduğuna inanıyoruz. Bu topraklarda yas hakkı ayrımcılığa uğramış herkesin yasını layıkıyla tutabilmesi için ‘ölüye saygı ve adalet’ mücadelemizi her koşulda sürdüreceğimizi beyan ediyoruz. Yaşamını yitirenlerin her birini saygıyla anıyor; ailelerinin, akrabalarının, arkadaşlarının ve yoldaşlarının acısını yürekten paylaşıyoruz. Yıllardır taşınan ve bugün bir kez daha ağırlaşan bu yas karşısında, başta yaşamını yitirenlerin yakınları olmak üzere Kürt halkına ve onun acısını paylaşan tüm dostlarına başsağlığı diliyoruz.”
