Haziran 2026’da servetini 5,3 milyar dolara yükselterek Forbes’un Türkiye’nin en zenginleri listesinde Murat Ülker’i bile neredeyse geride bırakan Astor Enerji Yönetim Kurulu Başkanı Feridun Geçgel’in adı binlerce kişiyi mağdur eden fon vurgunu soruşturmasında geçiyor.
Astor, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın borsa İstanbul’daki manipülatif işlemler gerekçesiyle mal varlığını dondurduğu şirketler arasında yer aldı. Ancak kısa bir süre sonra bu tedbir geri alındı.
Forbes’un ‘Trafo Kralı’ olarak nitelendirdiği milyarder hakkında fon vurgunu soruşturmasında yurtdışına çıkış yasağı konulurken ABD’den dönerken de pasaportuna el konuldu.
Feridun Geçgel ile Yönetim Kurulu Başkan Vekili olan kardeşi Enver Geçgel’in kişisel mal varlıklarına ilişkin tedbir kararı ise sürüyor.
Forbes dergisine göre, Feridun Geçgel’in serveti, şirketinin adının fon soruşturmasına karışmasının ardından hisselerdeki düşüşle 2,7 milyar dolara geriledi.
KAP’a açıklama yapan Astor Enerji, söz konusu SPK’nın tasfiye kararı aldığı 3 fonda toplam 376,6 milyon liralık payının bulunduğunu duyurmuştu.
Yemekte, mescitte, tuvalette takip
Geçgel’in adı fon soruşturmasıyla yeniden gündem olurken sahibi olduğu Astor Enerji’nin Ankara Yapracık’ta bulunan ‘Astor 3’ isimli, çoğunluğu Nepalli işçilerden oluşan fabrikasında işçilerin boyunlarına molaları da dahil olmak üzere mesai süresi boyunca takip eden çipli kartlar asılıyor.
İlke TV’ye konuşan fabrika işçilerinden biri, tuvalete dahi giderken bu çipler sayesinde izlendiklerini söyledi.
Fabrikada yaklaşık 1000 çalışanın olduğunu belirten işçi, “3 ay önce bu çip uygulaması başlatıldı. Gerekçenin ise bizim güvenliğimiz olduğu belirtildi. ‘Afet durumlarında, fabrika içerisinde başınıza bir şey gelirse size çabuk ulaşalım. Çipin üzerinde buton var, ona basarsanız yerinizi tespit edeceğiz’ dediler. Ancak ben bu gerekçeye inanmıyorum. Fabrika içerisinde başımıza bir şey gelecekse koşullarını iyileştirirsin, böyle boynumuza tasma takar gibi çip takmazsın. Benim nerede olacağımı, hareket etmemi tespit etmeye çalışmazsın. Ayrıca bu çipler beyaz yakalıların boyunlarına asılmadı. Sadece mavi yaka çalışanlarına var yani. Onların güvenliği ne oluyor mesela?” diye sordu.
Çipli kartları üreten Enges isimli firmanın web sitesinde söz konusu kartlar “Personel Güvenlik ve İzleme Kartı” ismiyle tanıtılıyor.
Yapay zeka destekli kartlar için “Konum sinyalini yayınlayarak anlık takip ve güvenlik izlemesi sağlar” ifadesi kullanılıyor.
“Tasma gibi boynumuza takıyorlar”
Fabrikada çalışan işçilerin anlatımına göre söz konusu kartlar kalp ritmini ve vücut ısısını algılayabiliyor.
İşçi kartın nasıl çalıştığını şöyle anlatıyor:
“Mola saatlerinden tutun, yemeğe kaçta gittin, tuvalete kaç defa gittin, mescitte kaç saat kaldın… Yemek molası yarım saat ya, yemeğe gittin molada takman gerekiyor. Tam saatinde kalkacak gidecek kendi bölümüne. Hareketi algıladığı için nerede olduğunu direkt tespit ediyor. Bütün hareketini algılıyor zaten. Hareketsizliği de algılıyor. Vücut ısısını ölçüyor. Bu bir baskı aracı, başka bir şey değil. Zaten kamerayla izlemeleri yetmiyormuş gibi bir de çip takıyorlar. Bu insanlık dışı bir şey. Benim evcil hayvanlarım var evde. Devlet ‘çip takacaksın’ dedi. O bile benim zoruma gitti. Şimdi bunu tasma gibi boynumuza takıyorlar.”
Astor işçisi, çipler üzerinden elde edilen verilen zam döneminde kendilerine karşı kullanılacağını düşünüyor.
‘Robota dönüştürmek istiyorlar’
Çip konusunu ilk gündeme getiren platformlardan Sincan İşçi Birliği sokaklara astıkları bildirilerde insan mıyız, robot mu? diye soruyor.
Birlikten Deniz isimli işçi, çip uygulamasının insan haklarının ihlal ettiğini belirterek işçilerin robota dönüştürülmeye çalışıldığını söyledi.
Deniz’in anlatımına göre çip uygulaması ilk olarak Kalyon PV fabrikasında uygulanmaya başladı. Ardından ise Astor 3’e geldi.
Deniz, “Modern Zamanlar filminde yemek yeme aleti yapılıyor işçiye, üretim bandının başından kalkmasın, yemeği bandın başındayken yesin diye. Bu uygulamayı ben ona benzettim. İşçinin tam zamanlı hiç aralık vermeksizin, hiç nefes almaksızın çalışabilmesinin sağlanabilmesi için böyle bir yöntem bulmuşlar. Bu gerçekten büyük bir saldırı. Buna karşı mücadele etmek, birlik olmak gerekir. Çünkü hani o çok ünlü hikaye var ya; Sarı Öküz’ü vermeme. Bugün bunu kabul ettiğimiz takdirde yarın aklımıza şu anda gelemeyecek yöntemlere başvurup başvurmayacaklarını bilmiyoruz. Kölelik ötesi ne olabilir bilmiyorum.” diye konuştu.
