Felsefe ve insan hakları alanındaki çalışmalarıyla tanınan, Türkiye Felsefe Kurumu Başkanı ve Dünya Felsefe Kuruluşları Federasyonu Onursal Başkanı Prof. Dr. İoanna Kuçuradi için Maltepe Üniversitesi Mimar Vedat Çakırca Konferans Salonu’nda cenaze töreni düzenlendi.
Maltepe Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Aksar, törende yaptığı konuşmada, Kuçuradi’nin, insan haklarının, felsefenin ve etik çalışmalarının en önemli savunucularından biri olduğunu belirterek, “Üniversitemizde lisans ve lisansüstü programlarımızda, felsefe, insan hakları, adalet ve etik konularına yoğunlaşan çalışmaları ile uzun yıllar hizmet veren değerli hocamız Kuçuradi’yi kaybetmenin tarifsiz acısını yaşıyoruz.” dedi.
Aksar, 2000’li yılların başlarında Ankara’da tanıştığı Kuçuradi ile aynı kampüsü paylaşmaktan, onun adalet, insan hakları ve etik alanlarındaki çalışmalarından feyiz almaktan her zaman onur ve şeref duyduklarını söyledi.
‘Kimi zaman gerçeklikten pay alarak tutarsızlıkların peşine düştü’
Maltepe Üniversitesi Mütevelli Heyeti Danışmanı Prof. Dr. Betül Çotuksöken, Kuçuradi’nin düşünme, bilme ve yaşama yolu olarak felsefi söylemi kendine rehber edinmiş biri olduğunu belirtti.
Kuçuradi’nin her şeyden önce çalışmak demek olduğuna işaret eden Çotuksöken, daha geçen hafta onun pazartesi akşamları verdiği “İnsan Hakları, Kavram ve Çeşitleri” dersi üzerine konuştuklarını aktardı.
Çotuksöken, Kuçuradi’nin insan haklarını korumak için yaptığı çalışmalara dair ise şunları kaydetti:
“Hocamız bir yandan dış dünya, düşünme, dil ilişkisini, öte yandan insan, dünya, bilgi ve bilgi olmayan ilişkisini yıllar boyu ilkin İstanbul Üniversitesi’nde, ardından sırasıyla Atatürk Üniversitesi’nde, Hacettepe Üniversitesi’nde son 20 yıldır da Maltepe Üniversitesi’nde anlamaya, anlatmaya çalıştı. Hem de neredeyse gece gündüz. Kimi zaman gerçeklikten pay alarak tutarsızlıkların peşine düştü. İnsan eylemlerinin arka planında hangi etik ilkelerle karşılandığını, oluştuğunu anlatmaya çalıştı. Kimi zaman da kurmaca metinlerdeki insanlık durumlarını keskin bir görmeyle çözümlemeye çalıştı.”
‘Bazı insanlar gider ama düşünceleri yaşamaya devam eder’
İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Başkan Vekili Nuri Aslan ise Kuçuradi’nin çok kıymetli ve büyük bir düşünce insanı olduğunu vurgulayarak, “Ömrü boyunca bize çok temel ama zaman zaman unuttuğumuz bir hakikati hatırlattı, ‘İnsan yalnızca insan olduğu için değerlidir.'” ifadesini kullandı.
Ailesine, öğrencilerine ve sevenlerine başsağlığı dileyen Aslan, “Bazı insanlar gider ama düşünceleri yaşamaya devam eder. Bazı hocaların dersi ise bir ömür boyu sürer, asırlara yayılır. Hocamın bu sözü de göreceksiniz, yüzyıllar boyunca devam edecek.” görüşünü paylaştı.
‘Erdem sahibi olmadan hukukçu olunmazı hayata geçireceğiz’
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Felsefesi ve Sosyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Gülriz Uygur ise Kuçuradi’nin 40 yıldır hayatında olduğunu belirterek, “Ben hocanın öğrencisiyim, hocanın arkadaşı oldum, sonra hocanın akrabası oldum” dedi.
Kuçuradi ile tanışmasını anlatan Uygur, şunları kaydetti:
“Ben hukukçuyum. Hukuk fakültesini ilk bitirdiğimde Adnan Güriz hocama gittim ve dedim ki ‘Ben felsefe öğrenmek istiyorum.’ Beni karlı bir kış gününde Hacettepe Felsefe’de İoanna Kuçuradi’nin odasına gönderdi. Hoca ellerimi tuttu, gözlerimin içine baktı, ‘Üşümüşsün’ dedi. Hayatımda ilk defa bir hoca ellerimi tutuyordu. Sonra bana çay getirtti, sonra bana sigara verdi. İlk defa bir hoca hayatımda öyle benimle hem bir sigarayı, bir çayı paylaşıyordu.”
