ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’le vardığı dizel yakıt anlaşması sonrası Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski’yi hedef aldı.
Trump, Zelenski’nin Ukrayna Savaşı’nı defalarca sona erdirebileceğini ancak bunu yapmayı tercih etmediğini savunarak Rus rafinerilerine yönelik saldırıları eleştirdi.
‘Zelenski, dünya için sorun yaratmak istiyor’
ABD Başkanı gazetecilere yaptığı açıklamada şöyle dedi:
“Zelenski, bu savaşı pek çok kez sona erdirebilirdi. Ancak bunu yapmamayı tercih ediyor. Dünya için sorun yaratmak istiyor. Rus rafinerilerini vurarak çiftçilerimiz için sorun çıkarmak istiyor. Bence Ukrayna’nın yeni bir devlet başkanına kavuşmasının vakti geldi. Ukrayna’ya, anlaşma sağlayabilecek yeni bir lider bulmasını öneriyorum. Nedense Zelenski asla anlaşma yapmıyor.”
‘Rusya dizel yakıtın karşılığını daha fazla terörle ödeyecek’
Zelenski ise anlaşmaya tepki gösterdi. Ukrayna Devlet Başkanı, sosyal medyada yaptığı paylaşımda, Rusya’nın dizel yakıtın karşılığını “daha fazla terörle” ödeyeceğini söyledi.
Zelenski paylaşımında, “Yaşamın savunulması, Ukrayna’daki insanların savunulması konusunda Amerika’nın adil desteğine ve Amerika Birleşik Devletleri’nin Rusya ile buna paralel olarak güçlü bir diyalog kurmasına güveniyoruz. Zayıf değil, güçlü bir diyalog” diye yazdı.
ABD’de Demokratlardan anlaşmaya tepki
ABD’de bazı Demokrat siyasetçiler de, Başkan Donald Trump’ın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile dizel yakıt anlaşması yapmasına tepki gösterdi.
ABD Senatosu Azınlık Lideri Demokrat Chuck Schumer, sosyal medya paylaşımında, Trump’ı siyasi konumunu güçlendirmek amacıyla “şeytanla anlaşma yapmakla” suçladı.
Schumer, anlaşmanın yalnızca Putin’in işine yarayacağını savundu.
‘Utanç verici bir karar’
Demokrat Senatör Richard Blumenthal da, Trump’ın Rus dizeline yönelik yaptırımları geçici olarak askıya almasının “utanç verici bir karar ” olduğunu belirterek, bunun ABD’yi Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaşa ortak ettiğini ileri sürdü.
Blumenthal, Trump’a anlaşmayı derhal iptal etme çağrısında bulundu.
Senatör Dick Durbin de, anlaşmanın “Ukrayna’daki çatışmaları uzatacağını” savunurken, Senatör Ron Wyden da yakıt fiyatlarını düşürmeden Rusya’ya ekonomik kazanç sağlayacağını öne sürdü.
‘Rusya’nın savaşını finanse edecek’
Demokrat Temsilciler Meclisi Üyesi Don Beyer kararı “öfke verici” olarak nitelendirerek, “Rusya söz konusu olduğunda Trump’a zerre kadar güvenilmez” ifadesini kullandı.
Temsilciler Meclisi Üyesi Madeleine Dean de anlaşmanın Rusya’nın savaşını finanse etmesine katkı sağlayacağını ileri sürdü.
Dizel anlaşması ara seçim hamlesi mi?
Anlaşma, Trump’ın ABD’de yakıt fiyatlarını düşürme yönündeki son hamlesi oldu. ABD Başkanı aylardır şubat ayında başlayan İran savaşının siyasi sonuçları ve bunun küresel enerji fiyatları üzerindeki etkisiyle mücadele ediyordu.
Bu durum, son aylarda Amerika’da benzin ve özellikle dizel yakıt fiyatlarının fırlamasına neden olmuştu. Bunun sonucunda ortaya çıkan enflasyon artışı nedeniyle kamuoyunda itibarı zedelenmişti.
ABD’de dizel yakıt fiyatlarının rekor seviyelere ulaşması, 3 Kasım’da düzenlenecek ve Kongre’deki çoğunluğu belirleyecek kritik ara seçimler öncesinde Cumhuriyetçiler üzerindeki baskıyı artırmıştı.
Trump’ın açıklamasından kısa bir süre sonra, ABD Hazine Bakanlığı resmen Rus dizelinin piyasaya girmesine izin veren geçici bir lisans verdi.
Putin’in temsilcisi Kirill Dmitriev, sosyal medyada yaptığı açıklamada anlaşmayı memnuniyetle karşıladı ve “Rusya-ABD’nin dizel ve enerji alanındaki işbirliği dünyaya fayda sağlayacak” dedi.
Rusya ile dizel yakıt anlaşması ABD ‘de fiyatları düşürebilir mi?
Ancak uzmanlar, Rusya’nın bu miktarda dizel yakıt sağlayabilecek kapasitede olup olmadığını ve bunu yapmasının Amerikalı tüketiciler için fiyatları ne ölçüde düşüreceğini sorguluyor.
BBC‘ye konuşan Quilter Cheviot’tan yatırım stratejisti Tim Armitage, Trump’ın bahsettiği rakamların “nispeten küçük” olduğunu söyledi.
İlk parti petrol sevkiyatının yaklaşık 2,25 milyon varile denk geldiğini ve ABD’nin günlük tüketiminin yaklaşık 3,8 milyon varil olduğunu belirten yetkili, “Bu nedenle ABD’deki benzin fiyatlarında önemli bir fark yaratmayacak. Elbette, daha sonra iki açıklama daha yapılacak, ancak bu, Başkan Trump’ın ara seçimler öncesinde enflasyonu düşürmeye yönelik biraz çaresiz bir hamlesi gibi görünüyor” dedi.
Petrol fiyatları yükseliyor
Rusya ile yapılan anlaşmanın yakıt fiyatlarına ne gibi bir etkisi olacağı da henüz belirsizliğini koruyor. Ham petrolün küresel gösterge fiyatı olan Brent petrolün varil fiyatı 103 doların üzerinde kalmaya devam ediyor. İran’la savaştan önce Brent petrolün varil fiyatı yaklaşık 73 dolardı.
Cumhuriyetçilerin Kongre’deki kontrolünü koruyup koruyamayacağını belirleyecek ABD ara seçimleri nedeniyle Trump, Cumhuriyetçi partinin sorunlarını hafifletmenin yollarını arıyor.
