ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in Washington ziyareti kapsamında yapılan görüşmelerin iki ülke açısından “muazzam ilerlemeler” sağladığını söyledi.
Şi ise Çin-ABD ilişkilerinin “saygı, adalet ve karşılıklılık” temelinde sürdürülmesi gerektiğini belirtti. Görüşmelerde ticaret ateşkesinin 10 Ocak 2027’ye kadar uzatılması konusunda anlaşmaya varılırken, yapay zeka, Tayvan, İran ve diğer bölgesel sorunlar da gündeme geldi.
ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve eşi Peng Liyuan’ı Beyaz Saray’da düzenlenen programda ağırladı. Trump, Şi’nin ziyaretinden duyduğu memnuniyeti dile getirirken, görüşmelerde iki ülke açısından olumlu gelişmeler kaydedildiğini söyledi.
Trump, “Bu harika iki insanın yaptığı ziyaretten gerçekten büyük keyif aldık. Muazzam ilerlemeler kaydettik. Her iki ülke için de son derece olumlu olan harika ilerlemeler kaydettik” ifadelerini kullandı.
ABD Başkanı, görüşmelerde Amerikan çiftçilerini ilgilendiren bazı somut konuların da ele alındığını belirterek, ziyaretin iki ülke açısından verimli geçtiğini söyledi.
“America is very happy about this visit, and I’m sure China is very happy also. Great things for both countries.”
President Trump accepts a future invitation to China over tea with President Xi, Madame Peng Liyuan, and First Lady Melania Trump. 🍵🇺🇸 pic.twitter.com/UnOuusOGem
— The White House (@WhiteHouse) September 25, 2026
Şi: İlişkilerin geleceği daha da parlak olacak
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping de Trump’ın kendisini ve eşi Peng Liyuan’ı Washington’da ağırlamasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi.
Şi, Trump ile kendisini “Çin-ABD ilişkileri gemisinin rotasını çizen iki kaptan” olarak nitelendirerek, iki ülke arasındaki ilişkilerin “saygı, adalet ve karşılıklılık” temelinde, “stratejik istikrar” çerçevesinde yürütülmesi konusunda mutabık kaldıklarını söyledi.
Şi, “Bu ilişkinin geleceği daha da parlak olacaktır” dedi.
Çin lideri, 2026’nın kalan bölümünde Trump ile iki ayrı zirvede daha bir araya gelme fırsatı olacağını belirtti. Trump’ın APEC Zirvesi için Çin’e gitmesi, iki liderin daha sonra G20 kapsamında yeniden görüşmesi bekleniyor.
Ticaret ateşkesi ocak ayına uzatıldı
Trump ve Şi’nin görüşmesinin öne çıkan somut sonuçlarından biri, iki ülke arasındaki geçici ticaret ateşkesinin uzatılması oldu.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, daha önce 10 Kasım’da sona ermesi planlanan ticaret ateşkesinin 10 Ocak 2027’ye kadar uzatılacağını açıkladı. Uzatma, Washington ve Pekin’e gümrük tarifeleri ve diğer ekonomik anlaşmazlıklar konusunda müzakereleri sürdürmek için ek süre sağlıyor.
Trump-Şi görüşmesi öncesinde de iki ülke arasındaki ilişkilerde ticaret, teknoloji, nadir toprak elementleri, Tayvan ve İran başlıkları öne çıkmıştı.
“Yapıcı stratejik istikrar” vurgusu
Şi’nin Washington ziyareti, iki ülke arasında ekonomik ve stratejik rekabetin sürdüğü bir dönemde gerçekleşti. Görüşmelerde taraflar, rekabetin çatışmaya dönüşmesini önlemek ve siyasi diyaloğu sürdürmek konusunda mesajlar verdi.
Şi, Çin ve ABD’nin işbirliğinden kazanacağını, cepheleşmeden ise kaybedeceğini belirterek rekabetin sağlıklı ve sınırlar içinde tutulması gerektiğini söyledi.
Çin lideri ayrıca iki ülke orduları arasında düzenli diyaloğun sürdürülmesi ve kriz iletişimi mekanizmalarının geliştirilmesi gerektiğini ifade etti. Şi, bu yaklaşımın büyük güçler arasındaki rekabetin çatışmaya dönüşmesini ifade eden “Tukidides Tuzağı”nın aşılmasına katkı sağlayabileceğini belirtti.
Şi’nin bu kavrama atıfta bulunması, ABD ile Çin arasındaki yükselen güç-mevcut güç rekabetinin yönetilmesine ilişkin daha önce dile getirdiği yaklaşımın devamı olarak değerlendirildi.
