TÜYAP Fuarcılık Grubu tarafından Türkiye Yayıncılar Birliği işbirliği ve Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası’nın (DTSO) desteğiyle düzenlenen Diyarbakır 10’uncu Kitap Fuarı, Mezopotamya Uluslararası Fuar ve Kongre Merkezi’nde başladı.
4 Ekim’e kadar devam edecek fuarın ilk gününe siyasi parti ve sivil toplum örgütlerinin temsilcilerinin yanı sıra yüzlerce kişi katıldı. Fuar alanında yayınevlerinin stantları yoğun ilgi görürken, gün boyunca çeşitli etkinliklerin düzenleneceği belirtildi.
125 yayınevi ve sivil toplum örgütü katılıyor
Fuarın açılış konuşmasını TÜYAP Fuarlar Yapım A.Ş. Genel Müdürü ve Türkiye Fuar Yapımcıları Derneği Başkanı İlhan Ersözlü yaptı.
Daha önce düzenlenen 9 kitap fuarını toplamda 1,5 milyonun üzerinde kişinin ziyaret ettiğini belirten Ersözlü, bu fuarlarda yaklaşık 1.300 katılımcının yer aldığını söyledi. Ersözlü, 10’uncu Diyarbakır Kitap Fuarı’na ise 125 yayınevi ve sivil toplum örgütünün katıldığını kaydetti.
Ersözlü, 10 yıl üst üste fuara katılan 7 firmaya plaket takdim etti.
“Diyarbakır bir hafıza mekanı”
Türkiye Yayıncılar Birliği Genel Sekreteri Nazlı Berivan Ak, Diyarbakır’ın bir hafıza mekanı olduğunu belirterek kitapların hafızayı canlı tutmanın yollarından biri olduğunu söyledi.
Diyarbakır’ın farklı bir yayıncılık geleneğine ve okuyucu kitlesine sahip olduğunu belirten Ak, dengbêjlerden ozanlara ve yazarlara uzanan bir geleneğin temsilcileri olduklarını ifade etti.
Ak, fuarın özellikle gençler ve çocukların katılımı açısından önemli olduğunu belirterek, “Buraya katılan yayıncıların varlığı hepimiz için çok kıymetli” dedi.
Kürtçe yayıncılık için destek çağrısı
Kürt Yayıncılar Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Jehat Rojhilat ise birlik ve Kürtçe yayıncılığın karşı karşıya olduğu sorunlara ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Dünyada 6-7 bin dil konuşulduğunu, Türkiye’de ise 36 dilin bulunduğunu belirten Rojhilat, bu dillerden bazılarının kaybolduğunu, Kirmanckînin de kaybolma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu söyledi.
Türkçe ve Kürtçe yayıncılık alanındaki koşulların aynı olmadığını ifade eden Rojhilat, Kürtçe dil kurslarının ve yayıncılık çalışmalarının zorluklarla sürdürüldüğünü belirtti.
Rojhilat, Türkiye’de milyonlarca Kürt bulunmasına rağmen Kürtçenin hâlâ eğitim dili olarak kullanılmadığını belirterek, “Bir dil konuşuluyorsa artık o dil kurslarda öğrenilmemeli” dedi. Türk yayıncılar ve diğer yayıncıların Kürtçe yayıncılığa destek vermesi çağrısında bulunan Rojhilat, dilin yaşatılması için sahiplenme ve dayanışma gerektiğini söyledi.
DTSO’dan fuarın sürdürülmesi için çağrı
DTSO Başkanı Mehmet Kaya, kitap fuarlarının kentlerin kültürel yaşamı açısından taşıdığı öneme dikkat çekti.
Diyarbakır’da kitap fuarı düzenlenmemesinin kent açısından önemli bir eksiklik olacağını belirten Kaya, DTSO olarak fuarı zorlu koşullara rağmen sürdürdüklerini söyledi.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın kentte kültür etkinlikleri düzenlediğini ancak fuara yayıncı katılımının yüzde 30 azaldığını belirten Kaya, yayıncıların İstanbul’dan Diyarbakır’a gidip gelme maliyetlerinin de önemli bir sorun oluşturduğunu ifade etti.
DTSO olarak yayınevlerine destek verdiklerini belirten Kaya, fuarın yalnızca DTSO’nun desteğiyle sürdürülemeyeceğini söyledi. Kültür ve Turizm Bakanlığı, valilik ve yerel yönetimlerin fuara sahip çıkması gerektiğini belirten Kaya, Mezopotamya’da fuarın katılımcı bir anlayışla sürdürülmesi gerektiğini ifade etti.
Fuarda 93’ün üzerinde etkinliğin gerçekleştirileceğini belirten Kaya, etkinliğin yalnızca kitapların sergilendiği bir organizasyon olmadığını, aynı zamanda kültürel bir buluşma alanı olduğunu söyledi.
Kaya, “En büyük desteği direnerek fuara katılan yayınevleri veriyor. İnanıyorum ki hepimiz bir tarafından tutup, 2026’daki fuarımıza katkı veririz” dedi.
Serra Bucak: Yayıncıları tebrik etmek gerekiyor
Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanı Serra Bucak da belediye olarak kentteki kültürel etkinlikleri desteklemeye ve içeriklerine katkı sunmaya devam edeceklerini söyledi.
Yazarların kentlerle bağ kurduğunu ve insanların görmediği farklı pencereler açtığını belirten Bucak, fuarın düzenlenmesinde yayıncıların çabasına dikkat çekti.
Bucak, “Bütün imkansızlıklara rağmen, ekonomik sıkıntılara rağmen burada inat etmek demek, buranın kıymetini bilmek demek” dedi.
“Anadillerin özgürlüğüne vesile olsun”
Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Kadın Meclisi Sözcüsü Halide Türkoğlu da fuarın demokrasiye, gençlerin geleceğine, kadınların özgürlüğüne ve anadillerin özgürlüğüne katkı sunmasını diledi.
Konuşmaların ardından katılımcılar sahneye çıkarak kurdele kesti ve fuarın resmi açılışını gerçekleştirdi.
İlk gününde yoğun ilgi gören Diyarbakır 10’uncu Kitap Fuarı, 4 Ekim’e kadar ziyaretçilerini ağırlayacak. Fuarın ilk günündeki programların saat 19.00’a kadar devam edeceği belirtildi.
