Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) tarafından düzenlenen 13. İnovasyon Haftası Programı’nda teknoloji, yapay zekâ, Türkiye’nin araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) altyapısı, teknoloji girişimleri ve savunma sanayisindeki gelişmeler hakkında değerlendirmelerde bulundu.
İstanbul’daki Haliç Kongre Merkezi’nde düzenlenen etkinlikte konuşan Erdoğan, konuşmasının önemli bir bölümünü ise fon piyasasında yaşanan sorunlara ve bu sorunun çözümü için yürütülen çalışmalara ayırdı.
Teknolojinin hızlı gelişiminin insan faktörünü geri plana ittiğini belirten Erdoğan, insani değerleri dikkate almayan teknolojik ilerlemenin yararlarının sorgulanması gerektiğini söyledi. Türkiye’nin teknoloji alanında geri kalmamak için yatırımlarını sürdürdüğünü ifade eden Erdoğan, teknoparkların sayısından Ar-Ge harcamalarına, teknoloji girişimlerinden savunma sanayisi ihracatına kadar çeşitli alanlardaki verileri paylaştı.
Fon piyasasındaki sorunla ilgili ise meselenin kontrol altına alındığını belirten Erdoğan, tasfiye sürecindeki fonlarda yatırımcılara ödeme yapılmaya başlandığını, soruşturmanın yeni bilgiler ve itiraflar doğrultusunda derinleştiğini ve sermaye piyasalarının korunmasına öncelik verdiklerini kaydetti.
“Fon sorununu kontrol altına aldık”
Konuşmasında fon piyasasında yaşanan soruna ilişkin değerlendirmelerde bulunan Erdoğan, belirli fonlarda ortaya çıkan sorunla mücadele ettiklerini ve sürecin kontrol altına alındığını söyledi.
Erdoğan, “Fon piyasamızın belli bir kısmında nükseden bir sorunla mücadele ediyoruz. Sorunu kontrol altına aldık. Fon Koordinasyon Kurulu’nu oluşturduk, cerrah titizliğiyle operasyonu yürütüyoruz. Hassas ve dikkatli adımlarla meseleyi hakkaniyete en uygun şekilde çözüyoruz” dedi.
Fon piyasasındaki sürecin yönetiminde üç öncelik belirlediklerini açıklayan Erdoğan, bunlardan ilkinin tasfiyesine karar verilen fonlarda bulunan birikimlerin yatırım sahiplerine ödenmesi olduğunu söyledi.
Geçen hafta ödemelerin başladığını ve işlemlerin sorunsuz biçimde sürdüğünü belirten Erdoğan, Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) sunulan kanun teklifinin yasalaşmasının ardından ara ödemelerin de başlayacağını kaydetti.
Manipülasyonla haksız kazanç sağlayanlar yargılanacak
Erdoğan’ın açıkladığı ikinci öncelik, manipülasyon yoluyla haksız kazanç elde edenlerin yargı önünde hesap vermesi oldu.
Soruşturmanın yeni bilgiler ve itiraflar doğrultusunda derinleştiğini belirten Erdoğan, piyasa işlemleri üzerinden haksız kazanç elde edenlere karşı yaptırım uygulanacağını söyledi.
İhracatçıların daha fazla ürün satabilmek için farklı ülkelerde pazar aradığını, sanayicilerin çevredeki çatışma ve krizlere rağmen üretim için çalıştığını, tüccarların ve esnafın ise geçimini sağlamak için yoğun çaba gösterdiğini ifade eden Erdoğan, bu kesimlerin emeğiyle elde ettiği kazanç ile piyasa manipülasyonları üzerinden sağlanan kazanç arasında ayrım yaptı.
Erdoğan, piyasa düzenbazlıkları yoluyla kısa sürede olağanüstü kazançlar elde edenlere tolerans gösterilmeyeceğini belirterek, “Benim ihracatçı kardeşim, bir konteyner daha fazla ürün satmak için ülke ülke dolaşırken, benim sanayici kardeşim etrafımızı saran ateş çemberine rağmen büyük bir özveriyle çalışırken, benim tüccar kardeşim, esnaf kardeşim helalinden kazanmak için adeta kılıç kırarken piyasa düzenbazlıklarıyla üçlü lirasını sadece 3-5 ayda 10’a, 20’ye, 30’a katlayana asla tolerans göstermeyecek, sağladığı fahiş kazancın bedelini ona mutlaka ödeteceğiz” dedi.
Üçüncü öncelik sermaye piyasalarını korumak
Erdoğan, fon piyasasındaki sorunun çözümüne ilişkin üçüncü önceliklerinin ise süreci sermaye piyasalarına zarar vermeden yönetmek olduğunu söyledi.
İlk günden itibaren bu konuda özenli davrandıklarını belirten Erdoğan, fırsatçılar ile yatırımcıları birbirinden ayıran bir yaklaşım izlediklerini ifade etti.
Muhalefeti ve bazı basın kuruluşlarını eleştiren Erdoğan, aynı özenli yaklaşımın bu kesimler tarafından gösterilmediğini savunarak insanların itibarlarının hedef alındığını söyledi. Erdoğan, hükümete zarar verme amacıyla Türkiye ekonomisinin zor duruma düşmesini isteyen bir tutum sergilendiğini öne sürerek, siyasi baskı oluşturmak uğruna sermaye piyasalarının zarar görmesini göze alan açıklamalar yapıldığını ifade etti.
