Kuzey ve Doğu Suriye’de yurttaşların, Suriye Eğitim ve Öğretim Bakanlığı’nın Kürtçenin okullarda haftada üç ders saati okutulmasına ilişkin kararına yönelik protestoları sürüyor.
Kamışlo’da düzenlenen eylemde öğrenciler ve öğretmenler, yalnızca Kürtçe dersi verilmesini değil, eğitimin anadilinde yapılmasını istedi.
Kamışlo kentinde Halk Girişimi tarafından 12 Mart Şehitler Stadyumu önünde düzenlenen eyleme, kent sakinlerinin yanı sıra Cizîrê bölgesinin Dêrik, Amûdê, Dirbêsiyê, Çilaxa, Til Temir, Tirbespiyê, Girkê Legê ve Haseke kentlerinden de çok sayıda kişi katıldı.
Eylemde yapılan konuşmalarda, Kürtçenin yalnızca bir ders olarak müfredatta yer almasının yeterli olmadığı, anadilde eğitim hakkının tanınması gerektiği vurgulandı.
‘Dilimiz varlığımız ve kimliğimizdir’
Halk Girişimi adına konuşan Yûsif Kûtê, dilin kimlik ve kültür açısından taşıdığı öneme dikkat çekti.
Kûtê, “Her bitki kendi kökü üzerinde büyür, insan da kendi dili üzerinde. Dil olmadan insan kendini ifade edemez, dil olmadan kimse kültürünü yazamaz ve kimse ‘Ben her şeyim’ diyemez. Bu nedenle dil, varlığımız ve kimliğimizdir ve tüm halkların kendi dillerinde okuma, yazma ve yaşama hakkı vardır” dedi.
Öğrenciler: Sadece Kürtçe ders değil, anadilinde eğitim istiyoruz
Öğrenciler adına konuşan Silava Elî ise kendi dillerinde eğitim görme talebini dile getirdi.
Elî, Kürtçe eğitim mücadelesinin önemine dikkat çekerek, “Kendi dilimizde eğitim almanın önemini kavradık, kendi dilimizle mücadele ettik ve başarılar elde ettik. Bu kararı reddediyoruz, bu karar yerinde değil. Biz sadece Kürt dilini öğrenmek istemiyoruz, anadilimizde eğitim görmek istiyoruz” ifadelerini kullandı.
Öğretmenlerden karara tepki
Öğretmenler adına konuşan Rojin Mihemed Musa da Geçici Suriye Hükümeti’nin kararının adil olmadığını belirtti.
Musa, “Şam hükümetinin kararı adil bir karar değil. Kürt dili yok olursa, Kürt halkının varlığı, tarihi ve kültürü de yok olur” dedi.
Kürtçe eğitim mücadelesinin uzun süredir devam ettiğini belirten Musa, “Rojava devriminin, dil devriminin başarılı olması için öğretmenler ve öğrenciler 15 yıldır ayaktalar. Kendi dilimize sahip çıkacağız. Her Kürt, Kürt dili için ayağa kalkmalıdır” ifadelerini kullandı.
Kürtçe kararnamesinde neler yer alıyor?
Suriye Eğitim ve Öğretim Bakanlığı, 27 Ağustos’ta Kürtçeye ilişkin bir kararname yayımladı. Kararnameyle Kürtçe, Kürt nüfusunun “kayda değer bir oranda” yaşadığı bölgelerdeki devlet ve özel okullarda, bütün eğitim kademelerinde müfredata dahil edildi. Düzenlemede Kürtçe “ulusal bir dil” olarak tanımlandı.
Karara göre Kürtçe haftada üç ders saati okutulacak. Kürtçe dersinin notu öğrencilerin genel başarı ortalamasına dahil edilecek. Ayrıca Kürtçe için haftada bir saat sosyal ve kültürel etkinlik dersi ayrılacak.
Uygulama bütün eğitim kademelerini kapsarken, geçiş döneminin ilk eğitim yılında öğrencilerin sosyal bilgiler, tarih, coğrafya ve felsefe derslerini Kürtçe veya Arapça alabilmesine ve bu derslerde tercih ettikleri dilde sınava girebilmesine olanak tanınıyor.
Kararın ardından Kuzey ve Doğu Suriye’nin farklı kentlerinde öğrenciler, öğretmenler ve yurttaşlar tarafından protestolar düzenlenmişti. Daha önceki eylemlerde de haftada üç ders saatiyle sınırlandırılan Kürtçe eğitimin genişletilmesi ve anadilde eğitim hakkının tanınması talep edilmişti.
Kamışlo’daki son eylemde de öğrenciler ve öğretmenler, Kürtçenin müfredatta yalnızca haftada üç ders saatiyle yer almasına karşı çıkarak anadilde eğitim taleplerini yineledi.
