Yazar, çevirmen ve radyo programcısı Sevgi Soysal’ın 90. doğum günü dolayısıyla düzenlenecek programın ilk etkinliği, 30 Eylül Çarşamba günü saat 17.30’da başlayacak.
Murat Meriç’in “Sevgi Soysal’ın Ankarası: Bir Dönemin Müzikli Panoraması” başlıklı söyleşisinde, Soysal’ın yaşadığı dönemin Ankara’sındaki toplumsal ve kültürel gelişmeler ele alınacak.
Söyleşide dönemin kent yaşamı, Ankara’nın çeşitli mekânları üzerinden aktarılırken, o yıllarda tanınan şarkılardan örneklere de yer verilecek.
“Sevgi Soysal Yaşamakta Israr Ediyor” sahnede
Programın ikinci etkinliğinde ise BGST Tiyatro’nun “Sevgi Soysal Yaşamakta Israr Ediyor” oyunu izleyiciyle buluşacak. Oyun, 30 Eylül saat 20.30’da Kült Teras Black Box’ta sahnelenecek.
1936-1976 yılları arasında yaşayan Sevgi Soysal’ın hayatını konu alan oyun, yazarın “Tante Rosa”, “Yürümek”, “Şafak”, “Yıldırım Bölge Kadınlar Koğuşu” ve “Yenişehir’de Bir Öğle Vakti” eserlerinden karakterleri ve izleri sahneye taşıyor.
Soysal’ın yaşamı ve edebiyatı sahnede buluşuyor
Oyunun hikâyesi, Sevgi Soysal’ın kanser tedavisi için bulunduğu Londra’da 40. yaş gününde başlıyor. Soysal, kendisine gönderilen gizemli bir paketten çıkan kitaplarının sayfaları arasında, yarattığı karakterlerin aracılığıyla kendi yaşamı ve edebiyat dünyasında bir yolculuğa çıkıyor.
Soysal’ın yaşamıyla edebi üretiminin iç içe aktarıldığı oyunda, yazarın eserlerinde yarattığı karakterler de sahnede yeniden hayat buluyor.
30 Eylül’de düzenlenecek iki etkinliğin biletleri Biletinial, Kült Teras ve Kült Kavaklıdere üzerinden satışa sunuluyor.
Her iki etkinliğe de katılmak isteyen izleyicilerin, söyleşi ve tiyatro gösterisi için ayrı ayrı bilet alması gerekiyor.
Sevgi Soysal kimdir?
30 Eylül 1936’da İstanbul’da doğdu. Aslen Selanikli mimar-bürokrat bir babayla Alman bir annenin, altı çocuğundan üçüncüsü olarak büyüyen Sevgi Yenen, 1952’de Ankara Kız Lisesi’ni bitirdi. Bir süre Ankara Üniversitesi Dil Tarih Coğrafya Fakültesi’nde arkeoloji okudu. 1956 yılında şair ve çevirmen Özdemir Nutku ile evlendi, birlikte Almanya’ya gittiler. Göttingen Üniversitesi’nde arkeoloji ve tiyatro derslerini izledi (1956-57).
1958’de Türkiye’ye döndü ve Korkut adını verdikleri bir oğlu oldu. Ankara’da Alman Kültür Merkezi ve İrtibat Bürosu’nda ve Ankara Radyosu’nda çalıştı (1960-61). Bu dönemde, toplum karşısında bireyin tedirginliğini öne çıkaran “yeni gerçekçilik” akımından izler taşıyan öykü ve yazıları Dost, Yelken, Ataç, Yeditepe ve Değişim dergilerinde yayımlandı (1960-64). 1961’de Ankara Meydan Sahnesi’nde Haldun Dormen’in yönettiği “Zafer Madalyası” adlı oyunda tek kadın rolünü oynadı. İlk öykü kitabı Tutkulu Perçem, 1962 yılında yayımlandı. 1965’te “Zafer Madalyası” oyununda tanıştığı Başar Sabuncu ile evlendi.
Aynı yıl TRT’de program uzmanı olarak çalışmaya başladı. 1965-69 yılları arasında Papirüs ve Yeni Dergi’de öyküleri yayımlandı. Bu arada tezini vererek arkeoloji diplomasını aldı. 1968’de teyzesi Rosel’in kişiliğinden yola çıkarak, birbirine bağlı öykülerden oluşan Tante Rosa’yı yazdı. 1970’te kadın-erkek ilişkisi ve evlilik temasını işlediği ilk romanı Yürümek’le TRT Sanat Ödülleri Yarışması Başarı Ödülü’nü kazandı.
