Suriye geçici Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu için geldiği New York’ta Atlantic Council isimli düşünce kuruluşunda eski Beyaz Saray Orta Doğu Özel Temsilcisi Brett McGurk’ün moderatörlüğündeki panelde konuştu.
Şara, bir anlaşmaya varmak için İsrail ile birkaç tur görüşme yaptıklarını kaydederek “İsrail ile yapılan görüşmelerde yaklaşık yüzde 90 oranında anlaşmaya vardık, ancak sonuçta İsrail geri çekildi.” dedi.
Suriye’nin haklarının garanti altına alınması koşuluyla “İsrail ile kalıcı bir barış için çalıştıklarını” söyleyen Şara, şunları ifade etti:
“Suriye topraklarının işgal altında olması bir barış değildir. barış ancak Suriye’nin hakları geri alındığında gerçekleşir. İsrail’in Suriye’ye yönelik politikalarını Gazze’de yaşananlara göre belirlemesi yanlış bir yaklaşımdır. Kendi güvenliğinizi korumak istiyorsanız, başkalarının güvenliğine de saygı duymalısınız.”
‘Suriye’nin temel yaklaşımı ülkeyi yabancı üslerden arındırmak’
Şara, Suriye’nin temel yaklaşımının ülkeyi yabancı üslerden arındırmak, ulusal birliği korumak ve bağımsızlığı sağlamak olduğunu dile getirdi.
Suriye topraklarındaki her türlü askeri varlığın, Halk Meclisi tarafından onaylanmış yasal bir tanımı ve Suriye devletinin haklarını koruyan hukuki bir çerçevesi olması gerektiğini belirten Şara, “Yakın gelecekte Suriye’nin yabancı askeri üslere ihtiyacı yoktur.” ifadelerini kullandı.
Şara, ülkedeki yabancı askeri varlığa ilişkin yürütülen süreçlere de değinerek, “Rusya ile yürütülen diyalog, üs sayısının ikiye indirilmesiyle sonuçlandı ve bu noktaların Suriye ordusu için eğitim üslerine dönüştürülmesi konusunda mutabakata varıldı.” dedi.
Türk kuvvetlerinin Suriye’ye, sınır güvenliğiyle ilgili belirli koşullar çerçevesinde ve bölgenin çatışmalar ve savaşlarla çalkalandığı bir dönemde girdiğini savunan Şara, “Türkiye’nin Kuzeybatı Suriye’deki üslerinin sayısı azaldı, bu varlığın hukuki statüsünü netleştirmek için görüşmeyi sürdürüyoruz.” diye konuştu.
‘Irak petrol ihracatı için güvenli bir koridor sağlamak üzere çalışıyoruz’
Şara, Irak’ın petrol ihracatı için Suriye limanları üzerinden güvenli bir koridor sağlamak üzere çalıştıklarını aktardı.
Suriye Cumhurbaşkanı Şara, ihracatı kolaylaştırmak ve Hürmüz Boğazı’ndan geçiş zorunluluğunu ortadan kaldırmak amacıyla, Irak petrol sahalarından Suriye limanlarına uzanacak stratejik bir petrol boru hattı projesi bulunduğunu dile getirdi.
McGruk’tan Şara’ya Kürçe eğitimle ilgili soru
ABD’li araştırmacı ve analist Brett McGurk, söyleşi sırasında Suriye Cumhurbaşkanlığı tarafından Kürtlerin haklarına ilişkin yayımlanan 13 No’lu kararnameye değinerek söz konusu kararnameyi “dikkat çekici bir belge” olarak nitelendirdi.
McGurk, özellikle daha önce Heseke’de Suriye güvenlik güçleri tarafından öldürülen Kürt bir askerin ardından gerilimin artmasına ilişkin endişelerini de dile getirdi. McGurk ayrıca Suriye’de ulusal müfredatın Kürtçe okutulması ve ülkedeki farklı toplulukların haklarının gelecekte güvence altına alınması konusunda Şara’ya sorular yöneltti.
Şara: Kürtçe eğitim konusunda anlaştık
Ahmed Şara ise yanıtında, Suriye’nin çok uluslu ve çok dinli toplulukların barış içinde bir arada yaşadığı köklü bir geçmişe sahip olduğunu belirterek şunları söyledi:
“Kürtler Suriye toplumunun bir parçasıdır ve bu devletin içinde yaşamaktadır. Kürtlerin kültürel ve dil haklarının resmi olarak tanınması bir görev ve meşru bir hak olduğu için, birleşmeden önce kararnamemizi çıkardık ve 100 yılın ardından büyük bir memnuniyetle karşılandı.”
Kürtçe eğitim konusunda da açıklama yapan Şara, Kürtlerin yoğun olarak yaşadığı bölgelerde eğitimin Kürtçe yapılması konusunda anlaşmaya vardıklarını belirtti. Şara, Suriye Eğitim Bakanlığı’nın teknik ekiplerinin şu anda söz konusu kararnamenin uygulanması için gerekli mekanizmayı hazırladığını söyledi.
Şara ayrıca bölgelerin yeniden kontrol altına alınması ve Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) Suriye ordusuna entegre edilmesi konusuna da değindi. Şara, “Onlarla yaptığımız anlaşmanın ardından devlet artık Suriye topraklarının tamamını veya neredeyse tamamını kontrol ediyor” dedi.
Şara, askeri güçlerle sivil halkın birbirinden ayrılması gerektiğini vurgulayarak şöyle konuştu:
“Entegrasyon, belirli bir silahlı grupla ilgiliydi, Kürt toplumuyla değil. Bu ikisini birbirinden ayırmak çok önemli. Çünkü söz konusu silahlı grup, Kürt halkının tamamını temsil etmiyor.”
Ahmed Şara’nın koltuk değişimi alkış aldı
Öte yandan New York’ta Suriye toplumunun temsilcileriyle bir araya gel Ahmed Şara, salondakilerin sandalyede oturduğunu görünce, koltuğundan kalktı kendisi de bir sandalyeye oturdu.
Şara, Fransa Cumhurbaşkanı Macron ile görüştü
Ahmed Şara, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında New York’ta Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile de bir araya geldi. Görüşmede ikili ilişkiler ile bölgesel ve uluslararası gelişmeler ele alındı.
Suriye Cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamaya göre görüşmeye Suriye Dışişleri Bakanı Esad Şeybani de katıldı.
Görüşmede Suriye ile Fransa arasındaki ilişkiler ve bu ilişkilerin geliştirilmesine yönelik adımlar ele alınırken, bölgesel ve uluslararası gelişmeler değerlendirildi. Taraflar ayrıca ortak ilgi alanına giren konularda görüş alışverişinde bulundu.