Erdoğan, “Bize zarar vermek uğruna, Türk ekonomisinin zora girmesi için utanmadan kriz tellallığı yaptılar. Bizi siyaseten köşeye sıkıştırma adına önünü arkasını düşünmeden sermaye piyasalarımıza ateş etmekten çekinmediler” sözleriyle eleştirilerini dile getirdi.
Erdoğan’ın açıklamalarında, fon piyasasındaki tasfiye sürecinde yatırımcıların birikimlerinin ödenmesi, manipülasyon yoluyla haksız kazanç elde edenlerin yargı önünde hesap vermesi ve sermaye piyasalarının korunması üç temel öncelik olarak öne çıktı.
Erdoğan’dan teknoloji ve yapay zekâ uyarısı
Teknolojideki hızlı ilerlemenin insan faktörünü yeterince dikkate almadığını belirten Erdoğan, insani değerlerin göz ardı edilmesinin teknolojinin sağlayacağı faydalar konusunda soru işaretleri yarattığını dile getirdi. Erdoğan, iş dünyasında, akademide ve toplumun genelinde belirsizliklerin arttığını, güvenin yerini tedirginliğin almaya başladığını söyledi.
İnsanlık tarihi boyunca teknolojik değişimlere karşı direncin ve kaygıların bulunduğunu ifade eden Erdoğan, buna rağmen insan ile teknoloji arasında bir denge kurulduğunu ve teknolojinin insan hayatının vazgeçilmez bir parçası hâline geldiğini belirtti. Bugün de başta yapay zekâ olmak üzere birçok yenilik karşısında benzer endişelerin dile getirildiğini kaydeden Erdoğan, bu kaygıların bir bölümünün yerinde olduğunu söyledi.
Erdoğan, teknoloji alanındaki güç yoğunlaşmasına da dikkat çekerek tekno-oligarkların yalnızca belirli ülkeleri değil, bütün dünyayı hedef aldığını ifade etti.
Türkiye’nin Ar-Ge harcamaları 20 milyar dolara çıktı
Türkiye’nin teknoloji yarışında geri kalmak istemediğini belirten Erdoğan, Millî Teknoloji Hamlesi kapsamında araştırma, geliştirme ve inovasyon altyapısının güçlendirildiğini söyledi.
Erdoğan, 24 yıl önce sayıları bir elin parmaklarını dahi geçmeyen teknoparkların sayısının bugün 115’e ulaştığını belirtti. Türkiye’nin Ar-Ge harcamalarının 2002’de 1,2 milyar dolar olduğunu, bu tutarın 20 milyar dolara çıkarıldığını kaydetti.
Teknoloji girişimciliği alanındaki gelişmelere de değinen Erdoğan, 2019 yılına kadar unicorn olarak adlandırılan, değerlemesi en az 1 milyar dolara ulaşan girişimi bulunmayan Türkiye’nin bugün sekiz unicorn’a sahip olduğunu söyledi.
Erdoğan, 2030’a kadar Türkiye’den 100 bin teknoloji girişiminin doğmasını ve bu girişimlerin toplam değerlemesinin 100 milyar dolara ulaşmasını hedeflediklerini açıkladı.
Terminal İstanbul 2027’de tüm fonksiyonlarıyla açılacak
Atatürk Havalimanı terminallerinin Terminal İstanbul markasıyla dünyanın en büyük teknoloji ve girişimcilik merkezlerinden birine dönüştürülmesi için çalışma yürütüldüğünü belirten Erdoğan, projenin ilk aşamasının devreye alındığını söyledi.
Terminal İstanbul’un bütün işlevleriyle 2027 yılında kullanıma açılacağını kaydeden Erdoğan, Türkiye’nin küresel yatırımlar ve teknoloji girişimleri açısından bir merkez hâline getirilmesine yönelik adımların da sürdüğünü ifade etti.
Erdoğan, nisan ayında bu hedef doğrultusunda hazırlanan adımların kamuoyuyla paylaşıldığını belirterek girişimcilerin ihtiyaçlarına yanıt verecek destek araçlarının güncellendiğini ve yeni programların uygulamaya alındığını söyledi.
Bu kapsamda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) 750 milyar lira tahsis ettiği Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi programına dikkat çeken Erdoğan, Yüksek Teknoloji Destek Programı HIT-30 ile Türkiye’nin ileri teknoloji üretim kapasitesini artırmaya yönelik önemli bir adım atıldığını kaydetti.
Savunma sanayisinde 100 milyar doları aşan proje büyüklüğü
Türkiye’nin savunma sanayisinde ulaştığı kapasiteye ilişkin verileri de paylaşan Erdoğan, sektörde 4 bin 500’ü aşkın firmanın faaliyet gösterdiğini, 1400’ün üzerinde projenin yürütüldüğünü ve doğrudan istihdamın 100 bine yaklaştığını söyledi. Erdoğan, savunma sanayisindeki projelerin toplam büyüklüğünün 100 milyar doların üzerine çıktığını belirtti.
Geçen yıl 180 farklı ülke ve bölgeye 10 milyar doların üzerinde savunma ve havacılık ürünü ihraç edildiğini kaydeden Erdoğan, 2026 yılının ocak-eylül dönemine ilişkin ihracat verilerini de açıkladı.
Erdoğan, savunma ve havacılık ihracatının 2026’nın ilk dokuz ayında önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 15,6 arttığını ve 6,9 milyar dolara ulaştığını bildirdi.