12 Mart, Sevgi Soysal’ın hayatı ve yazarlığı üzerinde derin izler bırakan bir dönem oldu. Yürümek, müstehcenlik gerekçesiyle toplatıldı ve Sevgi Soysal, kısa bir tutukluluk sürecinin ardından TRT’den ayrılmak zorunda kaldı. Anayasa Profesörü Mümtaz Soysal’la, Soysal’ın komünizm propagandası yaptığı gerekçesiyle tutuklu kaldığı Mamak Cezaevi’nde evlendi. Siyasal nedenlerle tekrar tutuklandı ve sekiz ay Yıldırım Bölge’de, iki buçuk ay da sürgüne gönderildiği Adana’da kaldı.
Cezaevinde yazdığı Yenişehir’de Bir Öğle Vakti adlı romanıyla 1974 yılında Orhan Kemal Roman Armağanı’nı kazandı. Kızları Defne Aralık 1973’te, Funda ise Mart 1975’te doğdu. Adana’da sürgünde bulunan bir kadının başından geçen olaylar etrafında 12 Mart’ı eleştirdiği romanı Şafak, 1975’te yayımlandı. Bu dönemde Anka Haber Ajansı ve İşçi Kültür Derneği’nin kuruluşunda rol aldı. Politika gazetesinde tefrika edilen cezaevi anıları Yıldırım Bölge Kadınlar Koğuşu başlığıyla kitaplaştırıldı (1976).
Kanser hastalığı nedeniyle 1975 sonbaharında bir göğsü alındı. Hastalık izlenimlerini ve 12 Mart sonrası değişimi anlatan öykülerini topladığı Barış Adlı Çocuk, 1976’da yayımlandı. Eylül 1976’da bir ameliyat daha geçirdi ve tedavi için eşiyle birlikte Londra’ya gitti. Üzerinde çalıştığı son romanı Hoş Geldin Ölüm’ü tamamlayamadan, 22 Kasım 1976’da İstanbul’da öldü.
Politika gazetesine yazdığı yazılar Bakmak (1977), Yeni Ortam ve Yenigün gazetelerinde yayımlanan yazıları Türkiye’nin Kalbi, Kabul Günleri (2014) adlı kitaplarda toplandı. 1964-1971 arası TRT’de çalıştığı dönemde kaleme aldığı radyo oyunları ve radyoculuk üzerine yazıları Venüslü Kadınların Serüvenleri adıyla yayımlandı (2017). Sevgi Soysal’ın kitaplarına girmemiş hikâye, çeviri, eleştiri yazısı gibi edebi metinleriyle kendisiyle yapılmış söyleşi ve soruşturmalardan oluşan kitabı Tekliğin Türküsü de 2018 yılında yayımlanmıştır.
Kitapları ve ödülleri
Tutkulu Perçem (1962)
Tante Rosa (1968)
Yürümek (1970) 1970 TRT Roman Başarı Ödülü
Yenişehir’de Bir Öğle Vakti (1973) 1974 Orhan Kemal Roman Ödülü
Şafak (1975)
Yıldırım Bölge Kadınlar Koğuşu (1976)
Barış Adlı Çocuk (1976)
Bakmak (Yeni Ortam ve Politika gazetelerinde yazdığı yazılardan ölümünden sonra derlenmiştir. 1977)
Radyo Konuşmaları-Hoş Geldin Ölüm (Londra’da tedavi gördüğü sırada BBC de yaptığı konuşmalar ve orada yazdığı yarım kalmış romanı 2005)
Türkiye’nin Kalbi, Kabul Günleri (Sevgi Soysal, İpek Şahbenderoğlu Gazete yazılarından Derleme 2014)
Venüslü Kadınların Serüvenleri (Sevgi Soysal, İpek Şahbenderoğlu. Sevgi Soysal’ın TRT’de çalıştığı dönemde yazdığı oyun, makale ve yazılarından yapılan derleme 2017)
Beş Paralık Roman (Bertolt Brech’ten yaptığı çeviri 2011)
