Irak Kürdistanı’nda kadın cinayetlerinin artarak sürmesi ciddi endişelere ve tepkilere neden oluyor.
Birçok vakada yanlış toplumsal anlayış, yasaların uygulanmasındaki zayıflık ve faillere caydırıcı cezaların verilmemesi kadınların yaşam hakkını tehdit ediyor.
2026’nın ilk sekiz ayında Kürdistan Bölgesi’nde 48 kadın katledildi; bu istatistik, kadınların yasal olarak korunmasının ve faillere adil cezalar verilmesinin zorunluluğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.
‘Kadın cinayetleri toplumsal farkındalıkla azalır, faillerin korunmasıyla değil’
Jinha’ya konuşan Dabin Demokrasi ve İnsan Haklarını Geliştirme Örgütü Başkanı ve kadın hakları aktivisti Dilsôz Zengene, Kürdistan Bölgesi’nde kadınların cinsiyetlerinden ötürü katledildiğini belirterek şunları söyledi:
“Bu yılın ilk sekiz ayında 48 kadın katledildi. Bu tablo, Kürdistan Bölgesi’nde kadın cinayetlerinin her geçen gün arttığını gösteriyor. Kadınlar kendi varlıklarını ortaya koydukları için hedef alınmakta. Örgütler olarak kadın cinayetlerini azaltmak ve ortadan kaldırmak için çabalasak da bu vakalar artmaya devam ediyor. Ayrıca köklü ve radikal çözümler hâlâ hayata geçirilmiş değil. Kadınlar henüz temel ve yasal haklarını yeterince bilmiyor; sahip oldukları en temel hak olan yaşam hakkı bile kendilerine tanınmıyor. Bu nedenle kadın haklarıyla ilgili kurumlar yasalara yeterince uymuyor, yasalar kâğıt üzerinde kalıyor. Kadın cinayeti davalarında faillerin cezalandırılmasına yönelik güçlü bir mekanizma da bulunmuyor.”
‘Cezasızlık kadın cinayetlerini artırıyor’
Kadın katillerine yargı süreçlerinde kolaylık sağlandığını, ağır cezaların olmamasının ve aşiret temelli uzlaşıların kadın cinayetlerini tetiklediğini vurgulayan Dilsôz Zengene, şöyle devam etti:
“Kadın cinayetlerine karşı yasalar ağırlaştırılmalıdır. Irak’ın güneyinde çocukların küçük yaşta evlendirilmesine zemin hazırlayan Caferi Medeniyeti (Caferi Aile Yasası) yürürlüktedir. Bu yasa kadınların göç etmesine neden olmakta; anneler çocuklarını koruyabilmek için onlarla birlikte yurt dışına çıkmaktadır. Çocuklar babaları tarafından geri alındığında ise güvende olmamakta, birçoğu zorla babalarıyla yaşamaya mecbur bırakılmaktadır. Bu durumun Kürdistan Bölgesi’ne de sıçrama riski bulunmaktadır.”
Irak Kürdistanı’nda Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Yasası ve Sosyal Medyanın Kötüye Kullanımı Yasası’nın bulunduğunu hatırlatan Dilsôz Zengene, mahkemelerin kadına yönelik şiddet vakalarında kararları daha kararlı ve tavizsiz bir şekilde uygulaması gerektiğini söyledi. Zengene, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Mahkemelerde kadın cinayetleri ve şiddet davalarının üzeri örtülmemelidir. Birçok cinayet vakasında failler bazı yetkililerin gölgesinde saklanmaktadır. İlgili kurumların veya bazı yetkililerin failleri koruması yerine, bu dosyalar mahkemelerde hak ettiği cezayı bulmalıdır. Çünkü bir kadın katiline caydırıcı ve ağır yasal cezalar verildiğinde şiddet ve cinayetler azalacaktır. Aksi takdirde cinayetler ve toplumsal sorunlar artarak devam edecektir.”
‘Kadın cinayetlerini önleyelim’
Dilsôz Zengene çağrısını şu sözlerle tamamladı:
“188 İttifakı üyesiyiz ve 8 Mart Ağı bünyesinde kadın cinayetlerini ortadan kaldırmak için ortak mücadele yürütüyoruz. Ayrıca ‘Kadınların İntihar ve Kendini Yakmasına Karşı Kampanya’ başlığı altında sürdürülen çalışmalarla kadın cinayetlerini teşhir etmeyi ve kadınları maruz kaldıkları şiddet konusunda bilinçlendirmeyi hedefliyoruz. Çoğu zaman çocuklar bu şiddetin ve cinayetlerin doğrudan mağduru olmaktadır. Tüm yurttaşların kampanyamıza destek vermesini ve kadın cinayetlerini durdurmak için sorumluluk almasını umuyoruz.”
