Afganistan ile Pakistan arasındaki çatışmalar, çok sayıda ülkenin devreye girdiği arabuluculuk girişimlerine karşın sonlandırılamıyor.
Pakistan’ın şubat sonunda “açık savaş” ilan etmesiyle tırmanan çatışmalar, Türkiye, Suudi Arabistan, Rusya, Çin ve Katar gibi ülkelerin yürüttüğü arabuluculuk çabalarının sonuçsuz kalmasına yol açtı.
New York Times’ın haberine göre çatışmalarda en az 1100 Afgan sivil hayatını kaybetti ya da yaralandı. Haberde, bu yıl militanların düzenlediği saldırılarda 730’dan fazla sivilin yaşamını yitirdiği de yer aldı.
Afganistan ile Pakistan’ın diplomasiye mesafeli durması ve silahlı grupların çatışmalarda daha fazla rol üstlenmesi, gerilimin daha da yükselebileceği yönündeki endişeleri artırıyor. İki ülkenin vekil güçleri devreye sokması da çatışmaları daha öngörülemez bir hale getirebilir.
Brüksel merkezli düşünce kuruluşu Uluslararası Kriz Grubu’nun Afganistan uzmanı Ibraheem Bahiss, vekil güçler arasındaki mücadelenin yoğunlaştığını belirterek, “Vekil güçler arasındaki mücadele yoğunlaşıyor, bu daha tehlikeli bir tırmanış” değerlendirmesinde bulundu.
İslamabad yönetimi, Afganistan’ın Pakistan Talibanı (Tehrik-i-Taliban Pakistan/TTP) ve Belucistan Kurtuluş Ordusu gibi örgütlere destek verdiğini söylüyor. Taliban ise Durand Hattı’nın iki ülkeye yayılmış Peştun kuşağındaki aşiretler bölgesini aktif olarak kullanan örgütlere sığınak sağladığı yönündeki ifadeleri reddediyor.
Pakistanlı yetkililer, Taliban’ın TTP ve benzeri örgütleri kontrol altına almaya yönelik yazılı bir taahhüt vermeye yanaşmadığını belirtiyor. Afgan yetkililer ise İslamabad yönetiminin Pakistan’daki tüm “terör” saldırılarının sorumluluğunu Taliban’a yüklemeye çalıştığını dile getiriyor.
Bahiss, tarafların orta yol bulmaya yanaşmadığını, bu nedenle Çin dahil hiçbir ülkenin barış girişiminin kalıcı bir ateşkesle sonuçlanmadığını kaydetti.
İslamabad merkezli düşünce kuruluşu Bölgesel Araştırmalar Enstitüsü’nün Afganistan programı başkanı Aariş Han ise Pakistan yönetiminin askeri müdahaleyi geriye kalan tek seçenek olarak gördüğünü ifade etti. Han, bunun uzun vadede sürdürülebilir bir strateji olmayacağını vurguladı.