Kuçuradi ile arasındaki bağın zaman içinde geliştiğini belirten Uygur, Kuçuradi’nin kendisine hukuk fakültelerinde insan haklarının öğretilmesi konusunda öncülük ettiğini söyleyerek, “Hoca bana sordu, daha yeni bir asistanken Ankara Hukuk’ta: ‘Neden insan haklarını Hukuk Fakültesi’nde öğretmiyorsunuz?’ ‘Hocam’ dedim ‘Ben küçük bir asistanım, ben ne yapabilirim?’ ‘Yaparsın’ dedi” ifadelerini kullandı.
Uygur, bu yaklaşımın ardından etik temelli hukuk eğitimi konusunda çalışmalar yaptıklarını belirterek, “İlk mottomuz hocayla beraber ‘Erdem sahibi olmadan hukukçu olunmaz’dı” dedi.
Kuçuradi’nin eğitim anlayışını anlatan Uygur, “Nerede ihtiyaç varsa orada ders var, onu öğretti. ‘Devam et’i öğretti, her zaman devam et, arkana bakmadan devam et” diye konuştu. Uygur, Kuçuradi’nin açtığı yolda hukuk fakültelerinde “Hukuk ve Etik” ile “Hukuk ve Meslek Etikleri” derslerinin zorunlu hale geldiğini belirterek, “Etik değerler eğitimini hukukta yapıyoruz, yapacağız, devam edeceğiz. Erdem sahibi olmadan hukukçu olunmazı hayata geçireceğiz” dedi.
Kuçuradi’nin kendisine “İoanna Kuçuradi Müzesi’ni kur” dediğini aktaran Uygur, “Bizimle beraber, hep beraber bu İoanna Kuçuradi Müzesi’ni hayata geçirip bu değerleri hep beraber yayma görevini yapacağız. Bu bizim ödevimiz. Hocamla beraber biz başka bir şekilde, farklı bir yaşantıyı deneyimleyerek ama onun öncülüğünde hep beraber devam edeceğiz. Doğum günün kutlu olsun hocam” sözleriyle tamamladı.
Kaboğlu: ‘Kuçuradi Aramızda kitabını yazalım’
İstanbul Barosu Başkanı Prof. Dr. İbrahim Kaboğlu da Kuçuradi ile İnsan Hakları Ulusal Komitesi Başkanı olduğu dönemde hapishaneleri ziyaret ettiklerini; kadın, çocuk ve yaşlı mahpuslarla görüşerek sorunlarını dinlediklerini ve çözüm önerileri ürettiklerini anlattı.
Kaboğlu, Kuçuradi’nin insan hakları alanındaki çalışmalarının genç kuşaklara aktarılması gerektiğini belirterek, “Bir zamanlar Türkiye’de bunlar da yapıldı, insan hakları alanında çok önemli etkinlikler yapıldı denildiği zaman Kuçuradi hemen akla gelmeli ve bu genç kuşaklara anlatılmalıdır” dedi.
Kuçuradi’nin İnsan Hakları Danışma Kurulu görevini de aksatmadan yürüttüğünü belirten Kaboğlu, geleceğe yönelik müze ve yaşam evi projelerinin konuşulduğunu hatırlattı.
Kaboğlu, “Ben şu vaatte, Betül Hoca’nın huzurunda bulunulmasını öneriyorum: ‘Çağın Olayları Arasında’ başlıklı, kendisine çıkardığımız, kendi adına yazdığımız armağan kitabın ikincisi yeniden basılsın ama ikincisi ‘Kuçuradi Aramızda’ kitabını yazalım bugünkü toplantıdan da esinlenerek. Aramızda…” diye konuştu.
Kuçuradi, Maltepe Üniversitesi’ndeki törenin ardından Şişli Rum Ortodoks Mezarlığı’nda son yolculuğuna uğurlanacak.
Kuçuradi’nin cenazesi, Şişli Rum Ortodoks Mezarlığı’na defnedilmek üzere alkışlarla uğurlandı.
(AA/ANKA)