Yapay zeka için diyalog mesajı
Görüşmelerin gündeminde yapay zeka da önemli bir yer tuttu.
İki ülkenin ekonomi heyetleri, yapay zekanın oluşturabileceği riskler konusunda bilgi paylaşımı ve olası tehditlere ilişkin erken uyarı mekanizmalarını ele alan bir “yapay zeka diyaloğu” başlatılması konusunda mutabakata vardı.
Washington yönetimi yapay zeka güvenliğine yönelik risklerin kontrol edilmesine odaklanırken, Pekin daha kapsamlı bir küresel yapay zeka yönetimi oluşturulmasını savunuyor. İki ülke arasındaki bu yaklaşım farklarına rağmen Şi, rekabetin yanı sıra yapay zeka alanında işbirliği yapılabileceği mesajını verdi.
Şi, iki ülkenin yapay zekanın riskleri ve faydaları konusunda görüş alışverişini sürdürmesi ve teknolojinin kötüye kullanımını önlemek için birlikte çalışması gerektiğini belirtti.
Çin lideri ayrıca yapay zeka teknolojisinde insan kontrolünün korunması, insan merkezli bir yaklaşım benimsenmesi ve teknolojinin insanlığın ilerlemesine hizmet etmesinin güvence altına alınması gerektiğini söyledi.
Tayvan başlığı gündemdeki yerini korudu
Görüşmelerde Tayvan konusu da ele alınan başlıklar arasında yer aldı.
Şi, Çin’in Tayvan konusundaki tutumunu yineleyerek, meselenin Çin’in ulusal birliği ve toprak bütünlüğüyle bağlantılı olduğunu belirtti. Çin lideri, Washington yönetimine Tayvan’ın bağımsızlığı konusunda Pekin’in “tek Çin” politikasını dikkate alan bir tutum benimsemesi çağrısında bulundu.
Çin, Tayvan’ı kendi topraklarının bir parçası olarak görüyor ve Ada’nın bağımsızlığını tanımıyor. Tayvan ise fiilen kendi yönetimine sahip.
Pekin yönetimi son yıllarda Tayvan üzerindeki askeri baskıyı artırırken, Ada’nın ana karayla yeniden birleşmesi için güç kullanımını dışlamıyor. Tayvan yönetimi de savunma kapasitesini artırmak amacıyla askeri harcamalarını yükseltiyor ve ABD’den silah sistemleri satın alıyor.
Tayvan’a yönelik ABD silah satışları da Washington ile Pekin arasındaki anlaşmazlık başlıklarından biri olmayı sürdürüyor.
İran ve diğer bölgesel krizler de görüşüldü
Trump ve Şi, Orta Doğu, Ukrayna ve Kore Yarımadası’ndaki gelişmeler konusunda da görüş alışverişinde bulundu.
Şi, ABD ile İran’ın sorunların çözümü için yeniden diyalog ve müzakere yoluna dönmesini ve nükleer mesele dahil kapsamlı bir anlaşmaya ulaşmasını istedi.
Çin lideri, tüm ülkelerin egemenliğine ve güvenliğine saygı gösterilmesi gerektiğini belirterek, gerilimin azaltılması ve müzakerelerin sürdürülmesi çağrısında bulundu.
Washington’da sembolik mesajlar öne çıktı
Şi’nin Washington ziyareti, iki ülke arasındaki rekabetin sürdüğü bir dönemde yüksek düzeyli diplomatik temas açısından önem taşıdı.
Trump ve eşi Melania Trump’ın Şi ve Peng Liyuan’ı Andrews Hava Üssü’nde karşılaması ve Beyaz Saray’daki resmi programlarda gösterilen protokol, Washington yönetiminin ziyarete verdiği önemin göstergesi olarak değerlendirildi. Beyaz Saray da Şi’nin ziyaretinin, Çin liderinin on yılı aşkın sürenin ardından Washington’a dönüşü olması nedeniyle ilişkiler açısından önemli bir diplomatik temas olduğunu belirtti.
Bununla birlikte, görüşmelerde ticaret ateşkesinin uzatılması dışında büyük ekonomik anlaşmazlıkların tamamını çözen kapsamlı bir mutabakat ortaya çıkmadı. Ticaret, teknoloji, nadir toprak elementleri, yapay zeka ve Tayvan başlıkları iki ülke arasındaki rekabetin temel alanları olmayı sürdürüyor.
Trump ve Şi’nin yılın ilerleyen dönemlerinde APEC ve G20 zirveleri kapsamında yeniden bir araya gelmesi bekleniyor.
