Bağdat hükümeti ile Şengal’i kontrol eden Şengal Direniş Birlikleri (YBŞ) ve Şengal Kadın Birlikleri (YJŞ) arasındaki entegrasyon müzakerelerinde yeni bir döneme giriliyor. Yürütülen görüşmelerin olumlu sonuç vermesi süreci üst aşamaya taşıdı.
YBŞ ve YJŞ güçlerinin Irak ordusuna entegrasyonunun ayrıntıları, Irak hükümetinin güvenlik yetkililerinin de katıldığı bir törenle Şengal’de açıklandı.
Törende, Irak Başbakan Yardımcısı, Musul Valisi ve Iraklı çok sayıda güvenlik yetkilisinin yanı sıra Şengal Direniş Birlikleri (YBŞ) ile Şengal Kadın Birlikleri (YJŞ) savaşçıları ve komutanları, Êzidî anneler ve din alimleri de hazır bulundu.
Ebu Nuri, Mam Zeki, Şêx Xeyri, Bêrîvan, Berfîn, Zerdeşt Şengali, Mecid Temimi, Merwan Bedel (Dijwar Feqîr) şahsında halkının ve Irak topraklarının savunulmasında canını feda edenlerin anıldığı açıklamada, ölenlerin ödediği bedellerin ve duruşlarının bir emanet olarak taşınacağı ve akıllardan silinmeyecek bir mesaj olarak kalacağı ifade edildi.
‘Irak federal hükümeti ile anlaştık’
YBŞ açıklamasında, alınan entegrasyon kararına şu ifadelerle değinildi:
“Irak topraklarının bütünlüğü ve egemenliğine olan inancımız ve Şengal’de güvenlik ve istikrarın sağlanmasına yönelik kaygımız sonucu, Irak Federal Hükümeti ile sayısı 4 bin 165 kadın ve erkek savaşçıya ulaşan güçlerimizin (Şengal Direniş Birlikleri ve Şengal Kadın Birlikleri) bağımsız askeri statüsünün sona erdirilmesi, federal güvenlik sistemine entegre edilmesi ve üzerinde uzlaşılan yasal ve kurumsal çerçeveler ile mutabakatlar uyarınca silahların devlet tarafından denetlenmesi konularında, ulusal ortaklık ve ortak sorumlulukta yeni bir aşamanın temelini oluşturacak şekilde bir anlaşmaya varıldığını açıklıyoruz.”
Anlaşmaya, Şengal’in tarihi ve Ezidî halkının 2014 yılında IŞİD tarafından katliam, kaçırma, yerinden edilme ve yok olma tehlikesiyle yüz yüze geldiği süreç sonucuyla ulaşıldığı, Musul dahil olmak üzere Irak topraklarının yaklaşık üçte birinin IŞİD’in hakimiyetine girdiği günlerde Şengal Dağı’nın; halkın ve toprağın onurunu koruyan Êzidî direnişinin kahramanları ve evlatlarıyla birlikte onurla ayakta kaldığı vurgulandı.
YBŞ ve YJŞ güçlerinin kader anında acının ve yaşam iradesinin içinden doğduğu belirtilerek, “Kadın-erkek tüm savaşçılarımız, savunma ve kurtuluş savaşı yürüttü, halkımızı ve toprağımızı korumak için 530 şehit ve yüzlerce yaralı verdik. IŞİD’in yenilgiye uğratılmasının ardından Şengal’de Irak bayrağını kaldıran ilk güç biz olduk ve halkımızı koruma görevimizden hiçbir zaman vazgeçmedik” denildi.
‘Devlet kurumları içinde çalışma aşamasına geçildi’
Artık devlet kurumları içinde çalışma aşamasına geçildiği ifade edilen açıklama şöyle devam etti: “Silahların kontrolünün devletin elinde olduğunu bildiriyor, güvenliğin birleştirilmesinin; egemenliğin sağlanması, terörün geri dönüşünün önlenmesi ve istikrarın güçlendirilmesi için temel olduğunu vurguluyor ve bunun anlaşmada mutabık kalınan maddelerin uygulanması, savaşçılarımızın haklarının korunması, şehitlerin onurunun korunması, Şengal’in güvenliğinin ve halkının hak ve özgünlüklerinin güvence altına alınması koşuluyla mümkün olduğunu bildiriyoruz.”
Anlaşmanın başarısının maddelerinin ciddiyetle uygulanmasını, soykırımın izlerinin giderilmesini, kayıpların akıbetinin açığa çıkarılmasını, yakınlarını kaybeden aileler için adaletin sağlanmasını, göçmenlerin geri dönüşü için zeminin hazırlanmasını, Şengal’in inşasını ve felaketlerin bir daha asla tekrarlanmamasının güvence altına alınmasını gerektirdiği ifade edildi.
‘Yerel yönetimler güçlendirilmeli’
Açıklamada, sivil kurumların ve Şengal yerel yönetiminin rolünün güçlendirilmesinin ve tüm bileşenlerin katılımını güvence altına alacak, Şengal’i tüm halkı için birleşik bir güç haline getirecek biçimde demokrasinin yerleştirilmesinin önemi vurgulandı.
