ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Çin ile kasım ayında sona erecek Busan mutabakatının 10 Ocak’a kadar uzatılması konusunda anlaştıklarını belirtti.
Bessent, Fox News’e verdiği röportajda, Çin Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng ile yaptığı görüşmeye ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Hı ile pazar günü New York’ta bir araya geldiğini anımsatan Bessent, 12 saat süren bir görüşme yaptıklarını ancak hâlâ tamamlanmamış bazı konular olduğunu söyledi.
Bessent, çarşamba günü de Washington’da daha kapsamlı bir anlaşma yapıp yapamayacaklarını değerlendirdiklerini belirterek, “İki ülke arasında 10 Kasım’da sona ermesi planlanan ve ‘Busan Anlaşması’ olarak adlandırdığımız ekonomik yumuşama sürecini uzatma konusunda bugün mutabık kaldık. Ekonomik alanda neler yapabileceğimizi görmek adına bize daha fazla zaman kazandırmak amacıyla bu anlaşmanın süresi 10 Ocak’a kadar uzatılacak” diye konuştu.
‘Amerikalı işletmeleri koruyan somut adımlar elde etmeye odaklıyız’
Çin tarafında kusursuz olmayan bazı hususların söz konusu olduğunu ifade eden Bessent, beklentilerini açıkça ilettiklerini, gelecek aylarda anlaşmanın hayata geçirilmesi konusunda biraz daha kapsamlı ve istekli bir tutum sergileyip sergilemeyeceklerini görmek istediklerini kaydetti.
Bessent’in açıklamaları Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in ABD Başkanı Donald Trump’ın davetiyle resmi ziyaret için Washington’a indiği sıralarda geldi.
Öte yandan Bessent, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Bugün Washington’da, Başkan Trump ile Başkan Şi arasındaki görüşme öncesinde, Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng ile ABD-Çin ekonomik ilişkileri üzerine kapsamlı görüşmeler gerçekleştirdik. Görüşmelerimiz, ABD’nin ekonomik ve ulusal güvenlik çıkarlarını ilerletirken aynı zamanda Amerikalı işçileri, çiftçileri ve işletmeleri koruyan somut taahhütler elde etmeye odaklanmayı sürdürdü” ifadelerini kullandı.
Busan mutabakatı
ABD ile Çin arasındaki ilişkiler, Trump’ın ikinci iktidar döneminde bir tarafta Washington yönetiminin tarife artışları ve teknoloji alanındaki kısıtlamaları, diğer tarafta Çin’in küresel tedarikin büyük bölümünü karşıladığı nadir toprak elementlerinin kontrolüne yönelik attığı adımlarla genişleyen bir dizi anlaşmazlık nedeniyle düğümlenmişti.
Trump ile Şi’nin Ekim 2025’te Güney Kore’nin Busan şehrinde yaptığı görüşmede taraflar anlaşmazlık konularında geçici uzlaşmaya varmıştı.
Görüşmede, iki ülke, “karşılıklı tarifeler” kapsamında birbirlerine getirdikleri yüzde 24 ek tarifeyi 10 Kasım 2025’ten itibaren bir yıl erteleme konusunda anlaştıklarını duyurmuştu.
Çin tarafı, fentanil ve öncül maddelerinin ihracatının kontrolü konusunda gerekli adımları atmayı taahhüt ederken, ABD tarafı da bu alandaki tedbirlerinin yetersizliği gerekçesiyle Çin’e getirilen yüzde 20 ek gümrük tarifesini yüzde 10’a düşüreceğini bildirmişti.
Washington yönetimi 29 Eylül’de, ihracat kontrolü uyguladığı varlık listesindeki yabancı şirketlerin yüzde 50’yi aşan pay sahibi olduğu ortaklıkları da kapsayan kuralın yürürlüğe girmesini bir yıl ertelemiş, buna karşılık Çin tarafı da nadir toprak elementlerinin ihracatının kontrolüne ilişkin 9 Ekim’de aldığı tedbirlerin uygulanmasını bir yıl ertelemeyi kabul etmişti.
ABD, Çin’in denizcilik, lojistik ve gemicilik sektörlerine başlattığı 301. madde soruşturması sonunda, ülkesinin limanlarını kullanan Çin gemilerine ton başına ek liman ücreti getirilmesine ilişkin kararı, Çin de buna misilleme olarak aldığı tedbirleri bir yıl erteleyeceğini duyurmuştu.
