Ortadoğu Araştırma Enstitüsü (MERI) tarafından Erbil’de düzenlenen MERI forumunda konuşan Suriye Halk Meclisi Dış İlişkiler Komitesi Üyesi İlham Ahmed DSG ile ordu arasında entegrasyon sürecinin gerçekleştirilmesi ve silahlı grupların orduya dahil edilmesiyle Suriye sahasında bir değişim yaşandığını ifade etti.
Suriye’de yaşananların henüz tamamlanma aşamasında olan bir devrim olduğunu belirten Ahmed, “Suriye’nin tamamı yeniden inşa sürecinde” diye konuştu.
Entegrasyon sürecinin Suriye kentlerinin birbirine açılmasına ve sınır kapılarının açılmasına büyük katkı sağladığını belirten Ahmed, “Entegrasyon süreci şu ana kadar iyi bir seviyede gerçekleşti. Bir tür istikrarın yerleşmesine katkı sağladığını söyleyebilirim” dedi.
‘Kadınların rolünde gerileme yaşandı’
Özerk Yönetim deneyiminin tüm Suriyelilerin hafızasında hâlâ varlığını koruduğunu ifade eden Ahmed, bu deneyimin kadınların kamusal yaşamın farklı alanlarına katılımı konusunda bir model oluşturduğunu ve olumlu bir deneyim ortaya çıkardığını söyledi.
Entegrasyon sürecine rağmen kadınların rolünde gerileme yaşandığına dikkat çeken Ahmed, “Bu nedenle entegrasyon sürecinin bir açıdan kazanımlar sağladığını, diğer açıdan ise hâlâ bir sınav aşamasında olduğunu söyleyebiliriz” dedi.
‘Kürtçe eğitim hakkı konusunda eksik var’
İlham Ahmed, entegrasyon sürecinin Kürt halkına, Suriye’de Kürt halkının varlığını, kültürünü ve dilini tanıyan, Kürtlerin Suriye halkının asli bir parçası olduğunu kabul eden bir cumhurbaşkanlığı kararnamesi kazandırdığını belirtti.
Ahmed, “Cumhurbaşkanlığı kararnamesi uygulama aşamasında. Ancak Kürtçe eğitim hakkı konusunda eksik olduğunu düşünüyoruz. Kararname, Kürt halkı açısından eksik bir çerçeve sunuyor. Bu kararnamenin pratikte nasıl uygulanacağı konusunda hâlâ mekanizmalara ihtiyaç var” ifadelerini kullandı.
Suriye hükümetinin aldığı kararların uygulanmasına ilişkin mekanizmaların net olmaması nedeniyle zaman zaman belirsizlik ve karmaşa yaşandığını belirten Ahmed, “Suriye hükümetinin aldığı kararların uygulanmasına yönelik mekanizmalardaki belirsizlik nedeniyle zaman zaman bir karmaşa ve muğlaklık görüyoruz” ifadelerini kullandı.
‘Suriye’deki gerilimlerin nedeni bağnazlık ve ırkçılık’
Ülkede son dönemde yaşanan gerilimlere de değinen İlham Ahmed, bu gerilimlerin bağnazlık ve ırkçılık zihniyetinden kaynaklandığını söyledi.
Ahmed, “Bu zihniyet ister bazı çevreler ister Suriye’de istikrarı bozmaya katkı sunan bölgesel dış güçler tarafından olsun, toplumda hâlâ hâkimiyetini sürdürüyor” değerlendirmesinde bulundu.
‘Anayasal güvencelere ihtiyacımız var’
Ahmed şunları kaydetti:
“Suriye’de anayasal güvencelere ihtiyacımız var. Şu ana kadar bu güvenceler mevcut değil.
“Aşırı merkeziyetçilik önümüzdeki günlerde çatışma ve anlaşmazlıklara yol açacak. Suriye toplumundaki tüm bileşenlerin haklarını güvence altına alan bir anayasa hakkında konuşmamız gerekiyor.”
(Rudaw)