Soykırımın ilk günlerinden bu yana Êzidî toplumuna destek olan herkese, Irak Başbakanı’na, siyasi ve toplumsal kesimler ile ilgili komite ve heyetlere teşekkür edilen açıklamada, “Anlaşmanın uygulanmasının güvence altına alınması, hedeflerine ulaşması ve Şengal halkları için istikrar, işbirliği ve hizmette yeni bir ufuk açması amacıyla bu ulusal ruhun uygulama aşamasında da sürmesini umuyoruz” dileği ifade edildi.
‘Sorumluluğumuzu sürdüreceğiz’
Şehit, yaralı ve kayıp ailelerine, Êzidî halkına ve tüm Iraklılara seslenilen açıklamada, “Çatışma cephelerinde görevimizi yerine getirdik ve bugün Irak’ın birliğini ve egemenliğini, Şengal’in güvenliğini ve halkının onurunu, tüm evlatları için istikrarlı ve adil bir geleceğin inşasını her şeyin üstünde tutan yeni bir aşamada sorumluluğumuzu sürdüreceğiz” denildi.
Şehitlere olan bağlılığın uğruna canlarını verdikleri şeyi korumak olduğu belirtilen açıklamada son olarak, soykırıma karşı verilen direniş zaferinin halkın korunan haklarına, yaşamına ve özgür ve güvende var olmaya devam etmesine bağlı olduğu söylendi.
‘Êzîdî haklarının korunmasındaki tam sorumluluğumuzu teyit ediyoruz’
Irak Başbakanlık Ofisi Sözcüsü Sabah Numan da entegrasyona ilişkin yaptığı açıklamanın detaylarını paylaştı.
Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Irak Ordusu Genel Komutanı Sayın Ali Zeydi’nin öncülüğünde bugün (26 Ekim 2026 Pazartesi günü) Şengal Direniş Birlikleri’nin (YBŞ) askeri statüsünün resmileştirilmesi ve Irak güvenlik güçlerine entegre edilmesi ve ayrıca Şengal Dağı’nın güvenliğinin federal güçlere devredilmesi sürecine ilişkin resmi bir tören düzenlenecektir.
Bu süreç, Irak hükümeti tarafından kararlaştırılan ve resmi programları ile bakanlık görev yönergelerine dahil edilen, silahların devlet kontrolü altında düzenlenmesi politikası çerçevesinde gerçekleşmektedir. Aynı zamanda Şengal’in güvenlik durumunun sorumluluğuna ilişkin temel oluşturacak bir kazanım olarak da değerlendirilmektedir. Bu çerçevede Irak hükümeti, Êzîdî toplumunun tüm Irak’ın ve özellikle Şengal bölgesine yönelik terörizm ve aşırılıkçı gündemlere karşı ortaya koyduğu büyük ve eşsiz fedakarlığı da çok değerli görüyor.
Bu adım Êzîdî toplumunun çocuklarının ulusal ilkelere olan bağlılığını bir kez daha ortaya koymaktadır. Bu temelde Irak Anayasası yasal çerçevenin dışındaki her türlü faaliyeti yasaklar. Ayrıca bu mesaj, silah taşımanın başlı başına bir amaç değil, anayasaya ve yasalara uygun olarak ülkeyi savunmaya yönelik bir araç olduğunu bildirmektedir. Federal yönetimin aldığı kararlara bağlı kalmak; devlet otoritesini güçlendirmeye, ulusal karar alma süreçlerini desteklemeye ve devlet kurumlarının anayasal yükümlülükleri ile hukukun üstünlüğünü koruma kapasitesini artırmaya hizmet edecektir.
Irak hükümeti, teröre karşı yürütülen savaşta direnen ve bu süreçte can kayıpları, yaralanmalar, aile üyelerinin kaçırılması ve yerinden edilme gibi ağır adaletsizliklere maruz kalan Êzîdî halkının haklarını koruma konusundaki tam sorumluluğunu bir kez daha teyit eder. Ayrıca terör saldırıları sonucu yakınlarını kaybedenlere tazminat ödenmesi ve Şengal’in yeniden inşasına bağlılılığını yinelemektedir.”
YBŞ’nin entegrasyon süreci
Irak Başbakanı Ali ez-Zaydi, 11 Eylül’de Şengal’den gelen Ezidî heyetiyle görüşmesinde YBŞ’nin Irak ordusuna entegre edileceğini duyurmuştu.
Irak Ulusal Güvenlik Danışmanı Kasım el-Abudi de Erbil’de düzenlenen Ortadoğu Araştırma Enstitüsü (MERI) Yıllık Forumu’nda yaptığı açıklamada, YBŞ’nin bin 500 üyesinin Irak ordusuna entegre edildiğini, 500’ü kadın bin 500 kişinin daha entegrasyon sürecinin devam ettiğini belirtmişti.
Irak Başbakanı Zaydi ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 23 Eylül’de New York’ta düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu kapsamında bir araya gelmişti. Görüşmenin ardından yayımlanan ortak bildiride, Türk ordusunun Ninova vilayetindeki Başika askeri üssünü Iraklı yetkililere aşamalı olarak devredeceği açıklanmıştı.
Irak Ulusal Güvenlik Danışmanı Kasım el Abudi, 13 Ekim’de yaptığı açıklamada bin 500 YBŞ’linin güvenlik güçlerine entegre edildiğini, bin 500 kişi için çalışmaların sürdüğünü ve 500 YJŞ’linin de polis olarak görevlendirileceğini söylemişti. (AA/Haber Merkezi)
İran iddiası: Mekke İttifakı’nın üst düzey isimleri Tahran’ı ziyaret edecek
